Albert van Saksen-Coburg en Gotha (1819-1861) was de echtgenoot van koningin Victoria van Groot-Brittannië. Als prins-gemaal speelde hij een invloedrijke rol aan het hof en zette hij zich in voor wetenschap, kunst en sociale hervormingen.

Jaren daarvoor (1831) had koning Leopold I van België al bekend gemaakt dat hij een huwelijk tussen Albert en Victoria wel zag zitten. De Belgische koning was oom van zowel Albert als Victoria.
Willem IV, koning van het Verenigd Koninkrijk en oom van Victoria, zag een huwelijk met prins Albert niet erg zitten. Haar vader, Edward, hertog van Kent, was al in 1820 overleden. De koning had liever gezien dat zijn nicht zich in de echt zou verbinden met de Nederlandse prins Alexander (1818-1848). Victoria zelf zag na ontmoetingen met de prinsen het meest in een verbintenis met Albert van Saksen-Coburg en Gotha. Ze schreef hierover:
Albert is extremely handsome; his hair is about the same colour as mine; his eyes are large and blue, and he has a beautiful nose and a very sweet mouth with fine teeth; but the charm of his countenance is his expression, which is most delightful. Prince Alexander, on the other hand, was “very plain”.
Vertaling: Albert is buitengewoon knap. Zijn haar is ongeveer van dezelfde kleur als het mijne, zijn ogen zijn groot en blauw, en hij heeft een mooie neus en een heel lieve mond met fraaie tanden. Maar de ware charme van zijn gezicht zit in zijn uitdrukking – die is ronduit verrukkelijk. Prins Alexander daarentegen was “erg gewoontjes”.
Albert had een grote invloed op zijn vrouw Victoria die in 1837 koningin van het Verenigd Koninkrijk was geworden. Victoria stond erop dat hij alle besprekingen met ministers bijwoonde en kreeg zo veel invloed. Van Albert kan gezegd worden dat hij liberale inzichten had. Daarnaast was hij zeer geïnteresseerd in kunst en wetenschappen en werd hij voorzitter van de Vereniging tegen Slavernij, bezigheden die hem bij veel onderdanen geliefd maakte. Anderzijds was er ook geregeld kritiek te horen vanwege de politieke rol die Albert probeerde te spelen.
In 1854 werd Albert door de pers onder vuur genomen naar aanleiding van zijn pro-Russische houding.

Royal Albert Hall
Albert overleed op jonge leeftijd. in 1861 kreeg hij paratyfus en op 14 december dat jaar overleed hij op Windsor Castle. Hij werd slechts tweeënveertig jaar. Zijn vrouw Victoria liet hij in rouw achter. Tot haar dood zou koningin Victoria rouwkleding blijven dragen. Ter nagedachtenis aan haar man liet ze verschillende gedenktekens oprichtten. De Royal Albert Hall is hiervan waarschijnlijk het bekendste voorbeeld. Victoria en Albert kregen samen negen kinderen: Victoria, Eduard, Alice, Alfred, Helena, Louise, Arthur, Leopold en Beatrice.
De Royal Albert Hall in Londen
Koningin Victoria – Een intieme biografie
Koningin Victoria en de ‘gouden eeuw’ van Engeland
Alexius IV van Byzantium (ca. 1182-1204) – Keizer van Byzantium
Eduard de Belijder (ca. 1003-1066) – Engelse koning
Albert I van Monaco (1848-1922)