Week van de koloniale geschiedenis

Hoe een ‘snotneus’ in 1945 mensen het leven redde

Oorlogsbronnen
Ieder schilderij, plakkaat, artikel, foto of archiefstuk heeft een eigen verhaal. Soms is het verhaal groot, soms klein. De gemene deler is dat ieder stuk uniek is en zijn eigen geschiedenis heeft. In deze rubriek wordt zo’n uniek object uit WOII-zoekmachine oorlogsbronnen.nl uitgelicht. Deze aflevering: draaiorgel Het Snotneusje.

Schietpartij op de Dam, omstanders zoeken dekking achter draaiorgel ‘Het Snotneusje’, Amsterdam (7 mei 1945) – Foto: W.F. Leijns/Fotomuseum

Kan een orgel een held zijn? Een feit is dat Het Snotneusje heel wat levens heeft gered.

Het is 7 mei 1945. Nederland is bevrijd en op de Dam staan blije Amsterdammers te wachten op de Canadese bevrijders. Uit draaiorgel Het Snotneusje klinkt muziek. Maar rond 15.00 uur komt onverwacht een einde aan het feestgedruis. Duitse soldaten – die zich officieel al hadden overgegeven – beginnen vanuit het gebouw van De Groote Club op de menigte te schieten. Het publiek raakt in paniek. Iedereen schreeuwt, gilt en is op zoek naar een plek waar ze kunnen schuilen voor de regen van kogels. Velen zoeken dekking achter het orgel.

Wanneer de beschieting voorbij is, zijn 22 mensen gedood en ruim honderd mensen gewond. Het Snotneusje heeft ervoor gezorgd dat er niet meer slachtoffers zijn gevallen, maar is zelf wel geraakt. Bij een opknapbeurt later vinden de restaurateurs kogels in het orgel. Het schietincident op de Dam maakte van Het Snotneusje een Amsterdamse held. Het orgel is nu een onderdeel van de collectie van het Amsterdam Museum.

- advertentie -

Wie overigens zoekt in Oorlogsbronnen.nl op Het Snotneusje vindt niet alleen de orgel uit het Amsterdam Museum, maar ook de geweerkogels uit het orgel en een foto van de Dam met daarop schuilende mensen achter het orgel.

Lees ook: 7 mei 1945 – Schietpartij op de Dam
Boek: Drama op de Dam – 7 mei 1945

Bekijk ook onze uitgebreide onderwerpenlijst of het personenregister

1001 vrouwen in de 20ste eeuw - Els Kloek Napoleon - De man achter de mythe (Adam Zamoyski) De rechtvaardigen - Hoe een Nederlandse consul duizenden Joden redde (Jan Brokken) Reconquista - Miquel Bulnes Leonardo da Vinci - Sprekende gezichten De bokser - 
Het leven van Max Moszkowicz (Biografie) 80 jaar oorlog - Gijs van der Ham / NTR Het goede leven - Annegreet van Bergen Hitlers Derde Rijk in 100 voorwerpen - Roger Moorhouse De Zonnekoning - Glorie en schaduw van Lodewijk XIV (Johan Op de Beeck)
Gelijk naar geschiedenisboeken over: