////

De schaamteloosheid van Diogenes

Diogenes maakte zowel van het straffen van zijn lichaam als van het toegeven aan zijn lichamelijke behoeften een publieksshow. De zelfontzegging en het prediken van armoede zouden in latere periodes, met name binnen het christendom, van enorme invloed blijken, terwijl het andere, toegeven aan seksuele drang, zelfs in het geniep ondenkbaar werd.

Diogenes. Leven en denken van een autonome geest – Inger N.I. Kuin
/

Diep van buiten – de mens volgens Sartre

De laatste jaren is het denken van Jean-Paul Sartre aan een opmars bezig. In een tijd waarin wetenschappelijk geïnspireerde filosofen de mens proberen te reduceren tot de natuurkundige werkelijkheid en postmoderne denkers de mens zien als speelbal van machtsverhoudingen, blijkt er ook behoefte aan een filosofie van de mens zelf.

///

Karl Popper (1902-1994) – Invloedrijke wetenschapsfilosoof

De Oostenrijks-Britse filosoof Karl Popper (1902-1994) geldt als een van de grootste denkers over wetenschapsfilosofie uit de moderne geschiedenis. Hij staat bekend als de bedenker van wat hij zelf noemde het ‘kritisch rationalisme’, een soort filosofie die een middenweg vormde tussen het standaard rationalisme en het klassieke empirisme. Wat is precies de kern van het gedachtegoed van Karl Popper? En

//

Dante voor gevorderden

Gekrenkte trots en gestileerd verdriet dus als drijfveren. In zijn wraak- en liefdesepos ‘de Goddelijke Komedie’ blikt de oudere Dante terug op zijn leven, zijn inzichten en zijn geloof. En passant staat hij zijn vele al dan niet postume vijanden nog eens pijnlijk op de tenen en geeft hij zijn vrienden een aai over de bol.

Politiek, liefde en leven van de meesterverteller uit Florence
//

Sigmund Freud, van pionier tot kwakzalver

Op 23 september 1939 overleed de Oostenrijkse arts en grondlegger van de psychoanalyse Sigmund Freud in zijn woonplaats Londen. Vandaag de dag is er nog weinig over van de grote reputatie van de zenuwarts. Hedendaagse wetenschappers zetten Freud vaak weg als een soort illusionist of zelfs kwakzalver. En zijn psychoanalyse wordt tegenwoordig veelal beschouwd als pseudowetenschap.

//

Dantes geboortedag en naam

‘Deze bijzondere Italiaan werd in onze stad geboren, […] 1265 jaar na de heilzame menswording van de Koning van het heelal,’ schreef Boccaccio in zijn Trattatello in laude di Dante, in het Nederlands vertaald als Het leven van Dante. Hoe wist Boccaccio dat?

Dante – Alessandro Barbero
///

Leopold Flam (historicus-filosoof) verdedigde de historiek vanuit zijn eigen beleving

Hij had de karakterkop van een filmpersonage. Zijn leven leest ook als een filmscenario. Leopold Flam (1912-1995) was een enigmatische ‘charmeur’ maar niet altijd een koosjer mens: historicus-filosoof, inspecteur en hervormer van het geschiedenisonderricht in het Belgische rijksonderwijs, vrijzinnige Jood, verzetsstrijder, gevangene in de Mechelse Dossinkazerne en in Buchenwald. Een boek met bijdragen van voormalige pupillen schetst het beeld van

/

Agnosticisme – Wat gelooft een agnost?

Personen die niet in een god geloven noemen zich soms een atheïst of een agnost. De twee verschillen wezenlijk van elkaar. Een atheïst ontkent het bestaan van een godheid terwijl de agnost gelooft dat de mens niet zeker kan weten of het bovennatuurlijke, inclusief een god, kan bestaan.

Betekenis en verschil met atheïsme
//

Erasmus: ‘Talent voor wetenschap, niet voor het martelaarschap’

Erasmus werd bewonderd en verguisd, maar in de laatste vijftien jaren van zijn leven ook links en rechts ingehaald door protestantse scherpslijpers als Luther en Zwingli en de katholieke orthodoxie anderzijds. De Rotterdammer zag de brandstapels opgeworpen worden, maar voelde zich niet geroepen zelf ‘martelaar’ te worden.

Bespreking van de Erasmus-biografie van Sandra Langereis
/////

Frederik de Grote – Pruisisch vorst, militair strateeg en filosoof

De Pruisische vorst Frederik II (1712-1786), ook bekend als Frederik de Grote, geldt als een van de meest roemruchte en bediscussieerde vorsten uit het geslacht Hohenzollern. Wie was deze Friedrich der Große eigenlijk? Hoe zag de regeerperiode van Frederik II eruit en wat heeft hij allemaal betekent voor in de geschiedenis van het Heilige Roomse Rijk?

1712-1786
1 2 3 7