Danaë mocht geen kind krijgen, maar baarde de held Perseus

Danaë is in de Griekse mythologie de dochter van Akrisios, de koning van Argos. Ze is echter vooral bekend als de moeder van de held Perseus.

Volgens de mythe zit de vader van Danaë behoorlijk in de rats doordat een orakel hem heeft voorspeld dat hij door zijn kleinzoon zal worden gedood. Akrisios is vastbesloten zijn noodlot te ontlopen en besluit daarom zijn dochter op te sluiten in een bronzen toren. Voor mannen is de prinses op die manier totaal onbereikbaar en wordt het onmogelijk voor Danaë om zwanger te raken.

De koning rekent echter buiten de oppergod Zeus. Die laat zijn oog vallen op de schone prinses, wordt verliefd en bezoekt Danaë in de gedaante van een gouden regen. Deze goddelijke regen sijpelt door het dak of de tralies van de kerker en bevrucht Danaë. Niet lang daarna bevalt de prinses van een zoon: Perseus.

Als de koning hoort dat zijn dochter ondanks alle voorzorgsmaatregelen toch moeder is geworden, is hij in alle staten. Akrisios legt zich echter nog altijd niet neer bij zijn lot en laat Danaë samen met haar kleine zoontje opsluiten in een kist, die hij vervolgens in zee laat werpen. Moeder en zoon verdrinken echter niet. De kist blijft drijven en spoelt uiteindelijk aan op het eiland Seriphos. Daar ontfermt de visser Dictys zich over hen.

De heldendaad van Perseus

De broer van de gastvrije Dictys, Polydektes, is koning van het eiland en laat op een dag zijn oog vallen op de mooie Danaë. De koning is vastbesloten met haar te trouwen, maar de inmiddels opgegroeide Perseus moet daar helemaal niets van weten en weigert daarmee akkoord te gaan. Perseus maakt daarop een afspraak met de koning: als hij erin slaagt het hoofd van het monster Medusa te bemachtigen, zal Polydektes afzien van zijn huwelijksplannen met Danaë.

Perseus heeft zich letterlijk een monsterklus op de hals gehaald. Medusa is namelijk een van de drie gorgonen en heeft een dodelijke blik; wie haar recht in de ogen kijkt, verandert onmiddellijk in steen. Perseus slaagt er desondanks in het gevaarlijke monster te verslaan en keert terug naar Seriphos. Met behulp van de afgehakte kop van Medusa versteent hij vervolgens Polydektes en diens aanhangers en bevrijdt zijn moeder. Dictys, de pleegvader van Perseus, wordt hierna de nieuwe koning van het eiland.

Danaë en Perseus reizen na deze geschiedenis naar Larisa, waar op dat moment atletiekspelen worden gehouden. Ook koning Akrisios blijkt er aanwezig. Tijdens een wedstrijd werpt Perseus een discus, die per ongeluk uit de koers raakt en zijn grootvader dodelijk treft. Daarmee komt het oude voorspelling alsnog uit: Akrisios sterft door toedoen van zijn eigen kleinzoon.

Volgens de Romeinse traditie belandt Danaë uiteindelijk in Latium (Midden-Italië), waar ze Ardea sticht. Ze geldt daar als stammoeder van Turnus, de rivaal van Aeneas.

Kunst

Legio kunstenaars, waaronder Titiaan, Rembrandt en Gustav Klimt, hebben zich in de loop der eeuwen laten inspireren door het verhaal van Danaë. De prinses werd daarbij doorgaans (half)naakt en tamelijk wulps afgebeeld, terwijl ze door Zeus wordt bezocht, in de vorm van de gouden regen.

Bronnen