Joodse geschiedenis van Suriname en Curaçao

Het Joods Historisch Museum in Amsterdam staat de komende maanden met een tentoonstelling stil bij de Joodse geschiedenis van Suriname en Curaçao. Titel van de tentoonstelling: Joden in de Cariben.

De tentoonstelling vertelt het verhaal van de joodse gemeenschappen die zich vanaf de zeventiende eeuw vanuit Amsterdam vestigden in de onbekende, nieuwe wereld: via Brazilië en Nieuw-Amsterdam (nu New York) trokken Portugese joden naar Suriname en Curaçao.

“Dankzij de grote economische en religieuze vrijheid die joden in deze landen genoten en door hun wijdvertakte handels- en familienetwerken, ontstonden bloeiende joodse centra. In de tropen waren de specifieke maatschappelijke omstandigheden anders dan in Nederland en deze leidden tot een nieuwe uitdrukking van de joodse identiteit.”

De samenlevingen van Curaçao en Suriname vertonen volgens het Joods Historisch Museum wel verschillen. Terwijl in Curaçao sprake was van een handelscultuur, ontwikkelde zich in Suriname meer een plantagecultuur.

Familie Fernandes. Collectie Familie Fernandes-Vroom
Familie Fernandes. Collectie Familie Fernandes-Vroom

“Dit verschil was mede bepalend voor de mate waarin de joodse gemeenschap assimileerde met de overige bevolking. Door de omgang van de Portugese joden met de Afro-Surinaamse bevolking, aanvankelijk op de plantages en later in Paramaribo, vermengden hun culturen. Op Curaçao was ook sprake van vermenging, maar in mindere mate.”

Na de bloei in de zeventiende en achttiende eeuw zette in beide gebieden de neergang in. In de loop van de negentiende eeuw trokken veel joden weg naar Nederland of Amerika. Tegenwoordig is de joodse gemeenschap in Suriname en op Curaçao klein.

- advertentie -

De sporen die de joodse cultuur heeft nagelaten in bijvoorbeeld culinaire tradities, taal en religieuze gebruiken zijn volgens het museum echter nog wel talrijk, zowel in Suriname als op Curaçao.

Karretje met brood van Fernandes. Nationaal Museum van Wereldculturen
Karretje met brood van Fernandes. Nationaal Museum van Wereldculturen

De tentoonstelling Joden in de Cariben is chronologische opgezet en bevat schilderijen van onder meer Frans Post en Job Adriaansz Berckheyde, prenten en dagelijkse en religieuze voorwerpen. Verder zijn er veel oude foto’s en interviews met Surinaamse en Curaçaose joden te zien. Daarnaast maken persoonlijke portretten uit het project ‘Suri-joods’ deel uit van de expositie. In deze filmpjes vertellen Surinaamse Nederlanders over wat de joodse cultuur voor hun identiteit betekent.

Bij de tentoonstelling is een boek verschenen: Joden in de Cariben

Joden in de Cariben is nog te bezoeken tot en met 14 juni 2015

Bekijk ook onze uitgebreide onderwerpenlijst of het personenregister

Dit atikel is afkomstig van online geschiedenismagazine www.historiek.net

Gelijk naar geschiedenisboeken over: