Mislukte hightech parkeergarage kostte Den Bosch miljoenen

‘Als koningin Beatrix van de latere ellende rond de parkeergarage had geweten, had ze het stadskantoor van Den Bosch misschien niet geopend in 2001,’ zei gemeenteraadslid P.M. van der Krabben achteraf.

Van buitenaf was er in november 2008 niet veel te zien van de parkeergarage onder het stadskantoor: een traliehek, een stoplicht en een camera. Het was tijdens een bezoek niet mogelijk foto’s te maken in de garage zelf. ‘Het licht en de lift werken niet’, deelde juridisch bestuursambtenaar Peter de Leeuw mee. Het leek symptomatisch voor het falen van de hightech parkeergarage in Den Bosch, die vanaf 2004 had moeten functioneren.

Drie weken later, tijdens een hernieuwd bezoek – het volautomatische opbergsysteem was inmiddels gedemonteerd – ‘deed het licht het weer’. Achter het traliehek lag nog een draaibaar rijvlak, waarop de auto’s moesten worden geplaatst. Daarachter gaapte een diep gat met damwanden. Een provisorische trap leidde naar de grote lege ‘parkeerbak’, waar nog een half gedemonteerde CVSS autolift was achtergebleven.

Een futuristische parkeergarage

Eind vorige eeuw ging ‘s Hertogenbosch een nieuw stadskantoor in het centrum bouwen. De gemeenteraad wilde er een parkeergarage onder. Vijf bedrijven tekenden in om een automatisch systeem te installeren. Het werd gegund aan CVSS (Computerised Vehicle Storage Systems BV) uit Eindhoven.

Dit bedrijf ontwikkelde een systeem waarbij een automobilist de auto in een box reed, waarna deze via transportbanden, sluizen en liften naar een parkeerplek werd getransporteerd. Een delegatie uit Den Bosch bezocht de enige garage met het CVSS systeem in Shaffhausen. SP-gemeenteraadslid Will Vugs vertelde:

Het werkte daar toen niet goed, maar het college, bestaande uit CDA, PvdA, GroenLinks en VVD, had onder aanvoering van de nieuwe burgemeester, Rombouts, al gekozen voor CVSS.

De Leeuw vertelde waarom met zo’n onervaren bedrijf in zee was gegaan: ‘CVSS was de laagste inschrijver. Er werd vervolgens door de bouwmanager, de Brink Groep, onderzoek gedaan naar de haalbaarheid van het systeem. Daaruit kwam naar voren dat de voorgestelde oplossing haalbaar was. Het was een nieuw, volledig digitaal geleid systeem, dat mooi aansloot bij het innovatieve stadskantoor met flexibele werkplekken.’

De garage gaat begin 2004 open, maar er zijn regelmatig storingen. Twee dagen lang moeten ambtenaren tot meer dan vijfentwintig minuten wachten op hun auto. Op andere dagen weigert de parkeergarage auto’s helemaal terug te geven en moeten ambtenaren met het openbaar vervoer naar huis.

Storingen en beschadigde auto’s

In januari 2005 ziet gemeenteambtenaar Jan de With zijn auto zelfs total loss uit de parkeergarage komen, omdat het automatische parkeersysteem had geprobeerd een derde auto te parkeren op een plek met slechts plaats voor twee. De With vertelde: ‘Ik ben destijds zonder ruiten terug naar huis in Vlijmen gereden en heb uiteindelijk een verlies geleden van 4500 euro, dat niet door de gemeente is gecompenseerd.’

Bij carnavaloptochten in 2004 en 2005 is de parkeergarage onderwerp van spot als ‘spookgarage’. Gemeenteraadslid Van der Krabben: ‘Het heeft onze stad binnen Den Bosch, maar ook ver daarbuiten een slecht imago bezorgd. Dat heeft ons veel pijn gedaan.’

CVSS-directeur Harry Piepers legde de schuld deels bij ambtenaren, die hun auto nauwkeurig in de box moesten parkeren. Daarnaast was volgens hem een meetsysteem wegbezuinigd dat moest aangeven of een auto correct was geplaatst. In 2006 ging CVSS failliet. Meerdere bedrijven bestudeerden de mogelijkheid het systeem alsnog te laten functioneren. Bureau Berenschot rapporteerde voor 30.000 euro over de hele gang van zaken. In het rapport werd hard uitgehaald naar de Brink Groep, het College en het ambtelijk apparaat. Zo ontbrak het aan ‘een onderzoekende, open houding ten aanzien van de gehele markt van automatische parkeersystemen’. Tevens had het College zich te weinig bemoeid met de parkeergarage en de gemeenteraad onvoldoende geïnformeerd.

Waar faalde het systeem nu eigenlijk precies? De Leeuw: ‘Technisch gezien bleek na onderzoek dat onvoldoende duurzame materialen waren toegepast. Waar de banden van het lopendebandsysteem op elkaar aansloten, braken ze; ze waren te zwak. Ook de stabiliteit van de opbergconstructies bleek onvoldoende. Een ander probleem was de aansluiting bij de ingang: werd een auto niet nauwkeurig neergezet, bestond er risico op schade. Ook de signaleringssoftware werkte niet goed, gaf niet correct aan of de garage vol was of niet, werkte soms te traag of gaf auto’s niet terug. Er speelden zowel materiaalfouten als softwarematige tekortkomingen.’

Juni 2006 blokkeerde de gemeenteraad een aanvraag van B&W voor een investering van 1,9 miljoen om het bedrijf Imtech het systeem alsnog aan de praat te laten krijgen. John Krijnen, directeur van Car Parkers, uitte desgevraagd zijn ongeloof: ‘Al wéér een bedrijf dat nog nooit een werkende automatische parkeergarage bouwde. Hoe is dit in godsnaam mogelijk?’

Het einde van de hightechgarage

In november 2008 stond er nog steeds geen auto in de parkeergarage. Burgemeester Rombouts wilde zich in een interview niet uitlaten over de kwestie. Volgens gemeenteraadslid P.M. van der Krabben waren de kosten inmiddels opgelopen tot circa acht miljoen euro en zou de garage uiteindelijk plaats bieden aan slechts 85 auto’s in plaats van de oorspronkelijk geplande 150.

Bestuurlijke consequenties had het debacle niet: niemand trad af. Een wrang detail was volgens juridisch bestuursambtenaar Peter de Leeuw dat een van de drie parkeerlagen alleen geschikt bleek voor ‘geoefende’ automobilisten, omdat de hellingbaan naar de onderste verdieping nogal steil was.

Uiteindelijk werd afgezien van een nieuw automatisch opbergsysteem en werd de parkeergarage omgebouwd tot een reguliere parkeervoorziening. De mislukte hightechgarage geldt in Den Bosch nog altijd als een van de opvallendste gemeentelijke debacles van de afgelopen decennia.