Het Mauritshuis in Den Haag en het Spaanse Museo Nacional Thyssen-Bornemisza wisselen komend najaar gelijktijdig vijfentwintig topstukken uit hun collecties uit. Volgens beide musea gaat het om een unieke samenwerking: niet eerder leenden twee internationale musea op deze schaal gelijktijdig meesterwerken aan elkaar uit.
Het Museo Nacional Thyssen-Bornemisza in Madrid behoort tot de belangrijkste kunstmusea van Europa. De basis van de museumcollectie werd in de twintigste eeuw gelegd door de kunstverzamelende familie Thyssen-Bornemisza. De verzameling, die in 1993 door de Spaanse staat werd aangekocht, omvat meer dan zeven eeuwen Europese schilderkunst, van de late middeleeuwen tot de moderne tijd.
Het museum maakt samen met het Prado en het Museo Reina Sofía deel uit van de zogenoemde Gouden Driehoek van de Kunst in Madrid. Ooit gold de verzameling van de familie Thyssen-Bornemisza als de op één na grootste particuliere kunstcollectie ter wereld, na de Britse Royal Collection.
Vijfentwintig werken uit de collectie van het museum verkassen komend najaar dus naar Den Haag. Het gaat om werken van kunstenaars als Jan van Eyck, Albrecht Dürer, El Greco, Piero della Francesca, Antonello da Messina en Bronzino. Veel van de schilderijen zijn slechts zelden buiten Spanje te zien geweest.
Liefde
Centraal in de tentoonstelling staat het thema liefde. De geselecteerde werken uit de vijftiende, zestiende en zeventiende eeuw tonen liefde in uiteenlopende vormen: van de devotionele relatie tussen Maria en Christus tot de verbondenheid tussen echtparen, en van de complexe verhouding tussen Adam en Eva tot de menselijke liefde voor de natuur. Het Mauritshuis:
Daarnaast belicht de tentoonstelling de liefde voor de schilderkunst zelf: het vakmanschap, de verbeeldingskracht en het streven naar schoonheid die kunstenaars gedurende eeuwen hebben geïnspireerd.
Vermeer in dialoog met Michael Sweerts
Een opvallend onderdeel van de tentoonstelling vormt de combinatie van Johannes Vermeers Meisje met de parel en Jongen met een tulband van Michael Sweerts, een zeventiende-eeuwse Brusselse schilder die bekendstaat om zijn ingetogen portretten en scènes uit het dagelijks leven.
Twee jonge mensen, die niet alleen wat betreft compositie en kleurgebruik maar ook in leeftijd een dynamisch duo vormen.
Het werk van Vermeer, het absolute topstuk van het Mauritshuis, verhuist echter niet naar Spanje. Het beroemde schilderij blijft op zijn vaste plaats in Den Haag hangen, maar wordt via een scherm met een livestream verbonden met de door Sweerts geschilderde jongen in de tentoonstellingszaal, waardoor volgens het Mauritshuis “een onverwachte visuele dialoog ontstaat”.
Topstukken naar Madrid
De Haagse werken zullen in Madrid worden getoond in de nieuwe klassieke zalen van het Museo Nacional Thyssen-Bornemisza, waar ze worden gecombineerd met schilderijen uit de eigen collectie. Zo worden onder meer werken van Jan Brueghel de Oude, Gerard van Honthorst en Pieter Jansz. Saenredam samengebracht met vergelijkbare stukken uit het Mauritshuis.
Ter gelegenheid van de uitwisseling besloten het Museo Nacional Thyssen-Bornemisza en het Mauritshuis elk tien gerenommeerde auteurs uit te nodigen om, geïnspireerd door het thema liefde, ieder een verhaal te schrijven bij één van de geselecteerde schilderijen. De Nederlandse auteurs richtten hun blik op werken uit Madrid, terwijl de Spaanse schrijvers zich lieten leiden door schilderijen uit het Mauritshuis.
De tentoonstelling in Den Haag is te zien van 15 oktober 2026 tot en met 17 januari 2027.
Kasteel Bentheim door de ogen van Jacob van Ruisdael
Johannes Vermeer, kunstschilder uit Delft
Jan Steen en de historieschilderkunst
Hoe het Mauritshuis tijdens de oorlog een belangrijke kunstcollectie wist te behouden
