Ode aan de stad als grootste uitvinding van de mens
De stad is geen westerse uitvinding. Nog in 1500 lagen acht van ’s werelds twaalf grootste metropolen in Azië. Parijs was op dat moment met een…
Gaat in, gaat in gereed, de stoof is heet
Het middeleeuwse openbare badhuis wordt sinds de negentiende eeuw voorgesteld als bordeel, als schouwtoneel van vermeende middeleeuwse losbandigheid en seksualiteit. Fabiola van Dam laat zien dat…
Als joodse boerenknecht ondergedoken in de Achterhoek
Het dagboek van Bernard ‘Bernie’ Mestriz neemt de lezer mee naar het leven van een vervolgde Joodse jongen uit Terborg tijdens de oorlog. Zwervend door de…
De twee kanten van het Kanaal
De band tussen onze gewesten en Groot-Brittannië is eeuwenoud. De verovering van het eiland door Willem de Veroveraar in 1066 lukte alleen maar dankzij de steun…
Berlijn als kraamkamer van de moderne popmuziek
In de jaren ’20 stortten muzikanten in de Duitse hoofdstad zich op een heel scala aan vernieuwingen en experimenten. Daarmee zouden ze vanaf de jaren ’70…
De eerste androgyne oermens volgens Genesis en Plato
Over de ontstaansgeschiedenis van de mens als één wezen, mannelijk en vrouwelijk. Volgens Genesis én volgens Aristophanes, opgeschreven door Plato.…
De Roosevelts – Vormgevers van de American Century
Binnen de Amerikaanse geschiedenis worden de twee presidenten doorgaans als sleutelfiguren beschouwd. Minder bekend is dat ook Eleanor Roosevelt, de nicht van Theodore die in 1905…
Het streven naar een federaal Indonesië
Hoe ervoeren bestuursambtenaren die dekolonisatie? Waren ze in staat om na de vernederende ervaringen tijdens de Japanse bezetting om te schakelen naar nieuwe tijden?…
Koffie, zoveel meer dan een bakje troost
Koffie is een oppepper maar evenzo een ‘verfrissend’ verhaal. Koffie vertelt over menselijke nieuwsgierigheid, over wereldomzwervingen en ontdekkingen, over botanische en wetenschappelijke dadendrang, over hang naar…
Het bijziend oog van de geschiedenis
Onderdeel van de moderniteit was de fotografie. Haar evolutie werd versneld tijdens en door de koloniale veroveringen. De toestellen werden kleiner en lichter, sneller en goedkoper,…
Wagneriaanse drama’s bij het CDA
Het CDA is een ‘op het eerste gezicht wat brave, bijna een tikje saaie, nette mensenpartij’, schrijft Pieter Gerrit Kroeger in ‘De tand des tijds’. Maar…
De Opgang – Leven in het huis van een nazi
Wie een woning koopt, verwerft niet alleen het huis maar krijgt ook zijn geschiedenis erbij. Het overkwam Stefan Hertmans toen hij in 1979 een wat vervallen…
De geheugenlozen – De herinnering als wapen tegen populisme
Géraldine Schwarz ontdekt op een dag dat haar Duitse grootvader in 1938 voordelig een joods bedrijf heeft overgenomen. Na de oorlog verlangt de eigenaar, die zijn…
“Dit meissie heb ook honger” – Schiedamse kinderuitzendingen tussen 1940-1946
Tijdens de Hongerwinter van 1944-1945 lieten veel ouders hun kinderen vertrekken naar Noord of Oost Nederland waar wel genoeg eten was. Bijna duizend Schiedamse kinderen verbleven…
Nieuwe feiten over Anne Frank?
Wanneer er een boek over Anne Frank verschijnt, moet de vraag gesteld worden of het nieuwe feiten bevat die een nieuwe publicatie rechtvaardigen. In de publiciteit…
Olifanten, een beestig verhaal
Amusement is niet de enige taak van olifanten in de zowat 4000 jaar dat ze ‘naast’ mensen in knechtschap leven. Hun functies zijn veelzijdig: lastdieren maar…
Abraham de Geweldige had honderd armen
Abraham Kuyper (1837-1920) staat vooral bekend als politicus. Maar hij is veel meer geweest dan dat. Hij was bijvoorbeeld ook een veelgelezen journalist en de stichter…
Vincent Van Gogh geeft nog altijd mysteries prijs
Van Vincent Van Gogh bestaan een aantal geschilderde (zelf)portretten maar nauwelijks een foto. Blijkt dan nog een foto van de jonge Vincent verkeerd te zijn toegewezen.…
Vond de barbaar zichzelf ook een barbaar?