Wekelijks verschijnen er nieuwe geschiedenisboeken. Van lijvige studies tot publieksboeken en van naslagwerken tot historische strips. Op Historiek plaatsen we veel voorpublicaties en we bespreken zoveel mogelijk titels, maar alles bespreken is ondoenlijk. Daarom hebben we de rubriek ‘signalementen’. Hier plaatsen we wekelijks een bericht met daarin recent verschenen en besproken titels.
- Breekpunt
- De deugd van tegenwoordig
- De vervlogen tijd
- Het Amerikabeeld van Abraham Kuyper
- Het geheim in Tirol (roman)
- In een web van stilte
- In lange rok de koraalriffen op
- Monsterzicht (roman)
- Mussert
- Onwillige volksgenoten
- Organisation Todt
- Vlaanderen en Picardië, ca. 1000–1125
- Voor joden verplicht
- Meer geschiedenisboeken
<<< Signalementen week 17 | Signalementen week 19 >>>
Selectie week 18
Breekpunt
C.P.C. Fabius en het geheime verhaal van het studentenverzet tegen de Jodenvervolging
Gebaseerd op zijn nooit eerder gepubliceerde persoonlijke archief, onthult dit boek het leven en de daden van de belangrijkste studentenleider van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een man die, ondanks zijn zeer bescheiden aard, door de omstandigheden centraal is komen te staan bij de aanzet tot het studentenverzet tegen de Duitsers. Het biedt een breed perspectief op het Nederlandse studentenverzet en werpt nieuw licht op onder andere de beroemde rede van professor Cleveringa en de wereld van Soldaat van Oranje.
De deugd van tegenwoordig
Homeruslezing 2026
Toen Coen Simon zich vlak voor een schoolreünie de harde klap herinnerde die zijn leraar Duits hem op zijn dertiende gaf, besefte hij dat niet alleen de tik uit de pedagogiek is verdwenen, maar dat ook het kind zelf langzaam verdwijnt. Het kind, de recente uitvinding die pas sinds de verlichting zijn opvoeding en onderwijs op maat krijgt, neemt met hard tech in de hand inmiddels vooral zijn opvoeders de maat. Het algoritme heeft de discipline vervangen, en de influencer de pedagoog.
De vervlogen tijd
Een weemoedige terugblik op de jaren 50 en 60 van de vorige eeuw
In dit boek neemt Wim Daniëls ons mee naar de tijd van zijn jeugd: de jaren vijftig en zestig. Een tijd waarin het leven wat trager ging. In het dorp waar hij opgroeide woonden nog boeren die soms met hun vee de weg blokkeerden en in alle rust het verkeer lieten wachten. In de zomer stonden de mensen ’s avonds buiten op de stoep. Er waren kruideniers waar je op rekening kon kopen.
Het Amerikabeeld van Abraham Kuyper
Een onderzoek naar ontstaan, ontwikkeling en betekenis van zijn neocalvinistische beeldvorming over de Nieuwe Wereld
Amerika was voor Abraham Kuyper een voorbeeld in de verte. Al vroeg had Kuyper een fascinatie voor Amerika ontwikkeld – in zijn ogen hét land waar het calvinisme zijn hoogtepunt bereikt had – maar de bewondering kende geen grenzen na zijn lezingen over het calvinisme in Princeton (‘Stone Lectures’) en de opzienbarende rondreis in de gebieden van de Hollands-Amerikaanse immigranten.
Het geheim in Tirol (roman)
In de nadagen van de WO II – diep verscholen in de Oostenrijkse Alpen – is een kasteel het decor van de meest opmerkelijke gebeurtenissen. Het Derde Rijk wankelde en het einde van de oorlog is nabij als de wegen van twee broers zich kruisen. Elk van hen is getekend door wat ze zagen, deden en verloren. De tijd heeft hen veranderd en hun loyaliteit en broederschap komen zwaar onder druk te staan.
Artikel: De slag om Kasteel Itter: toen Amerikanen en Duitsers zij aan zij vochten (1945)
In een web van stilte
Hoe Nederlandse componisten door de Tweede Wereldoorlog vergeten raakten
Zeker tachtig componisten die in Nederland woonden en werkten, verdwenen tijdens de Tweede Wereldoorlog van het podium omdat ze Joods waren, of zich verzetten tegen het fascisme. Ze werden verbannen uit de concertzalen, van de radio geweerd en verzwegen in kranten. Zo werden ze stapsgewijs uit de geschiedenis gewist.
In lange rok de koraalriffen op
Anna Weber-van Bosse (1852-1942)
Een jonge vrouw uit een voorname Amsterdamse familie, die niets liever doet dan in slootjes grabbelen en algen verzamelen. Die al op haar 26ste weduwe wordt en zich als toehoorder inschrijft aan de Universiteit van Amsterdam. Die ‘dronken van vreugde’ wordt van de colleges plantkunde bij de beroemde botanicus Hugo de Vries, en zich vervolgens ontwikkelt tot een algendeskundige van wereldformaat.Bespreking: Anna Weber-van Bosse: een onverschrokken algenonderzoekster
Monsterzicht (roman)
Lente 1939. Victor, assistent-psychiater en bevlogen volgeling van Jung, krijgt een aanstelling in het vrouwenpaviljoen van een katholieke inrichting. Terwijl hij nog aangeslagen is door zijn ervaringen in Heidelberg, waar hij het voorgaande jaar studeerde, biedt dit hem een tweede kans. Victor raakt gefascineerd door Lena, een jonge vrouw die lijdt aan angstwekkende waanvoorstellingen: ze ziet de gezichten van anderen als monstertronies, en soms slaat haar angst om in razernij.
Mussert
Reis naar het kwaad
Hoe was het om Mussert te zijn? Waarom nam hij de verkeerde afslag? Hoe kan het dat hij in 1940 tegen een Duitse invasie was en hij daarna toch met de bezetter samenwerkte? Bijna iedereen kent de naam Anton Mussert (1894-1946) maar haast niemand kan deze vragen beantwoorden. Auke Kok nam daar geen genoegen mee en is de archieven ingedoken.Bespreking: Portret van een fanatiek fascist met groot ego
Onwillige volksgenoten
Hoe de Duitsers tegenover het naziregime stonden
Waren de Duitsers na 1933 een volk dat alles wat het naziregime deed prachtig vond en toejuichte? Volgens de heersende opinie zou de meerderheid van de Duitsers na 1933 zijn meegesleept door nationale euforie en het gevoel dat nu alles anders zou worden. Verrassend snel zouden ze zich achter de nieuwe machthebbers hebben geschaard.Fragment: Hoe groot was de steun voor Hitler onder de Duitse bevolking echt?
Organisation Todt
Belgische collaborateurs en dwangarbeiders in dienst van de nazi’s
De Organisation Todt was een van de sleutelorganisaties van de Hitlerstaat. Deze paramilitaire groepering, genoemd naar oprichter Fritz Todt, stond in voor grote bouwwerken, zoals de Atlantikwall, bewaakte krijgsgevangenen- en concentratiekampen, en werd ingezet bij militaire operaties en genocides, onder meer in Oost-Europa.
Vlaanderen en Picardië, ca. 1000–1125
De macht van adel en kerk door de ogen van vier geestelijken
In Vlaanderen en Picardië ontstonden in de late elfde en eerste decennia van de twaalfde eeuw een aantal uitzonderlijke teksten: twee versies van het leven van de heilige Arnulfus, bisschop van Soissons en stichter van het Vlaamse klooster Oudenburg, en de autobiografie van Guibert van Nogent in Picardië.
Voor joden verplicht
De verduistering van joods bezit via bank Lippmann Rosenthal
Voordat de Duitse bezetter het joodse bevolkingsdeel in 1942-1944 deporteerde, wist het op sluwe en systematische wijze eerst alle bezittingen aan de 140.000 joodse Nederlanders te ontfutselen. De bank Lippmann Rosenthal in Amsterdam speelde daarbij een cruciale rol. Het bezettingsbestuur opende een filiaal van deze gerenommeerde joodse familiebank in een gebouw van de Amsterdamsche Bank.
Meer geschiedenisboeken:
- Beschermen. Met de VN op pad voor vluchtelingen en vrede – Wilbert-Jan van Hövell
- De Man met de Glimlach. Een familieverhaal – Paul Cohen
- Een koffer vol oorlog. Een verborgen NSB-verleden in de oude Amsterdamse Jodenbuurt
- Het verhaal van de oorlog. Scheveningen 1940-1945 – Danny Verbaan
- Historie en verbeelding in ‘De Leeuw van Vlaanderen'(1838) – Diederik Tamse
- Hongertocht (jeugdroman) – Kim Bekkers
- Kinderen in het verzet vertellen, 1 – Josette en Jean-Jacq
- Onvermijdelijk verraad. Ondergedoken in oorlogstijd, verraden door eigen volk 1938-1945
- Over het zijnde en het wezen – Thomas van Aquino
- Waarom jij geen huis kunt betalen – Maaike Schoon
- De negen levens van Dilan Yesilgöz. Wie ze is en wat haar drijft – Alies Pegtel
<<< Signalementen week 17 | Signalementen week 19 >>>
Dichter des vaderlands, 2005
“Bier in herbergen vloeide rijkelijk tijdens vergaderingen”
Joris Ivens en Fidel Castro tijdens de Koude Oorlog
Anne Glenconner, de hofdame van prinses Margaret
