Ronald Frisart

Israil Lasarewitsj Helphand alias Alexander Parvus.

Alexander Parvus, betaalmeester van de Russische Revolutie

Alexander Parvus (1867-1924) speelde op de achtergrond een belangrijke en volgens sommigen zelfs doorslaggevende rol bij de Oktoberrevolutie (1917) in Rusland. Toch blijft hij in de…

Pagina uit het manuscript van de Negende.

Muziekgeschiedenis

200 jaar geleden in première: Beethovens Negende

Een van de beste, bekendste en invloedrijkste klassieke muziekstukken ging tweehonderd jaar geleden in Wenen in première. Volgens een jongere vak- en tijdgenoot kon de componist…

Grote parade in Batavia op 1 september 1941

Azië·Militaire geschiedenis·Nederlands-Indië en Indonesië

Eén generaal in Indië zag het goed

Het lukte de Nederlandse legermacht in Indië in 1945-1950 niet om de piepjonge Republiek Indonesië eronder te krijgen. Eind 1949 moest Nederland de soevereiniteit over de…

Op 9 oktober 1973 geeft Beb Vuijk een exemplaar van haar ‘Groot Indonesisch kookboek’ aan Sujatmo Martosuhardjo, waarnemend ambassadeur van Indonesië in Den Haag.

Azië·Historische vrouwen·Literatuur·Nederlands-Indië en Indonesië

Het avontuurlijke leven van Beb Vuijk

Het leven van Beb Vuijk (1905-1991) was opmerkelijk, avontuurlijk zelfs. Bang om impopulaire politieke standpunten in te nemen over Indonesië was ze allerminst. Maar eerst en…

Gezicht op Batavia in 1754. Aquarel van W.H.V. Bork, 1807

Azië·Boekbesprekingen·Nederlands-Indië en Indonesië

Een onmogelijke opgave in Indië: humanitair kolonialisme

VOC-bestuurder Herman Warner Muntinghe is wel gezien als voorloper van Multatuli die in 1860 zijn geruchtmakende boek 'Max Havelaar' publiceerde. Net als Multatuli was Muntinghe tegen…

Hartelijke ontvangst nadat een evacuatietrein is aangekomen op station Manggarai in Batavia. Datum onbekend.

Azië·Boekbesprekingen·Nederlands-Indië en Indonesië

De andere kant van de bersiap

In Indonesië was de bersiap-periode (eind 1945, begin 1946) niet alleen een tijd van moord en doodslag door fanatieke Indonesische ‘pemoeda’ (jongeren). Gematigde pemoeda interneerden en…

‘Eerlijk zullen we alles delen, ik een beetje meer dan jij’ kan allicht leiden tot tranen. ‘Het Sint Nicolaasfeest’ schilderde Jan Havicksz. Steen tussen 1665 en 1668.

Historische achtergronden

Ongelijke verdeling van geld: is dat eigenlijk slecht?

Als inkomen en vermogen erg ongelijk onder mensen zijn verdeeld, zullen velen dat instinctief afkeuren. Het wordt ten minste voor een deel als onrechtvaardig ervaren. Maar…

In de jaren vijftig en zestig werden de economische verschillen kleiner, de welvaart breder gedeeld. In augustus 1965 poseerde het echtpaar Bouterse uit Schagen bij hun nieuwe trots: het twee miljoenste geregistreerde televisietoestel in Nederland. Naast zijn vader zit zoon Cees.

Historische achtergronden

Afnemende ongelijkheid in de uitzonderlijke twintigste eeuw

Grote economische ongelijkheid was in de geschiedenis het standaardbeeld. Maar er was één uitzondering: de twintigste eeuw. Gedurende een deel van die eeuw nam de ongelijkheid…

In het vroeg-middeleeuwse Irak was de economische ongelijkheid extreem.

Historische achtergronden

Heel grote vermogensverschillen waren altijd de norm

Relatief recente cijfers (ruwweg 1870-2019) over ongelijke verdeling van inkomen en vermogen kwamen aan bod in de eerste aflevering van deze serie. Was de situatie in…

Tijdens de Belle Époque bereikte de elite het toppunt van zijn rijkdom.

Historische achtergronden

Extreem veel geld trekt aandacht

Zo oud als de mensheid niet, maar wel al heel oud is financiële ongelijkheid in samenlevingen. Er is ook steeds meer belangstelling voor, dus alle aanleiding…

Officiële foto van presidentskandidaat Prabowo

Nederlands-Indië en Indonesië

Prabowo: president Indonesië met bezoedeld verleden

Slechts één ronde had Prabowo Subianto op 14 februari 2024 nodig om te worden gekozen tot achtste president van Indonesië. Een blik op het verleden van…

Van ijdelheid had Cornelis Chastelein geen last.

Boekbesprekingen·Nederlands-Indië en Indonesië·Slavernij

Depok: een opmerkelijk sociaal experiment in Indië

De West-Javaanse stad Depok, tegen de zuidgrens van de Indonesische hoofdstad Jakarta geplakt, heeft een heel bijzondere geschiedenis. In 1714 vormden vrijgelaten slaven er een unieke…

De antropometrie houdt zich bezig met het meten van het menselijk lichaam. Afbeelding uit 1932

Geneeskunde

We groeien flink, maar vroeger krompen we ook

‘We’ worden van generatie op generatie steeds langer. Dat denken we anno 2024 althans te weten. Maar zo was het niet altijd. Behalve groeien kan de…

Avondkrant Der Angriff van 30 januari 1933: ‘Vlaggen uit. Rijkskanselier Hitler!’ De Duitse bevolking zou de gevolgen spoedig ondervinden.

Duitsland·Tweede Wereldoorlog

Ook ‘gewone’ Duitsers al snel dupe van nazi-bewind

Nadat Adolf Hitler op 30 januari 1933 in Duitsland aan de macht was gekomen, waren joden, communisten en socialisten er het haasje. Voor de overige Duitsers…

Mozaïek uit de zesde eeuw, voorstellende de apostel Matteüs. Het bevindt zich in de Basilica van San Vitale in het Italiaanse Ravenna.

Historische achtergronden

Mattheuseffect werkt al tweeduizend jaar

Al zeker tweeduizend jaar is het zogenoemde Matteüs-effect merkbaar in menselijke samenlevingen. De Amerikaan Robert Merton bedacht de term 'Matthew-effect' in 1968. Ultrakort samengevat en ontdaan…

Om van vervolging gevrijwaard te blijven, kwamen wederdopers wel in het geheim bijeen.

Religieuze geschiedenis

Wederdopers wekten angst voor ondergraving van de macht

In de Lage Landen was de ‘gewone man’ er halverwege de zestiende eeuw beroerd aan toe. Als enigen hadden de wederdopers voor die ellende een economisch…

Azië·Biografieën·Spionage en geheime diensten

Jim Thompson: al ruim halve eeuw mysterie in Zuidoost-Azië

Noem de naam Jim Thompson en in Thailand, Maleisië en Singapore weten de meeste volwassenen nog altijd over wie het gaat. De Amerikaan Jim Thompson hield…

KNIL-militairen bewaken gevangenen. Plaats en datum onbekend.

Azië·Boekbesprekingen·Nederlands-Indië en Indonesië·Spionage en geheime diensten

Nederlandse moordcommando’s op Java

Nederlandse militaire inlichtingendiensten stuurden er tijdens de Indonesië-oorlog (1945-1950) moordcommando’s op uit om tegenstanders te liquideren. Dat meldt historicus Rémy Limpach in zijn boek 'Tasten in…

Meld u aan voor onze gratis nieuwsbrief