Nederland dankt ziektekostenstelsel aan rijkskanselier Bismarck
De manier waarop Nederlanders zijn verzekerd tegen ziektekosten is te danken aan de Duitse rijkskanselier Otto von Bismarck (1815-1898). Later is er natuurlijk nog heel wat…
‘De dingen van het leven zijn op ’t moment zo vreemd’
In 1953 kwam er een tragisch einde aan het leven van de Friese schrijver Reinder Brolsma, die een grote rol speelde in de Friese literatuur. Privé…
Een Nederlands militair noodziekenhuis voor Rusland
Wij kunnen ons nu nauwelijks voorstellen dat er ruim honderd jaar geleden in ons land een burgerinitiatief was voor het openen van een militair noodhospitaal in…
Het op de heupen hebben – Herkomst van de uitdrukking
Als je het op de heupen hebt verkeer je in een bijzondere gemoedstoestand. Je bent niet in gewone doen en bent bijvoorbeeld drukker dan normaal of…
De lachwekkende ontdekking van Humphry Davy
Eind achttiende eeuw ontdekte de Britse scheikundige Humphry Davy dat de menselijke hersenen op een bijzondere manier op lachgas (distikstofmonoxide) reageren. Een nuttige ontdekking voor de…
Wat lichaamslengte zegt over de ontwikkeling van onze welvaart en gezondheid
Groeide je als jongen rond 1850 op tussen zusjes? Dan werd je waarschijnlijk langer dan een jongen die alleen maar broertjes had. Iemands lichaamslengte zegt veel…
Pest en plundering in Moskou (1771)
Terwijl West-Europa haar laatste pestepidemie een halve eeuw achter de rug had, kwam het in de zuidelijke regio’s van Rusland rond 1770 nog regelmatig tot uitbraken…
Ayurvastra – Eeuwenoude medicinale textiel uit India
Ayurvastra werd zes eeuwen geleden al toegepast door vaitins (hofartsen) in Zuid India en is gebaseerd op de ayurvedische kruidenleer. Sinds enige tijd lijkt het een…
Een teenprothese uit het Oude Egypte (die prima werkte)
In het jaar 2000 werd in de necropolis Thebe de mummie van Tabaketenmut gevonden. Deze dochter van een hogepriester leefde tussen 950 en 710 voor Christus…
We groeien flink, maar vroeger krompen we ook
‘We’ worden van generatie op generatie steeds langer. Dat denken we anno 2024 althans te weten. Maar zo was het niet altijd. Behalve groeien kan de…
Elena/o de Céspedes – De eerste Spaanse transgender chirurg
Alhama de Granada is een oude vestingstad in het zuiden van Spanje die in 1482 door de christenen werd veroverd op de mohammedanen, de moren. Op…
Wat mankeert de patiënt?
Lucas van Leyden, beeldend kunstenaar van beroep, werd in 1494 in Leiden geboren en stierf in die stad rond 1533. In 1524 maakte hij een prent,…
Huidaandoeningen kunstig verbeeld in was
Het is het best geheim gebleven museum van Parijs. In reisgidsen wordt het niet vermeld. Parijzenaars kennen wel Hôpital de Saint-Louis, maar hebben nooit gehoord van…
Er is geen kruid tegen gewassen – Herkomst en betekenis
Als we te maken hebben met een zaak die niet is te veranderen, wordt wel eens gezegd dat er "geen kruid tegen gewassen is". De situatie…
Auzoux en zijn anatomische modellen: onderwijs in papier-mâché
Anatomische modellen werden vroeger van bijenwas en kunststof gemaakt, maar ook van papier-maché: prachtig nagebootst, goed geconserveerd gebleven en als driedimensionale puzzels uit elkaar te halen.…
Gepokt en gemazeld – Herkomst en betekenis
Wie gepokt en gemazeld is, heeft veel ervaring en is dus goed voorbereid op een bepaalde taak of uitdaging. Deze uitdrukking, die nog geregeld wordt gebruikt,…
G.A. Lindeboomprijs voor biografie ‘De lijfarts van de koning’
Catharina Th. Bakker heeft vrijdagmiddag de G.A. Lindeboomprijs ontvangen voor haar boek 'De lijfarts van de koning. Het avontuurlijke leven van Franz Joseph Harbaur, 1776-1824'.…
Hoe leprapatiënten in Louisiana levenslang geïsoleerd werden
Aan het einde van de negentiende eeuw was New Orleans een bruisende en snel groeiende stad. Een moderne stad die echter ook te kampen had met…
Heroïne en Chinese maffia op de Zeedijk in de jaren zeventig