Pogrom – Drijfjacht tegen een bepaalde bevolkingsgroep
Herkomst en geschiedenis van het woord pogrom: een drijfjacht op een minderheidsgroepering met buitensporige gewelddadigheden, of: razzia tegen Joden.…
Tien Geboden – Tekst en geschiedenis
De Tien Geboden vormen een belangrijke wet uit het Oude Testament. Hoe oud zijn de Tien Geboden? En wat is de inhoud van deze geboden precies?…
‘Alles blaakt daar van liefde voor het vorstenhuis’
Hoe verhielden de Joodse immigranten die rond 1600 naar de Republiek kwamen zich tot hun nieuwe overheden en de stadhouders? Natuurlijk voelden de nieuwkomers, eerst Sefardische…
Wat is zionisme – en wat is een zionist?
Zionisme is een politieke en culturele beweging die eind 19e eeuw ontstond met als doel de oprichting van een Joodse staat in het historische land Israël.…
Monotheïsme en polytheïsme
De term monotheïsme duidt op een religie met één god. Voorbeelden van monotheïstische geloven zijn het Jodendom, christendom en de islam. Wat betekent monotheïsme precies en…
De geschiedenis van de Joden: op de vlucht
Voor een aantal van hen was dit niet het begin van hun vlucht weg van de verschrikkingen. Sommigen waren uit verre oorden in Spanje naar Lissabon…
Isaäc da Costa – Historicus en dichter
Dichter en historicus Isaäc da Costa (1798-1860) werd vooral bekend met zijn 'Bezwaren' waarin hij de moderne tijd scherp bekritiseerde.…
De laatste Joden van het Waterlooplein
"Zij waren met velen en ook zij hebben geleefd, gestreden, liefgehad en zijn uitgemoord, maar in de openbaarheid is er niets dat aan hen herinnert."…
Theologische disputen tussen joden en christenen
De calvinistische elite verzette zich in de zeventiende eeuw in het algemeen tegen het verlenen van rechten aan joden of tegen de uitbreiding van de rechten…
“Joden slachtten christenkinderen en bakten hun bloed door het Paasbrood”
Taalhistoricus Ewoud Sanders verzamelde tachtig bekeringsverhalen voor de jeugd, waarvan het merendeel verscheen vóór de Tweede Wereldoorlog.…
Antisemitisch werk Heinrich Himmler in Nederlands vertaald
Wat Himmler betreft toonde het verhaal van Mordechai aan dat de “bolsjewistische-Jood” er altijd op slinkse wijze op uit was om Arische volkeren te vernietigen.…
Uitgever stopt met kinderboek over jodenbekering
In het boek staat onder meer dat joden op de grond spugen als zij over Jezus praten en een vreugdedans maken als ze christenen hebben weggepest.…
Naar de gallemiezen gaan – Herkomst en betekenis
Herkomst en etymologie van de uitdrukkingen 'naar de gallemiezen gaan' en 'naar de barbiesjes gaan': je gaat dan naar de knoppen of de filistijnen.…
Heilig schrift: Tanach, Bijbel en Koran
De monotheïstische religies jodendom, christendom en islam staan bekend als ‘religies van het boek’. De heilige geschriften staan centraal in deze wereldreligies.…
Antisemitisme: geschiedenis en actualiteit
Antisemitisme is kortweg ‘haat tegen joden’ is naast een complex historisch fenomeen ook een actueel onderwerp.…
Antropologische studie van de Bijbel
De culturele context van de Bijbel. Hoe dachten de Bijbelschrijvers vanuit hun wereldbeeld over religie? Sociaal-wetenschapper Krijn van der Jagt onderzocht het.…
Tentoonstelling over Tenach, Bijbel en Koran
Museum Catharijneconvent bereidt een tentoonstelling voor over drie ‘heilige geschriften’: de Tenach, Bijbel en Koran.…
Top 50 Jiddische woorden in het Nederlands: betekenis en herkomst
Het Jiddisch is de Hebreeuws-Duitse mengtaal van de Joden die zich in de zeventiende eeuw in de Nederlanden – met name in Amsterdam – vestigden.…
Sabbatical – Een rustjaar met wortels in de Bijbel