Wekelijks verschijnen er nieuwe geschiedenisboeken. Van lijvige studies tot publieksboeken en van naslagwerken tot historische strips. Op Historiek plaatsen we veel voorpublicaties en we bespreken zoveel mogelijk titels, maar alles bespreken is ondoenlijk. Daarom hebben we de rubriek ‘signalementen’. Hier plaatsen we wekelijks een bericht met daarin recent verschenen en besproken titels.
Selectie week 27
De eik en de lariks
Hoe het woud Rusland heeft gevormd
De bossen van Rusland reiken van de Oostzee tot de Stille Oceaan en van het Noordpoolgebied tot de steppen van Centraal-Azië. Ze beslaan bijna een vijfde van alle beboste gebieden ter wereld. In De eik en de lariks onderzoekt literatuurwetenschapper en journalist Sophie Pinkham dit immense gebied, bewoond door voorchristelijke bosgeesten, mysterieuze Siberische heremieten, beren, wolven en allerlei mensen die tussen taaie Siberische lariksen en majestueuze eiken een schuilplaats vonden vanwege conflicten met het heersende regime.
De rector
Een universiteit in het verzet (1940 – 1944)
In het voorjaar van 1943 voert de Duitse bezetter de verplichte arbeid in Duitsland in voor alle eerstejaarsstudenten aan de Belgische universiteiten. Monseigneur Honoré van Waeyenbergh, op dat moment drie jaar rector van de Leuvense universiteit, weigert de adreslijsten van de studenten te overhandigen.
Driehoek van macht
Naar een nieuwe balans in de wereldorde
In Driehoek van macht betoogt de Finse president Alexander Stubb dat we een scharniermoment in de geschiedenis meemaken, vergelijkbaar met 1918, 1945 of 1989. Er tekent zich een nieuw internationaal systeem af, gedreven door drie grote krachten: het mondiale Westen, het mondiale Oosten en het mondiale Zuiden.
Europese geschiedenis voor beginners
Recente ontwikkelingen hebben ons gedwongen met een ander oog naar Europa te kijken. Om te begrijpen hoe de verhoudingen in Europa liggen en hoe dit zo is gekomen, is het goed om naar de geschiedenis van dit continent te kijken. In dit boek vertelt Jacob F. Field in vogelvlucht hoe Europa is ontstaan en zich heeft ontwikkeld, op zowel politiek, sociaal, religieus, economisch als cultureel gebied.
Geduldig papier
Formeren in stad en land
Kabinetsformaties in Nederland kennen al driekwart eeuw doorslaggevend belang toe aan het regeerakkoord. Een nieuw kabinet kan niet zonder eigen ‘bijbel’. Partijen in het gemeentebestuur maakten het zichzelf niet zo moeilijk; daar ging het bij de collegevorming hoofdzakelijk om persoonlijk vertrouwen. Maar inmiddels is dat vooral in de grotere steden niet meer voldoende.Bespreking: Voorzichtig pleidooi voor invoering van een gemeentelijke kiesdrempel
Geen land van grote woorden
10 eeuwen filosofie in Nederland
In dit boek biedt Ronald van Raak een levendige kennismaking met een Nederlandse denktraditie van duizend jaar. Met filosofen die werden vereerd en verguisd, maar allemaal hun stempel drukten op het denken in ons land. Aan bod komen iconen als Erasmus en Spinoza, maar ook denkers als Hadewijch, Thomas a Kempis, Rudolf Agricola, Jacob Moleschott en Philip Kohnstamm – en vele anderen.Bespreking: Duizend jaar filosofie in Nederland
Gnosis Oost en West
Bevrijdend weten door de eeuwen heen
We leven in een tijd waarin wijsheid uit alle tradities binnen handbereik lijkt: van antieke mysteriën en gnostische geschriften tot zen, advaita vedanta en kabbala. Maar hoe vind je richting in deze overvloed? Hoe ontdek je wat werkelijk tot inzicht leidt? In dit boek onderzoekt André van der Braak hoe mensen door de eeuwen heen hebben gezocht naar een vorm van weten die niet louter verstandelijk is, maar ook het hart raakt.
Lang Leve Amerika
Anekdotes van een Amerikakenner
In juli 2026 vieren de Verenigde Staten hun 250-jarig bestaan. Ooit stond het land symbool voor vrijheid en vooruitgang, maar die positie voelt minder vanzelfsprekend dan ooit. In dit boek onderzoekt Amerikakenner Raymond Mens of er nog reden is voor een feestje. Lang Leve Amerika is een toegankelijk en actueel boek voor lezers met interesse in Amerika.
Op stap met historische kaarten van Ferraris
20 wandelingen in België op het ritme van de 18de eeuw
Twintig heemkundigen gingen op pad met de beroemde Ferrariskaarten en stippelden elk een boeiende wandeling uit langs sporen van ons verleden. Deze gids combineert heldere wandelroutes met historische kaarten en verhalen, en laat je erfgoed beleven op het ritme van de 18de eeuw.Bespreking: 300 jaar graaf de Ferraris: de man die België in kaart bracht
Zie ook: De Grote Atlas van Ferraris
Retour Pretoria
Nederlandse emigranten en een door Apartheid verdeeld Zuid-Afrika
Verder dan Nederland hebben ze vaak niet gereisd, de Nederlanders die kort na de Tweede Wereldoorlog massaal emigreren. Zo’n zestigduizend van hen vertrekken naar Zuid-Afrika. Een onbekend land, waar de ‘kaaskoppen’ met hard werken hun weg moeten vinden en waar de overheid net een nieuwe koers heeft bepaald die het land voorgoed zal tekenen: apartheid.Fragment: Nederlandse emigranten in Zuid-Afrika hadden ingewikkelde positie
Willem van Hanegem
Buitenkant links
Willem van Hanegem buitenkant links is een boeiende sportbiografie waarin voetballegende Willem van Hanegem terugblikt op vijftig jaar topvoetbal. Vanuit zijn eigen visie vertelt hij over Feyenoord, Oranje, voetbalcultuur en de ontwikkelingen binnen het Nederlandse voetbal. Hij was nooit een allemansvriend, maar is nog altijd razend populair.
Meer geschiedenisboeken:
- De Ploeg. Avant-garde in Groningen 1918-1928 – Mariëtta Jansen
- Europa heeft bezieling nodig – Simone Weil
- Het geheim. Vijf generaties, één verleden – Brigitte Van Aken
- In memoriam (Door het grote vuur) – Alice Winn
- Ontspoord. De spoorwegkwestie en de liberale worsteling met de vrije markt – Willem de Bruin
- Overijsselse Historische Bijdragen 141e stuk 2026. Verslagen en mededelingen van de Vereeniging tot beoefening van Overijsselsch Regt en Geschiedenis
- Memoires van een revolutionair – Peter Kropotkin
- Van wie is de beeldstatistiek? Otto Neurath en Gerd Arntz tijdens de Tweede Wereldoorlog
- Overpeinzingen over pijn – Umberto Eco
