De ineenstorting van het Romeinse gezag in het Westen
In het jaar 376 verzocht een grote groep Tervingi, een Gotisch volk dat ten noorden van de Beneden-Donau woonde, aan de Romeinse autoriteiten in Thracië om…
Allard Pierson Museum verwerft twee Romeinse beelden
Het gaat om een beeld van een overleden dame met een bijzonder kapsel en een beeld van de godin Artemis, de zogenaamde Artemis van Ephesos.…
De sterkste vrouw van de oudheid
Koninginnen van de Nijl verschijnt naar aanleiding van de gelijknamige expositie in het Rijksmuseum van Oudheden en gaat over de periode lang voor Cleopatra toen vrouwen…
Egyptische krokodillenmummie zit vol verrassingen
CT-onderzoek toont aan dat er niet alleen twéé krokodillen in de windsels zitten, maar ook tientallen apart gemummificeerde babykrokodilletjes.…
Provoceren (in het Colosseum en bij Het Lieverdje)
Etymologie van 'provoceren'. Van het Latijnse provocare: uitdagen, ophitsen, uitlokken. De gladiatoren deden dit al en in de jaren 1960 ook Provo.…
Testikels – ‘Kleine getuigen’ in de Romeinse rechtszaal
Etymologie van testikel, artikel. Komt van Romeinse 'testiculus', kleine getuige. In rechtszaal hielden Romeinse mannen elkaars ballen vast bij een eed.…
De vergeten ontdekker van het Gilgamesj-epos
Hormuzd Rassam (1826-1910) de archeoloog die in de negentiende eeuw het Gilgamesj-epos ontdekte, het oudste overgeleverde literaire geschrift.…
Arthur: feit of fictie? Of allebei?
Weinig legendes zijn in de westerse geschiedenis zo bekend als die van koning Arthur en de ridders van de Ronde Tafel.…
Waren de Romeinen in Japan? Romeinse munten op Okinawa
Nog geen vijf jaar geleden zouden deze munten terzijde zijn geschoven. Romeinse vondsten in Japan konden niet bestaan.…
Zwartgalligheid – Melancholisch door zwarte gal
Zwartgalligheid betekent somberheid, zwaarmoedigheid of melancholie. Het woord is samengesteld uit de Griekse woorden melas (zwart) en cholè (gal).…
Het leven van Agricola volgens Tacitus
Agricola leefde in de eerste eeuw na Christus en was een schoolvoorbeeld van een Romein die ernaar streefde om ‘de beste onder zijn standgenoten’ te worden.…
Muziek van de oude Grieken
De oude Grieken speelden een belangrijke rol in de ontwikkeling van de muziek. Ze vonden onder meer instrumenten uit als het luchtorgel en de monochord.…
Abracadabra: betekenis en oorsprong van het toverwoord
Vermoedelijk is abracadabra het oudst bekende toverwoordje uit de geschiedenis. Er bestaan drie aardige theorieën over de herkomst van deze simsalabim-taal.…
Xerxes I (520-465 v.Chr.) – Perzische koning
Koning Xerxes I is bij veel mensen bekend als koning Ahasveros uit het Bijbelboek Esther. Xerxes regeerde van 486 tot 465 v.Chr. over het Perzische Rijk.…
Antropologische studie van de Bijbel
De culturele context van de Bijbel. Hoe dachten de Bijbelschrijvers vanuit hun wereldbeeld over religie? Sociaal-wetenschapper Krijn van der Jagt onderzocht het.…
De overlevenden van Pompeii
Pompeii kennen we vooral vanwege de doden die in 79 n. Chr. werden overvallen door de uitbarsting van de Vesuvius. Dit is het verhaal van de…
Alexander de Grote – Macedonische wereldveroveraar
Alexander de Grote was een beroemde Griekse legeraanvoerder en vorst. Op 30-jarige leeftijd heerste hij over een van de grootste rijken uit de geschiedenis.…
De (Gordiaanse) knoop doorhakken
De knoop doorhakken, dat doe je als je een beslissing forceert of iets oplost. Het gezegde gaat terug op een handeling van de Macedonische vorst Alexander…
Het orakel van Delphi, middelpunt van de Griekse wereld