Van addergebroed tot billenkoek – een bijzonder woordenboek
Een paar jaar geleden begon het scenarioschrijver en taalliefhebber Rogier Proper op te vallen dat jonge mensen allerlei woorden die hij gebruikte, volstrekt niet meer begrepen.…
Vlaamse spreekwoorden – Zeven opvallende gravures van Jan Wierix (ca. 1566)
Rond 1566 maakte de bekende Zuid-Nederlands tekenaar, graveur en uitgever Jan Wierix een serie van zeven gravures waarop oude Vlaamse spreekwoorden worden verbeeld.…
Stokebrand – Een vervelende onruststoker
Met het ouderwetse woord ‘stokebrand’ wordt een persoon aangeduid die opzettelijk onrust stookt.…
Als/dan en andere eeuwige taalkwesties
Mensen moeten zich niet alleen aan taalfouten ergeren. Men kan ze ook met verwondering bekijken. Wie dat doet, zal volgens Marten van der Meulen zien dat…
‘Elk volk krijgt de leiders die het verdient’
De kwaliteit van het landsbestuur reflecteert de keuzes, waarden en het karakter van de bevolking. Deze visie wordt vaak verwoord met het gezegde: 'Elk volk krijgt…
Honger maakt rauwe bonen zoet – Herkomst
De uitdrukking ‘Honger maakte rauwe bonen zoet’ geeft aan dat mensen die echt honger hebben, niet meer zo kieskeurig zijn.…
Vae victis (Wee de overwonnenen) – Herkomst
Volgens de Romeinse geschiedschrijver Titus Livius sprak de Gallische leider Brennus de beroemde woorden vae victis (Wee de overwonnenen).…
Iemand een poets bakken – Herkomst en betekenis
Als je iemand een poets bakt, heb je de lolbroek aan. Je neemt de ander in de maling en maakt een grapje. Vaak gaat het erom…
Steekpenningen aannemen – Herkomst en betekenis
Als je steekpenningen aanneemt, laat je je omkopen. Je geeft een ander bijvoorbeeld op illegale wijze een zakelijk voordeel, in ruil voor wat geld, ook wel…
Bizarre familienamen: Napoleon plagen of toch niet?
In 1811 diende iedere bewoner van Nederland op bevel van de Franse keizer Napoleon Bonaparte te kiezen voor een vaste familienaam. We gingen een paar rare…
Acrostichon – Betekenis en voorbeelden
Een acrostichon (of naamdicht) is een tekst waarvan bepaalde letters – meestal de eerste letters van elke regel of elk vers – gezamenlijk een woord of…
De oorsprong van de Belgische taalgrens
Vandaag loopt er midden door België, van oost naar west, een taalbreuklijn. Ze verdeelt het land in twee gebieden die ongeveer even groot zijn. In het…
Het verhaal van Wallonië – De uitdaging van eigenheid
Vraag een Vlaming losweg wat zijn of haar associaties zijn met Wallonië, en het allereerste dat naar alle waarschijnlijkheid opkomt is: ‘de Ardennen’. Daarna volgt niet…
Een Haags bakkie of een ‘bakkie pleur’
Als je een kopje koffie krijgt voorgezet dat maar voor de helft gevuld is, kan je zeggen: "wat een Haags bakkie!" Deze informele uitdrukking voor een…
Oude wijn in nieuwe zakken – Herkomst en betekenis
Wanneer iets als nieuw wordt gepresenteerd, terwijl er eigenlijk helemaal niets is veranderd en bijvoorbeeld alleen de verpakking is aangepast, zegt men wel eens schamper: "Dat…
De bakens verzetten – Herkomst en betekenis
Als je de bakens verzet (bijvoorbeeld vanwege goede voornemens op nieuwjaarsdag), gooi je het in figuurlijke zin over een andere boeg. Je gaat een andere koers…
Hoe het Amerikaanse Nederlands op het kerkhof belandde
Op zijn oranje fiets met niet al te beste banden rijdt historicus, journalist en columnist Philip Dröge vanuit New York langs een reeks plaatsen, waar vanaf…
Ketelmuziek – Herkomst en betekenis
Met het woord ketelmuziek wordt letterlijk kabaal bedoeld. Het begrip wordt bijvoorbeeld gebruikt om aan te geven dat ergens een oorverdovend lawaai vandaan komt. Ketelmuziek kan…
De gang naar Canossa maakt men liever niet…