Wekelijks verschijnen er nieuwe geschiedenisboeken. Van lijvige studies tot publieksboeken en van naslagwerken tot historische strips. Op Historiek plaatsen we veel voorpublicaties en we bespreken zoveel mogelijk titels, maar alles bespreken is ondoenlijk. Daarom hebben we de rubriek ‘signalementen’. Hier plaatsen we wekelijks een bericht met daarin recent verschenen en besproken titels.
- Schandalig rijk of ongelijk
- BDW
- Consent
- De man die de wereld wilde zien
- De Noordpool
- Een notabel kookboekje uit 1514
- Hildegard van Bingen, Brieven
- Meesteressen van het penseel
- Onveranderlijk zichzelf
- Pompejus Occo en het zieke Amsterdam
- Bluetiek-in
- Wereldverbeteraar Vitus Bruinsma, 1850-1916
- Meer geschiedenisboeken
<<< Signalementen week 50 | Signalementen week 52 >>>
Selectie week 51
Schandalig rijk of ongelijk
Het lot van onze maatschappij
Hoe kunnen we ons lot verbeteren? Reis mee van de eerste loterijen in de middeleeuwse Bourgondische Nederlanden tot de hedendaagse miljardenindustrie. De innovatieve volkse fondsen van weleer transformeerden in loterijen met gigantische hoofdprijzen. The sky is the limit. Maar zijn megaloterijen nog van deze tijd? Astronomische ongelijkheden splijten onze democratie en maatschappij.Fragment: De eerste loterij in de Lage Landen: hoe Brugge zich vrijkocht van Filips de Goede
BDW
Premier, burgemeester, Vlaams-nationalist: de biografie
3 februari 2025. Voor het eerst in de geschiedenis legt een Vlaams-nationalist de eed af als premier van België. De man die twintig jaar lang voorzitter is geweest van een partij die volgens haar statuten streeft naar een onafhankelijke Vlaamse republiek moet de monarchie België uit de crisis halen. Zijn naam: Bart De Wever. In deze biografie beschrijft Tom De Smet het merkwaardige parcours van dit zelfverklaard ‘politiek beest’.
Consent
Een vergeten geschiedenis van dwang en vrije wil
‘Nee is nee’, zeggen we. Maar is ja dan altijd ja? Toestemming lijkt vanzelfsprekend, maar blijft een moeilijk te vatten concept. Elf historici uit België en Nederland kijken nu naar het verleden van consent om ons actuele beeld op het onderwerp te verrijken. Toen #MeToo losbarstte, leek de wereld plots overspoeld door verhalen van misbruik en grensoverschrijdend gedrag. Maar de vragen die toen opdoken, zijn niet nieuw.
De man die de wereld wilde zien
In de voetsporen van ontdekkingsreiziger Carl Lumholtz (1851-1922)
Carl Lumholtz’ verhaal is amper bekend, hoewel hij in zijn eigen tijd befaamd was om zijn expedities naar Australië, Mexico en Borneo, het huidige Kalimantan. Bij leven werd Lumholtz overladen met onderscheidingen en in één adem genoemd met collega-verkenners als Amundsen en Nansen, Stanley en Livingstone.Bespreking: Van theoloog tot schedelmeter: het avontuurlijke leven van Carl Lumholtz
De Noordpool
Natuur, mythen en overleven op smeltend ijs
Weinig plaatsen op aarde spreken zo tot de verbeelding als de Noordpool. Meelopend met Erling Kagge, die in het voorjaar van 1990 een expeditie ondernam, horen we het verhaal van de Noordpool zoals het nog nooit eerder is verteld. Van Herodotus die zich afvroeg hoe het noordelijkste punt van onze planeet eruit zou kunnen zien, de onverschrokken vroege cartografen die de wereld in kaart brachten, tot de legendarische expedities van poolreizigers Fridtjof Nansen en Robert Peary in hun gevaarlijke verlangen om als eerste de Noordpool te bereiken.
Een notabel kookboekje uit 1514
Feestelijk tafelen in de middeleeuwen
Een notabel boecxken van cokeryen rolde in 1514 van de persen. Het is het oudste gedrukte kookboek van de Lage Landen in het Middelnederlands. Drukker Vander Noot vertaalde voor dit kookboekje recepten uit de Franse bestseller de Viandier, het eerste Franse gedrukte kookboek uit 1486. Deze Nederlandstalige uitgave had veel invloed op latere kookteksten in de zestiende eeuw.
Hildegard van Bingen, Brieven
Een selectie
Hildegards brieven tonen haar als profetische vrouw, theoloog en politiek denker. Een krachtige middeleeuwse stem over geloof, macht en morele moed. Hildegard van Bingen (1098–1179) is een van de meest indrukwekkende figuren uit de middeleeuwen. Als benedictijner abdis schreef zij haar visioenen in het Latijn, componeerde muziek, ontwierp een eigen taal en trad met gezag op binnen kerk en samenleving.
Meesteressen van het penseel
Vrouwelijke kunstenaars in de 17de eeuw
Mannelijke schilders uit de 17e eeuw als Frans Hals, Johannes Vermeer, Jan Steen en Rembrandt kennen we wel. Maar hoe zat het in die periode eigenlijk met vrouwelijke schilders? Waren die er simpelweg niet, was hun werk onder de maat of waren ze mogelijk gewoon vergeten; tussen de kieren van de kunstgeschiedenis geglipt?
Onveranderlijk zichzelf
Het leven van Arthur van Schendel (1874-1946)
De romancier Arthur van Schendel was een authentieke persoonlijkheid. Hij schuwde de publiciteit en liet buitenstaanders niet toe tot zijn privéleven. IJdelheid was hem ten enenmale vreemd. Niettemin trad hij met talrijke verhalen en romans, waaronder klassiekers als ‘Een zwerver verliefd’ (1904), ‘Het fregatschip Johanna Maria’ (1930), ‘De Waterman’ (1933) en ‘Een Hollandsch drama’ (1935), op de voorgrond en oogstte hij met zijn werk in binnen- en buitenland succes.
Pompejus Occo en het zieke Amsterdam
Over de dreigende ondergang van een zestiende-eeuwse stad
In het Amsterdam van de vroege zestiende eeuw groeit sterke verdeeldheid die de toenemende welvaart blokkeert. De stad kent maar één verbindend houvast: de pelgrimage-industrie rond een wonderbaarlijke hostie. Maar juist die geeft aanleiding tot felle religieuze twisten, uitlopend op de meedogenloze moordpartij op de wederdopers in 1535. Rond 1510 arriveert de jonge bankier Pompejus Occo te midden van alle onenigheid. Hij handelt als ‘wijze koopman’ met het Oostzeegebied, en propageert de humanistische waarden. Daarnaast is hij politiek actief in de omgeving van de Deense koning Christiaan II.
Bluetiek-in
De legendarische discotheek Bluetiek-in keert terug in boekvorm. Dit unieke boek neemt je mee naar het bruisende Rotterdam van de jaren ’80, toen muziek, mode en nachtleven samenkwamen onder één dak. Bluetiek-in was dé hotspot voor liefhebbers van dans, dj’s en vernieuwende stijlen. In dit rijk geïllustreerde boek vind je bijzondere verhalen, anekdotes van vaste gasten en unieke foto’s die de sfeer van toen perfect vangen.
Wereldverbeteraar Vitus Bruinsma, 1850-1916
Serieuze avonturier in sociale politiek, vrije liefde en veel meer
De opkomst van het socialisme in Nederland is verbonden aan de namen Ferdinand Domela Nieuwenhuis en Pieter Jelles Troelstra, maar er was nog een derde man in het spel: Vitus Bruinsma, in 1850 geboren in de betere burgerij van Leeuwarden. Ook hij had een eigen partij achter zich, streed voor het algemeen kiesrecht en genoot nationale bekendheid, maar door ziekte verdween hij al op middelbare leeftijd van het politieke toneel.Bespreking: Vitus Bruinsma, wereldverbeteraar en avonturier in sociale politiek
Meer geschiedenisboeken:
- Albanië: van dictatuur naar democratie. Hoop sterft als laatste
- De Braziliaanse herinneringen van Maurits Ver Huell – Hans Straver
- Jaarboek Bilderdijk 2025
- Markante Zaankanters – Jos Lap, Peter Roggeveen, Erik Schaap & Jan van der Werff
- Oproer en omwenteling. Antwerpen, de Nederlanden en de wereld door de ogen van Adriaan Van Meerbeeck – Bram De Ridder & Joost Van Meerbeeck
- Santiago de Compostela. Waar de Camino eindigt en de magie begint – Marielle Saegaert
- Vroegmoderne dieren in de Nederlanden
<<< Signalementen week 50 | Signalementen week 52 >>>
