Wekelijks verschijnen er nieuwe geschiedenisboeken. Van lijvige studies tot publieksboeken en van naslagwerken tot historische strips. Op Historiek plaatsen we veel voorpublicaties en we bespreken zoveel mogelijk titels, maar alles bespreken is ondoenlijk. Daarom hebben we de rubriek ‘signalementen’. Hier plaatsen we wekelijks een bericht met daarin recent verschenen en besproken titels.
<<< Signalementen week 51 | Signalementen week 1/2 >>>
Selectie week 52
Andreas Zijlmans: martelaar of tragische held
De Waalwijkse missionaris Andreas Zijlmans vertrok in 1898 naar China om er het katholieke geloof te verkondigen, in een tijd van toenemende spanningen tussen westerse mogendheden en het Chinese keizerrijk.Twee jaar later kwam hij in Binnen-Mongolië, een noordelijke grensregio van het Chinese keizerrijk, om het leven, te midden van het geweld van de Bokseropstand.
Artikel: Van Waalwijk naar Mongolië: missie en dood van pater Andreas Zijlmans
DeLaMar
Het verhaal van een theater voor iedereen
DeLaMar ging na de Tweede Wereldoorlog open om een podium te bieden aan revuester Fien de la Mar, maar in 1950 moest het theater de deuren al sluiten. Wim Sonneveld herdoopte het tot het Nieuwe de la Mar Theater, wat de thuishaven werd van bekende artiesten. Er volgde een bloeiperiode met cabaretavonden van Sonneveld, politiek geëngageerde conferences van Wim Kan en musicals van Annie M.G. Schmidt.
De prijs voor privacy
Van de Stasi tot Big Tech: hoe surveillance ons leven bepaalt
Het Ministerium für Staatssicherheit in de voormalige DDR, kortweg ‘de Stasi’, stond synoniem voor gedragsbeïnvloeding, onderdrukking en totale surveillance. Na de val van de Berlijnse muur was één ding zeker: dit nooit meer. Maar wat als de geschiedenis zich herhaalt?Fragment: Van Stasi-dossiers tot Big Tech: de verhullende taal van surveillance
Een school voor olifanten
In het spoor van Leopolds krankzinnige expeditie naar het hart van Congo
In 1879 – zes jaar voordat hij Congo in handen zou krijgen – lanceert koning Leopold II van België een even ambitieus als absurd plan om de rijkdommen van Afrika te plunderen. Wat als hij ivoor en andere kostbaarheden over het continent kan transporteren met de hulp van olifanten? Maar dan moet hij de dieren wel zien te temmen…Fragment: Leopold II liet olifanten naar Afrika verschepen voor een opleidingsschool
Het beste hotel in Kabul
Een geschiedenis van de mensen in Afghanistan
Het InterContinental Hotel in Kaboel, ooit het summum van luxe, heeft alles meegemaakt. Burgeroorlogen, terreuraanslagen, de Amerikaanse bezetting en de opkomst van de taliban; geen revolutie te groot, het hotel bleef draaien volgens het ritme van de gastvrijheid. Lyse Doucet volgde de levens van de werknemers, van de oude receptionist Hazrat tot de eerste vrouwelijke chef-kok Abida en de bewaker Hashmat. Zij hebben het allemaal gezien.
Het gebroken huis
Een jeugd onder Hitler
Horst Krüger groeit op in een stille buitenwijk van Berlijn, in een doodgewoon gezin. Zijn vader is ambtenaar, zijn moeder huisvrouw, hij en zijn zus gaan naar school. De komst van het nationaalsocialisme lijkt aanvankelijk aan hen voorbij te gaan. Hier leven mensen brave, niet-politieke levens – maar geleidelijk raken ze toch bedwelmd door de beloften van het nazisme.Fragment: ‘Dit is mijn Berlijn, het daverende, zingende trauma van mijn kinderjaren’
Klank!
Een muzikale geschiedenis van de westerse wereld
Wie tegenwoordig naar het Concertgebouw gaat, wil mooie muziek horen. Het publiek staat er niet bij stil dat die muziek vaak een politieke daad was. Purcell schreef Dido and Aeneas om wraak te nemen op de Engelse koning-stadhouder Willem III. Beethoven maakte de Eroica omdat hij geloofde dat de wereld door Napoleon mooier zou worden. Sjostakovitsj componeerde de Leningradsymfonie om de inwoners van zijn geboortestad hoop te geven terwijl ze leden onder de Duitse belegering.Fragment: Purcell nam met opera ‘Dido and Aeneas’ wraak op koning-stadhouder Willem III
Niet voor de eeuwigheid gebouwd
Gesloopte iconen in Den Haag
Den Haag, een stad van paleizen, ministeries en statigheid. Zeker, maar ook een stad die almaar beweegt en verandert. Een plaats waar soms geen ruimte is voor nostalgie. Wie zoekt naar die ene winkel van vroeger, vindt nu een hippe foodhall met vega-burgers. En waar vroeger een bruin café stond met een toog vol sterke verhalen, torent nu een strak wit ziekenhuis de hemel in.Bespreking: Sloopkogel maakte van Den Haag meer een ‘saaie stad achter de duinen’
Noodlotstijden van een democratie
De onstuitbare ondergang van de Weimar-republiek
Democratieën zijn kwetsbaar – dat is in onze tijd pijnlijk duidelijk geworden. Vrijheden en spelregels die diep verankerd lijken, kunnen we van de ene op de andere dag verliezen. Weinige historische gebeurtenissen tonen dat zo indringend aan als de mislukking van de republiek van Weimar. Volker Ullrich ontrafelt dit drama uit de wereldgeschiedenis.
Thuisdrift
Een naoorlogse geschiedenis van bouwen, wonen en vertrekken
Net als nu klonk na de Tweede Wereldoorlog het adagium bouwen-bouwen-bouwen. Vanuit haar eigen woon- en familiegeschiedenis onderneemt Inez van der Spek een zoektocht naar idealen en dagelijkse werkelijkheid van volkshuisvesting en stedenbouw in de eerste naoorlogse decennia. Over op drift zijn en thuisverlangen. En over hoe thuisraken in het verleden nieuw licht werpt op het heden.Artikel: Wedijveren om de titel ‘oudste torenflat van Delft’
Vrede aan de wereld! (En toen werd het oorlog)
Historische en culturele perspectieven op de Russisch-Oekraïense oorlog
In het boek geven de slavisten Pieter Boulogne (KU Leuven) en Annemarie Gielen (Pax Christi Vlaanderen) het woord aan een dozijn regiospecialisten en andere deskundigen om de culturele en historische gelaagdheid van de Russisch-Oekraïense oorlog in beeld te brengen.
