Geschiedenis van de vis (en de zeemeermin?)
‘Vis’ was tot en met de zestiende eeuw het woord voor zo’n beetje alles wat in het water bewoog. Ook geleerden die de natuurlijke historie bestudeerden,…
Onze vroegste infrastructuur: de alleroudste wegen van Nederland
Wie in onze tijd van de ene naar de andere plaats wil, kiest daarvoor de kortste weg. Onze verre voorouders dachten niet zo zeer in wegen,…
‘Het witte bussenplan’ – Een van de grootste reddingsacties van de oorlog
Op 23 april 1945 en de daarop volgende dagen werden vele vrouwen uit concentratiekamp Ravensbrück gered. Hieronder bevonden zich enkele honderden Nederlandse vrouwen, waarvan een deel…
Hoe Hollandia van de kaart verdween
Het was een laatste tik tegen het zere been van Nederland als oude koloniale macht in de Indonesische archipel. In 1962 moest Den Haag noodgedwongen de…
Na de Zeevolken
De transitie van Bronstijd naar IJzertijd was geen volledige instorting; net zoals de diverse delen van het Romeinse Rijk in de vijfde eeuw na Chr. op…
Joseph Roth en de nasleep van de Eerste Wereldoorlog
Als de Eerste Wereldoorlog na de wapenstilstand van 11 november 1918 voor hem is afgelopen, gaat de Habsburgse legerverslaggever van de 'Illustrierte Kriegszeitung' Joseph Roth als…
Grootvaders met een verborgen oorlogsverleden
Björn Rzoska is de kleinzoon van een Vlaamse Oostfronter en een Poolse vrijheidsstrijder. Althans zo wil de overlevering het. Over zijn grootvader Stefan werd verteld dat…
Duizenden Joodse migranten belandden na de Holocaust in detentiekampen op Cyprus
Op Cyprus stond na de Tweede Wereldoorlog het grootste detentiecentrum ooit in het Middellandse Zeegebied. Tienduizenden mensen zijn er vastgehouden: Joodse overlevenden van de Holocaust die…
Al voor de Kristallnacht was antisemitisch geweld in Duitsland aan de orde van de dag
De nazi’s lieten ten opzichte van de Joden in 1933 al zien waartoe ze in staat waren en degenen die hun een halt hadden kunnen óf…
Een ontdekking van de wereld in de achttiende eeuw
Zo'n driehonderd jaar geleden maakte de Gentse priester Michael de Febure (1663-1755) de reis van zijn leven. In 1721 stapte hij op verzoek van de Gentse…
‘Goede moeders geven borstvoeding’ (want de opvoeding begint met de eerste druppel melk)
'We beginnen te leren als we beginnen te leven, de eerste lerares is de vrouw die ons aan haar borst voedt', zo schreef de moederloos opgegroeide…
Nieuw boek over de eerste geheime dienst van Nederland
De Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD), de voorloper van de huidige AIVD, ontstond in 1949. Maar de eerste geheime dienst in Nederland ontstond eigenlijk al aan de vooravond…
Het schouwtoneel van de Nieuwe Wereld
De collectie De Bry is het magnum opus van de Vlaams-Duitse graveur Theodor de Bry en zijn zonen. Tussen 1590 en 1623 stelden zij een omvangrijke…
‘Waarom de middenpartijen gingen jagen op de kiezer’
In de de loop van de jaren zestig ontzuilde Nederland en werden de tegenstellingen tussen de politieke partijen belangrijker. De kiezer ging kiezen.…
In de Antwerpse kathedraal was het vroeger een drukte van belang (en het stonk er vreselijk)
De kathedraal was in de vijftiende en zestiende eeuw ook een ontmoetingsplaats waar roddels te rapen vielen, waar men zonder gêne met krijsende kinderen, met de…
Drop als ‘vaderlandslievend stukje oorlogsherdenking’
Voor de Tweede Wereldoorlog lag de nadruk in de dropreclames veelal op de gezondheidseffecten van het snoep. Na de oorlog werd plots de nadruk gelegd op…
De overheid als dienares van God
Na 1848 deed in Nederland een nieuwe bestuurscultuur haar intrede. Onder het patriarchale bestuur van koning Willem I was de samenleving passief, gehoorzaam en volgend geworden.…
Een Indiaanse geschiedenis van de Verenigde Staten
Hoogleraar Ned Blackhawk windt er geen doekjes om: het is tijd voor een nieuwe Amerikaanse geschiedschrijving die plaats inruimt voor de oorspronkelijke bewoners. Eeuwenlang waren de…
Vond de barbaar zichzelf ook een barbaar?