Pechvogel – Herkomst van het woord
De pechvogel is een pop in de vorm van een vogel, die vroeger gebruikt werd als strafmiddel in het onderwijs. Deze pop was gevuld met zaagsel…
Hoteldebotel zijn
Hoteldebotel is een verbastering van een Jiddisch woord en werd in Nederland in 1976 populair gemaakt door de komiek André van Duin.…
Over de schreef gaan – Herkomst van de uitdrukking
De uitdrukking ‘over de schreef gaan’ is al eeuwenoud. Het betekent dat iets de maat te buiten gaat. Waar komt deze uitdrukking vandaan?…
Jerrycan: moffenblik voor benzine en drinkwater
Britse soldaten doopten het blik - oorspronkelijk een Duitse uitvinding - om tot jerrycan, letterlijk vertaald ‘moffenblik’.…
Ontstond ‘Ladderzat’ in Leidse studentenwereld, bij Domtoren of in Zaanstreek?
De klokkenluider van de Domtoren, die werkte vanaf de tweede verdieping, besloot op een gegeven moment om bier en wijn te gaan verkopen als bijverdienste.…
Dat gaat hem boven de pet – Herkomst uitdrukking
Vermoedelijk wordt de pet op iemands hoofd hier vereenzelvigd met de hersens in iemands hoofd omdat ze zo in elkaars onmiddellijke nabijheid vertoeven.…
Iets met de vliegende schietspoel doen
Aanvankelijk moest de wever de spoel of klos telkens rechts en links met de hand vatten en voortdrijven. Later werd de spoel met een schietspoel voortgejaagd.…
Eenheidsworst uit 1918
Tijdens de Eerste Wereldoorlog deed een nieuw begrip, eenheidsworst, zijn intrede in het Nederlandse vocabulaire.…
Iemand op de pijnbank leggen
De uitdrukking 'iemand op de pijnbank leggen' verwijst naar het gebruik van de pijnbank, om door middel van lichaamsfolteringen uit beschuldigden bekentenissen te persen.…
De kolder in de kop hebben
Met de kolder in de kop hebben wordt bedoeld dat iemand een dwaze bui heeft.…
Iets in zijn schild voeren
Een geheim of stiekem plannetje hebben.…
Uitleenwoordenbank toont invloed Nederlandse taal
Het Meertens Instituut heeft een zogenaamde Uitleenwoordenbank gelanceerd. Hiermee is te onderzoeken welke Nederlandse woorden door andere talen zijn overgenomen.…
Basisboek historische taalkunde
Een van de grondleggers van de historische taalkunde was de Engelse linguïst William Jones (1746-1794). Hij was opperrechter in Calcutta (Brits-Indië) en publiceerde met regelmaat dikke…
“Er blijft veel aan de strijkstok hangen” – Herkomst van de uitdrukking
Er gaat teveel geld verloren aan onkosten voor tussenpersonen en lang niet al het geld komt ten goede aan wie er recht op heeft.…
In zijn lobbe zijn
De kraag was in de zeventiende eeuw het meest markante onderdeel van het kostuum. Aanvankelijk werd in Nederland de in de tweede helft van de zestiende…
Zijn sporen verdiend hebben
Deze uitdrukking is ontleend aan de riddertijd. Werd een man tot ridder geslagen, dan ontving hij bij deze ceremonie een gordel en een paar vergulde sporen.…
Hoe wangelatich is het klootjesvolk?
De Nederlandse taal kent talloze woorden om de grijze massa mee aan te duiden: gepeupel, jan hagel, jan salie, jan-met-de-pet-op, de familie Doorsnee, gespuis, raddraaiers, sansculotten,…
De plaat poetsen – Herkomst uitdrukking
Deze uitdrukking betekent oorspronkelijk deserteren. Wie zich van de groep verwijderde met het voorwendsel de kolfplaat van zijn musket te gaan poetsen en daarna niet meer…
In 1525 bracht koning Frans I de cédille naar Frankrijk