Wekelijks verschijnen er nieuwe geschiedenisboeken. Van lijvige studies tot publieksboeken en van naslagwerken tot historische strips. Op Historiek plaatsen we veel voorpublicaties en we bespreken zoveel mogelijk titels, maar alles bespreken is ondoenlijk. Daarom hebben we de rubriek ‘signalementen’. Hier plaatsen we wekelijks een bericht met daarin recent verschenen en besproken titels.
<<< Signalementen week 11 | Signalementen week 13 >>>
Selectie week 12
Amsterdam, bijna gesloopt
Het verhaal van de wederopbouw van de binnenstad
Wie door het centrum van Amsterdam loopt, kan zich geen voorstelling maken van hoe de stad er een halve eeuw geleden bij lag. Verkrotte huizen, vaak in stutten, gaten in de gevelwand en panden waarvan alleen de onderste verdieping nog overeind stond bepaalden het beeld. Bijna niemand wilde nog in de binnenstad wonen. Voor verschillende wijken maakte de gemeente grootschalige afbraakplannen en veel bewoners trokken weg naar de nieuwbouwwijken of randgemeenten buiten Amsterdam.
Atlas van de middeleeuwen
De ontwikkeling van Europa 476-1000
Middeleeuws Europa werd lange tijd gezien als een tijd van duisternis en verval. Maar achter dit hardnekkige cliché gaat een periode van diepgaande verandering en vernieuwing schuil. Tussen 476 en 1000 n.Chr. voltrok zich een ingrijpende transformatie: oude rijken brokkelden af, nieuwe machten stonden op, religies verspreidden zich en de fundamenten van het moderne Europa werden gelegd.Fragment: Keizer Justinianus probeerde eenheid in het Romeinse Rijk te herstellen
De dag dat de duivel naar Des Indes kwam
Als journalist Casper Postmaa zich verdiept in de geschiedenis van zijn eigen huis in het Haagse Nassaukwartier, doemt er uit de archieven een bonte stoet van voormalige bewoners op – rijke weduwen, bankiers, dienstmeisjes, studenten en kunstenaars. Eén naam trekt onmiddellijk zijn aandacht: die van de Duitser Joseph Thum. Thum was tijdens de Tweede Wereldoorlog directeur van het fameuze hotel Des Indes aan het Lange Voorhout, en van 1953 tot 1985 dreef hij het ernaast gelegen chique restaurant Royal, waar tal van ministers regelmatige bezoekers waren.
Hoge golven, diepe dalen
De Nederlandse scheepsbouw 1870-2020
De scheepswerven die in de jaren ’80 ten onder gingen, stamden uit de negentiende eeuw. Ze waren een product van de industrialisatie, maar ook van de koloniale expansie. Nederland had vanwege zijn belangen in Nederlands-Indië een grote koopvaardijvloot nodig, die grotendeels in eigen land werd gebouwd.Bespreking: Nederlandse scheepsbouw (1870-2020) kende hoge golven en diepe dalen
Ontketend Nederland
Van Provo to PVV
Nederland maakte in de afgelopen zestig jaar een gedaantewisseling door. De brave burgerij bevrijdde zich van bevoogding door kerk, zuil en gezag. Maar ‘ontketend’ zou vanaf 1966 ook losgeslagen betekenen. Radicalisme ontaardde regelmatig in politiek geweld.Bespreking: Nederland in politiek retrospectief
Organisation Todt
Belgische collaborateurs en dwangarbeiders in dienst van de nazi’s
De Organisation Todt was een van de sleutelorganisaties van de Hitlerstaat. Deze paramilitaire groepering, genoemd naar oprichter Fritz Todt, stond in voor grote bouwwerken, zoals de Atlantikwall, bewaakte krijgsgevangenen- en concentratiekampen, en werd ingezet bij militaire operaties en genocides, onder meer in Oost-Europa.
Raspoetin en de ondergang van de Romanovs
In dit boek vertelt Antony Beevor het schokkende levensverhaal van de meest beruchte raadsman van het tsaristische hof. Op basis van nieuw ontdekt bronnenmateriaal toont hij dat Raspoetin niet enkel een mystiek icoon was maar ook een gewetenloze manipulator. Achter deze heilige ziener ging een man schuil die zijn macht misbruikte, vrouwen onder druk zette en het hof meesleurde in een draaikolk van corruptie en schandalen.
Fragment: Russische elite raakte begin twintigste eeuw in de ban van mystici zoals Raspoetin
Rusland, een strijd tegen moderniteit
In dit boek spreekt de Russische historicus Alexander Etkind over wat hij omschrijft als een ‘speciale operatie’ tegen de moderniteit. Door olie en gas te verhandelen, Trump en de Brexit te steunen, corruptie te verspreiden, ongelijkheid en homofobie te bevorderen, extreemrechtse bewegingen te subsidiëren en Oekraïne te vernietigen, beoogt Poetin modernisering te ondermijnen, ontkennen en onderdrukken.
The Hour of Our Death
Ariès laat de lezer zien hoe de westerse omgang met sterven en rouw door de eeuwen heen is veranderd. In de Middeleeuwen was de dood bijvoorbeeld veel zichtbaarder aanwezig in het dagelijks leven dan tegenwoordig: mensen stierven thuis, rouwen was een publiek onderdeel van het leven, er werden altijd missen opgezegd voor het zieleheil van overledenen en begraafplaatsen waren plekken waarop men samenkwam en ook handelde.
Artikel: Het favoriete geschiedenisboek van Suzanne van Vliet
Van minzieke vrouwen en ontroostbare weduwen
Middeleeuwse verhalen van de zeven wijzen van Rome
De keizer van Rome veroordeelt zijn enige zoon ter dood omdat de jongeman zijn stiefmoeder, de keizerin, zou hebben verkracht. Daarop probeert ieder van de zeven wijze leermeesters van de jongen één dag uitstel van executie te krijgen door een verhaal te vertellen. De keizerin laat zich niet onbetuigd: na ieder verhaal van de leermeesters vertelt zij ook een verhaal.
Wereldreizigers
De ontdekking van Europa
In dit boek beschrijft Alexander van de Bunt hoe het Europese continent na de laatste ijstijd, het weichselien, ‘ontdekt’ en bevolkt werd. Het klimaat warmde op, landschappen veranderden en de mens maakte opnieuw zijn intocht in Europa. Hoe bewogen mensen zich, en wat dreef hen?
Meer geschiedenisboeken:
- Alleenspraak – Bonaventura (ca. 1217–1274)
- Gratenpakhuis. Opgroeien in Leiden in de jaren zestig – Conny van Loon
- Grenzend aan liefde. Een nieuw verhaal over Nederland – Karin Amatmoekrim
- Herinneringen aan mijn roomse jeugd (privé-domein) – Mary McCarthy
- Hoe dacht de middeleeuwer over de ideale date? Voorhuwelijkse liefde en seks volgens het Antwerps liedboek (1544) – Cecile de Morree
- Portret van de kolonisator & Portret van de gekoloniseerde – Albert Memmi
- Tijd van dwang (roman) – Peter Mangel Schots
- Veilig. Jaarboek Korpora, Erfgoed Publieke Veiligheid, 3
<<< Signalementen week 11 | Signalementen week 13 >>>
Proto-Indo-Europees – Er was eens een taal…
“De treinreis”: Hongaars-Nederlandse Joden ontsnapten aan de nazi’s
Kunsthistorie van de fantasierijke koorbanken in Brabant
De roaring fifties: scènes uit een tijdperk
