Wekelijks verschijnen er nieuwe geschiedenisboeken. Van lijvige studies tot publieksboeken en van naslagwerken tot historische strips. Op Historiek plaatsen we veel voorpublicaties en we bespreken zoveel mogelijk titels, maar alles bespreken is ondoenlijk. Daarom hebben we de rubriek ‘signalementen’. Hier plaatsen we wekelijks een bericht met daarin recent verschenen en besproken titels.
Selectie week 29/30
Athene en Sparta
De rivaliteit die de loop van de Griekse geschiedenis bepaalde
Athene en Sparta: twee totaal verschillende steden die het hart vormden van het klassieke Griekenland. Samen versloegen ze het machtige Perzische Rijk, later stortten ze de Griekse wereld in een vernietigende oorlog. De bekroonde historicus Adrian Goldsworthy laat zien dat de twee steden niet alleen om macht streden, maar ook om ideeën.
Boekfragment: Homerus en de Trojaanse Oorlog: mythe of geschiedenis?
Clit
Een korte geschiedenis van het vrouwelijk genot
Door talloze generaties heen werd vrouwelijk genot gefluisterd, onderdrukt of simpelweg uitgewist. Clit zet eindelijk het geluid vol aan. Met humor en tomeloze nieuwsgierigheid ontleedt Kate Lister de hardnekkige mythes die ons denken over seks en verlangen nog steeds kleuren: dat mannen ‘van nature’ seksueler zouden zijn, dat vrouwen seks zouden moeten inruilen voor liefde, en dat mannelijke lust biologisch vaststaat terwijl die van vrouwen zogenaamd voorwaardelijk is.
De geïllustreerde Odyssee
Het tijdloze epos herverteld
Jaren na de strijd om Troje is Odysseus nog altijd niet thuis. Wanneer hij tijdens zijn omzwervingen schipbreuk lijdt op het eiland Ogygia en gevangen wordt gehouden door de nimf Calypso, lijkt zijn thuiskomst verder weg dan ooit. Als hij, geholpen door de godin Athena, weet te ontsnappen, begint zijn epische rondreis over de Middellandse Zee.
De reiziger
Het uitzonderlijke leven van George Forster en zijn zoektocht naar de mens
Hij was een wonderkind, een wereldreiziger en een van de meest vooruitstrevende denkers van zijn tijd. Op zijn zeventiende zeilde hij met kapitein Cook naar de uithoeken van de bekende wereld, om daarna in Europa furore te maken als wetenschapper, schrijver en revolutionair.Bespreking: Ontdekkingsreiziger George Forster was zijn tijd ver vooruit
Historische atlas van de Lage Landen 1440-1559
Met ‘Historische atlas van de Lage Landen 1440-1559’ brengt Sieg Monten een woelige eeuw in kaart, waarin oorlogen, opstanden, diplomatiek schaken en territoriale herschikkingen de boventoon voerden. Hij begint in 1440, bij de verkiezing van Frederik III tot Rooms-koning, en eindigt in 1559, wanneer Filips II voorgoed de Nederlanden verlaat. Daartussen ontvouwt zich een van de meest beslissende episodes uit onze geschiedenis: de eenmaking van de Nederlanden.
Fragment: De Slag bij Nancy en de dood van Karel de Stoute (1477)
Hugo Schiltz
Homme hors catégorie
Hugo Schiltz is de belangrijkste Vlaams-nationalist van de 20ste eeuw. Hij groeide op in een streng katholiek en radicaal Vlaams-nationalistisch milieu en stapte op zijn veertiende in de collaboratie. Vrij snel verwerkt hij het trauma van die collaboratie en dat van zijn opsluiting, waarna hij de architect wordt van het federale België.Bespreking: Hugo Schiltz, de progressieve architect van de Volksunie
Masdoelhak en Adriana
Of de toegedekte moorden van de Indonesiëoorlog
Na de oorlog verhuisden Adriana, Masdoelhak en hun drie zoontjes naar de pas gestichte republiek Indonesië. Hij werd adviseur van vicepresident Mohammad Hatta. Maar een peloton Nederlandse ‘speciale troepen’ met een geheime missie maakte in december 1948 een eind aan het leven van Masdoelhak. Adriana bond vervolgens vanuit Bandung een juridische strijd aan tegen de Nederlandse staat – en zij won.Bespreking: Masdoelhak Nasoetion: een Indonesische topambtenaar vermoord door Nederlandse troepen
Noaberschap
De geschiedenis van gemeenschapszin in het oosten van Nederland
‘Beter een goede buur dan een verre vriend.’ In het oosten van het land klinkt die spreuk nog altijd door, al is de betekenis van noaberschap allang niet meer wat het was. Waar men elkaar vanouds hielp bij de oogst, geboorte of begrafenis, trekken buurtbewoners nu naar elkaar toe maar zonder te weten wat de traditie van noaberschap precies betekent.
Bespreking: De geschiedenis van gemeenschapszin in Oost-Nederland
Léon Spilliaert (NL)
Interieurs & Stillevens
Een bescheiden maar wezenlijk deel van Spilliaerts oeuvre bestaat uit zijn interieurs en stillevens. In deze intieme composities ontvouwt zich de diepte van zijn blik en zijn uitzonderlijke vermogen om alledaagse ruimtes om te vormen tot plekken van contemplatie. Lege kamers, vertrouwde hoekjes en eenvoudige voorwerpen worden met een sobere helderheid weergegeven maar dragen tegelijk een intense, bijna tastbare aanwezigheid, ondanks de afwezigheid van menselijke figuren.Artikel: Léon Spilliaert en de bevreemdende beelden van zijn verstilde wereld
Queer Amsterdam
Atlas van de roze stad
Amsterdam zou Amsterdam niet zijn zonder de queerscene. Van nachtleven tot activisme, van queervrijplaatsen tot podia voor tegencultuur; de stad is wat zij is door generaties lhbtiqa+’ers. Van Bet van Beeren en André van Duin tot Dolly Bellefleur en Willem Arondéus: dit boek laat zien hoe groot en kleurrijk die geschiedenis is, alsook hoeveel daarvan al verloren is gegaan.
Theebladeren van smaragd
Een kopje vol geschiedenis
Duizenden jaren geleden werd de theeplant ontdekt in China. De plant reisde via de koloniale velden in Indonesië naar Nederland. Dit boek volgt die reis. Van de natuurlijke leefomgeving van de plant tot keizerlijke tradities en de opkomst van de handel. Van de koloniale theeteelt in de Indonesische archipel tot de eerste kopjes in de Nederlandse 17e-eeuwse theekoepels.
Yerseke
De duizendjarige parel aan de Oosterschelde
Ooit was Yerseke een landbouw- en handelsplaats waar monniken en edelen vertoef¬den. Waar tradities waren (en zijn) zoals koenkelen en boogschieten. Wie weet nog dat edelen eerwraak uitoefenden? Dat het dorp zijn eigen wildwestperiode beleefde en het ‘Zeeuwse Klondike’ werd genoemd? Dat hier recentelijk de grootste kerk van Zeeland is geopend?Fragment: De oesterteelt maakte van Yerseke even het ‘Zeeuwse Klondike’
