1 april, grappendag

Elk jaar doen de media en veel particulieren weer hun best om iemand iets wijs te maken of voor de gek te houden. De bekendste grap: “Je veter is los” wordt vaak gevolgd door de bekendste uitdrukking: “1 april, kikker in je bil.”

Bekijk ook onze rubriek historische moppen

1 april, kikker in je bil

1 april, kikker in je bil

De oorspronkelijke 1 april-grap houdt volgens de encyclopedie in:

‘iemand ergens heen te zenden met een onmogelijke boodschap’.

Het slachtoffer wordt er op uitgestuurd om allerlei verzonnen en onbestaande spullen te gaan kopen of ophalen. Vroeger was er vooral veel ‘vraag’ naar een rond vierkant, gedroogde sneeuw, een glazen bijl of muggeteentjes. De grap komt op ongeveer dezelfde manier in grote delen van Europa voor en is ook bekend in Amerika, Rusland, Australië en Noord-Afrika.

Geschiedenis

Waar de grappendag 1 april precies vandaan komt, is niet bekend. Sommige bronnen melden dat het fenomeen ontstond bij de wijziging van de Gregoriaanse kalender in 1582. Voor die tijd werd het Nieuwjaar gevierd van 25 maart tot 1 april. Daarna op 1 januari. Mensen die het nieuwe systeem vergaten of niet wilden aanvaarden kregen tijdens het ‘oude’ Nieuwjaar uitnodigingen voor niet gehouden feestjes en grappige cadeautjes.

Het verhaal is echter onwaarschijnlijk omdat de eerste 1 aprilgrap al wordt vermeld in een bron uit 1508, een gedicht van Eloy d’Amerval. In Nederland wordt de inname van Den Briel door de watergeuzen op 1 april 1572 vaak aangedragen als aanleiding. Maar aangezien 1 april internationaal een grappendag is, lijkt dat onwaarschijnlijk. Wel heeft deze gebeurtenis geleid tot het 1 april-rijmpje: Op 1 april verloor Alva zijn bril.

In historisch onderzoek zijn vergelijkingen getrokken met grappenfeesten in de klassieke oudheid (lachriten in Thessalië en de Romeinse narrenfeesten, de Quirinalia), in het oude India (het Holifeest) of met middeleeuwse narrenfeesten, zoals carnaval, die allen in het voorjaar werden gevierd. Bewijzen konden echter niet gevonden worden.

Jeugdjournaal

shitkidz

Shitkidz

Het Jeugdjournaal heeft naam gemaakt met geslaagde 1 aprilgrappen. Het Jeugdjournaal berichtte al eens dat de regering belasting op zakgeld wilde heffen en dat men een mummie weer tot leven had gewekt. Ook meldde het programma op 1 april dat de Nederlandse regering besloten had tot het verbieden van MSN voor kinderen onder de 14 jaar, omdat de Nederlandse taal erdoor achteruit zou gaan.

In 2006 maakte het programma veel mensen woedend nadat het had gemeld dat het geen vrouwelijke presentatrice’s ging aannemen, omdat er toen drie presentatrice’s zwanger waren. Vorig jaar startte het Jeugdjournaal “Shitkidz”. Ze vertelden dat hondenbezitter de poep van hun hond op moesten sturen. Kinderen zouden dan onder schooltijd hondenpoep moeten rapen en konden met een DNA-test achterhalen wie de eigenaar was van de hond.

Gmail

Dat mensen alert zijn om niet in de maling genomen te worden op 1 april ondervond Google in 2004. Toen Google juist op 1 april aankondigde dat het met de gratis mail-service Gmail de concurrentie met Hotmail aan wilde gaan en dat gebruikers naar de maatstaven van 2004 de ongeloofwaardig hoge opslagcapaciteit van 1 gigabyte kregen, dacht iedereen dat het een 1 aprilgrap was. Pas op 2 april begon men langzaamaan te geloven dat het geen grap was.

Historische grappen

Vooral in de media worden veel grappen bedacht die ervoor zorgen dat 1 april niet onopgemerkt voorbij gaat. Een overzicht van enkele beroemde 1 april-grappen:

– Het BBC-programma Panorama liet in 1957 een reportage zien over de spaghetti-oogst in Zwitserland. Te zien waren dorpelingen die slierten spaghetti van de bomen plukten. Honderden kijkers belden de zender op om te horen waar zij spaghetti-bomen konden kopen om zelf spaghetti te kweken.

– In het NOS journaal werd op 1 april 1960 aangekondigd dat de toren van Pisa was omgevallen. Er kwamen veel reacties van geschrokken en treurende mensen.

– In 1962 zei Kjell Stensson, technicus van de enige Zweedse televisiezender dat er een manier was om tijdelijk gekleurde beelden te krijgen op mensen hun zwart/wittelevisie. Ze moesten er een panty omheen doen. Duizenden mensen deden dat. Pas in 1970, ook op 1 april werd de zender in kleur uitgezonden.

– Het NOS journaal meldde dat op 1 april 1969 een grote landelijke actie zou worden gehouden om zogenaamde ‘zwartkijkers’ op te sporen, mensen die hun kijk- en luistergeld niet hadden betaald. Controleurs zouden met een scanner door de straten rijden om overtreders te betrappen. “Is daar niets tegen te doen?”, vroeg een journalist. “Nee”, was het antwoord van een controleur, want hij kon zich niet voorstellen dat men het televisietoestel in aluminiumfolie zou wikkelen, want dan zou de voorbijrijdende controledienst met hun scanner niets kunnen opmerken. De volgende dag was al het aluminiumfolie in de winkels binnen enkele uren uitverkocht.

– De BBC zond in 1976 op één van haar radiozenders een interview uit met de kosmos-deskundige Patrick Moore, die aankondigde dat de planeten Jupiter en Pluto die dag heel even, om precies 09.47, op één lijn zouden staan. Daardoor zou de zwaartekracht tijdelijk iets verminderen. De man vertelde erbij dat wie op dat moment omhoog zou springen, iets geweldigs zou ervaren. Vlak na de uitzending belden honderden mensen naar de BBC door dat ze hadden gesprongen en wat een aparte beleving dat was geweest. Eén vrouw zou hebben verteld dat ze met elf mensen in een kamer boven de grond had gezweefd.

– De Britse Daily Mail berichtte in 1981 dat de organisatoren van de Londense marathon een Japanse deelnemer kwijt waren. Ze hadden ontdekt dat hij door een vertaalfout in de brief die hij van hen had gekregen moet hebben begrepen dat de race niet over 26 mijl ging, maar 26 dagen zou duren. Hij zou al dagen aan het lopen zijn … ergens in Engeland. De krant huurde een (Japanse) hardloper in om op die dag een aantal plaatsen door te lopen. Nadat het publiek hem in St. Albans had ontdekt, probeerden veel mensen hem daar tot stoppen te bewegen.

– In 1998 kwam het via een nieuwsbrief van “New Mexicans for Science en Reason” het bericht naar buiten dat de Amerikaanse staat Alabama had ingestemd om de waarde van de wiskundige waarde pi te veranderen van de 3,14159 naar 3,0. De staat kreeg honderden reacties van protesterende mensen.

Bekijk ook onze rubriek historische moppen

Home Grown Swiss Spaghette

Haring - cc
Tussen ca. 1550 en 1700 was de Nederlandse haringvisserij in Europa zo…
Het harnas van de hertog van Alva (BDM)
In het Belasting en Douane Museum in Rotterdam is tot en met…

- advertentie-


Historiek heeft een gratis mobiele app



Geschiedenis zoeken


Gerelateerde uitgaven:





Download onze gratis app voor smartphone en tablet!

Historiek heeft een mobiele app, zowel beschikbaar voor Android als voor iPhone en iPad. Via de geschiedenis-app blijft u altijd op de hoogte van onze laatste berichten. Ook boekbesprekingen, blogs en onze historische achtergrondverhalen zijn via de app te lezen. Alle berichten die online staan, staan ook in de app. De geschiedenis-app wordt voortdurend uitgebreid en is natuurlijk helemaal gratis. Geschiedenis in de broekzak!

Download de app via de volgende links: