Zwartgalligheid – Melancholisch door zwarte gal
Zwartgalligheid betekent somberheid, zwaarmoedigheid of melancholie. Het woord is samengesteld uit de Griekse woorden melas (zwart) en cholè (gal).…
Belhamel!
Een belhamel is een deugniet, een kwajongen, een oproerkraaier. Dit woord gaat terug tot minstens de zestiende eeuw.…
Hoe een Duitse leraar het woord ‘spieken’ introduceerde in Nederland
Rond 1880 introduceerde de Duitse docent Carl Sicherer (1807-1886), afkomstig uit Württemberg, het woord 'spieken' in het Nederlandse schoolvocabulaire.…
Oorlogsdagboeken van jonge schrijvers
Van 1939 tot 1945 schreven veel jonge schrijvers oorlogsdagboeken. Alexandra Zapruder haalt in 'Geborgen bladzijden' fragmenten van 14 schrijvers naar voren.…
Luilak! Ontstaan in Rampjaar 1672?
Het scheldwoord luilak is mogelijk afkomstig van de slapende Piet Lak. Deze Lak was de nachtwacht van het Amsterdamse stadhuis, het tegenwoordige Paleis op de Dam.…
Val van een paard leidde tot Leerplichtwet in 1900
Op 20 maart 1900 leidde de val van een paard (door Kamerlid F.D. Schimmelpenninck) tot de aanname van de Leerplichtwet van Goeman Borgesius.…
Muziek van de oude Grieken
De oude Grieken speelden een belangrijke rol in de ontwikkeling van de muziek. Ze vonden onder meer instrumenten uit als het luchtorgel en de monochord.…
Bijzondere Rechtspleging – Vervolging van collaborateurs
Toen de Tweede Wereldoorlog in Nederland ten einde liep, moest – om een Bijltjesdag te voorkomen – snel afgerekend worden met collaborateurs.…
Op rozen zitten – Herkomst van de uitdrukking
Als je op rozen zit, gaat het je voor de wind. Je zit in een gunstige positie. Deze betekenis zou je niet verwachten, want letterlijk op…
George Washington – Eerste president Verenigde Staten
George Washington was naast Amerikaanse opperbevelhebber ook de eerste president van de Verenigde Staten in de periode 1789-1797.…
Overzichtelijke geschiedenis van Oekraïne
Letterlijk betekent Oekraïne ‘land aan de grens’. De huidige Oekraïense grens is ruim. De oppervlakte van het land is groter dan dat van Duitsland of Frankrijk.…
Catharina de Grote – Leven en nalatenschap van de Russische tsarina
Catharina de Grote was een beroemde tsarina. Van Duitse prinses groeide ze uit tot een van de beroemdste vorstinnen van het Russische tsarenrijk.…
Krijg de kolere (cholera) – Herkomst van de uitdrukking
Veel mensen kennen de scène wel waarin Ciske de Rat roept dat iedereen ‘de kolere kan krijgen’. Hij wenste feitelijk iedereen cholera toe.…
Abracadabra: betekenis en oorsprong van het toverwoord
Vermoedelijk is abracadabra het oudst bekende toverwoordje uit de geschiedenis. Er bestaan drie aardige theorieën over de herkomst van deze simsalabim-taal.…
Top 50 Arabische woorden in het Nederlands
Eeuwenlang oefende het Arabisch invloed uit op Europese talen, ook op het Nederlands. Historiek stelde een top 50 samen van Arabische leenwoorden in de Nederlandse taal.…
Xerxes I (520-465 v.Chr.) – Perzische koning
Koning Xerxes I is bij veel mensen bekend als koning Ahasveros uit het Bijbelboek Esther. Xerxes regeerde van 486 tot 465 v.Chr. over het Perzische Rijk.…
Antropologische studie van de Bijbel
De culturele context van de Bijbel. Hoe dachten de Bijbelschrijvers vanuit hun wereldbeeld over religie? Sociaal-wetenschapper Krijn van der Jagt onderzocht het.…
Alexander de Grote – Macedonische wereldveroveraar
Alexander de Grote was een beroemde Griekse legeraanvoerder en vorst. Op 30-jarige leeftijd heerste hij over een van de grootste rijken uit de geschiedenis.…