Geobsedeerd door de verborgen werelden onder onze voeten
Hoewel een mensenleven zich over het algemeen grotendeels bovengronds plaatsvindt, hebben ondergrondse ruimten altijd al een belangrijke rol gespeeld binnen onze samenlevingen.…
Dansende Beren – Heimwee naar het communisme
In Bulgarije is het temmen en trainen van dansberen een traditie die in zigeunerfamilies van generatie op generatie overgaat. Maar sinds de toetreding van Bulgarije tot…
Kolberg: opkomst en ondergang van een Duitse stad
In en rond Kolberg liet Adolf Hitler begin 1945 de laatste nazi-propagandafilm maken. Deze film, getiteld Kolberg, was tot dan toe de duurste Duitse filmproductie.…
Boekhouders van de Holocaust
Tijdens de Duitse bezetting kreeg de Nederlandse ambtenarij veel macht toebedeeld. De secretaris-generaal van het departement van Binnenlandse Zaken Frederiks vatte dat kernachtig samen: ‘Ik ben…
Aan tafel bij dictators
Tijdens zijn journalistieke zoektocht van drie jaar over vier continenten heeft Witold Szablowski de chef-koks van vijf beruchte dictators weten op te sporen. Zij vertellen over…
Waarom wil de regering onze dochters hebben?
Het waargebeurde verhaal van 999 joodse meisjes, die tijdens de Tweede Wereldoorlog in Auschwitz tewerkgesteld werden.…
Sakura – Hoe een Engelsman de Japanse kersenbloesem redde
Op vele locaties op het noordelijk halfrond met een gematigd klimaat genieten natuurliefhebbers en buitenmensen omstreeks maart en april elk jaar weer van de uitbundige roze…
De mislukte exfiltratie van Wiardi Beckman
In de ijskoude winter van 1941-1942 moeten een aantal geheim agenten en verzetsmensen de sociaaldemocratische politicus dr. H.B. Wiardi Beckman vanuit bezet Nederland naar Londen zien…
Papyrologie: vakgebied met problemen
Niet alleen oudheidkundigen hebben belangstelling voor antieke teksten. Ook vakantiegangers laten zich graag verleiden om iets authentieks uit een oeroude cultuur mee naar huis te nemen.…
Hoe nepnieuws Amerika de Tweede Wereldoorlog in trok
In de donkere en bijna om moedeloos van te worden begintijd van de Tweede Wereldoorlog was er maar één optie over: de Verenigde Staten overhalen om…
Het ontstaan van een gemeenschappelijke Europese cultuur
Rond 1900 werden in Europa overal dezelfde boeken gelezen, dezelfde opera's opgevoerd, dezelfde muziekstukken gespeeld.…
In de strijd nabij – Aalmoezeniers in militaire missies
De aanwezigheid van geestelijken bij de krijgsmacht is een verschijnsel van alle tijden en culturen. Formeel heeft Nederland sinds 1914 een instituut voor geestelijke verzorging, toen…
Het jaar dat Shizo Kanakuri verdween
In 1912 deed Japan voor het eerst mee aan de Olympische Spelen, die in dat jaar in de Zweedse hoofdstad Stockholm plaatsvonden. De bescheiden, allervriendelijkste jongeman…
Pompeii als lithografie
In Pompeii is het grootste deel van de stad blootgelegd in de loop van de negentiende eeuw. Er waren professionele kunsthistorici bij betrokken, maar ook tientallen…
Herinneringen van een ‘Moffenkind’: wel straf, geen schuld
In ‘Herinneringen van een Moffenkind’, geeft Monika Diederichs, die in Duitsland geboren werd en na de oorlog in Nederland opgroeide, betekenis aan haar zoektocht naar identificatie…
Hoe de seksuele revolutie rond 1500 huishield in Vlaanderen, Brabant en Holland
Eeuwenlang hield de kerk het lichaam gevangen. Het huwelijk diende voor de voortplanting en het dempen van lusten. Genot was uit den boze. Maar beschikte het…
Op en langs het spoor van de Transsiberische spoorlijn
De Transsiberische spoorlijn heeft al ruim een eeuw lang een grote aantrekkingskracht op reizigers. Vanuit Moskou wordt de Russische taiga doorkruist tot in het verre Siberië,…
Hitlers geheime Ardennencommando
Op 23 december 1944 werden in Henri-Chapelle drie Duitse militairen geëxecuteerd door een Amerikaans vuurpeloton. Günter Billing, Manfred Pernass en Wilhelm Schmidt waren enkele dagen eerder…