Nederland dankt ziektekostenstelsel aan rijkskanselier Bismarck
De manier waarop Nederlanders zijn verzekerd tegen ziektekosten is te danken aan de Duitse rijkskanselier Otto von Bismarck (1815-1898). Later is er natuurlijk nog heel wat…
Vooroorlogs antisemitisme in de ‘bruine stad’ Marburg
In de jaren dertig werd de Joodse student Jacob Spier in Marburg publiekelijk vernederd door de SA, een voorbode van de antisemitische maatregelen die zouden volgen.…
Nederlandse thrillerschrijfster geïnspireerd door veelzijdige Berlijnse geschiedenis
'Speelbal van spionnen' is de nieuwe literaire thriller van Marianne Vogel die zich afspeelt tegen de achtergrond van de Koude Oorlog. In het zesde deel van…
Hitlers vredesjaren (1933-1939)
Op 30 januari 1933 marcheerden SA-leden en conservatieve groepen met fakkels door Marburg ter viering van Hitlers benoeming tot rijkskanselier. Wat volgde, was een snelle nazificatie…
Duits Oost-Afrika, een kortstondig en bruut koloniaal experiment
Duitsland was een laatkomer in de wereld van koloniale rijken. In de jaren 1884 en 1885 wist het alsnog een bescheiden, maar bonte verzameling koloniën te…
De nationaalsocialisten veroveren Marburg
In de jaren dertig groeide Marburg, een ogenschijnlijk rustige universiteitsstad, uit tot een bolwerk van nationaalsocialisme. Hoe kon een stad zonder zware industrie en met een…
Undercover in een voormalig nazibolwerk
In 1950 verbleef de Amerikaanse journalist Milton Mayer in Marburg, een stad die door de Tweede Wereldoorlog grotendeels ongeschonden was gebleven. Hoewel Marburg een schilderachtige uitstraling…
Het provocerende telegram dat tot de Frans-Duitse Oorlog leidde
Een bewerkt telegram zorgde er in 1870 voor dat Frankrijk werd geprovoceerd tot een oorlog met Duitsland. Deze zogeheten Emser Depesche, strategisch aangepast door Otto von…
Opportunistische septemberlingen, maartviooltjes en meikevers
Toen de NSDAP van Adolf Hitler in 1930 een grote verkiezingsoverwinning boekte, groeide het ledenaantal explosief. Nieuwe leden, vaak gezien als opportunisten, kregen de bijnaam ‘septemberlingen’.…
De socialistische broederkus
Bijna elke toerist die Berlijn bezoekt, maakt een stop bij de resten van de Berlijnse Muur, en de East Side Gallery is daarbij een absolute trekpleister.…
De mythes van de Duitse Autobahn
De Duitse Autobahnen, bekend om hun indrukwekkende lengte en het ontbreken van een snelheidslimiet, worden vaak in verband gebracht met het nationaalsocialisme. Over de geschiedenis en…
Sütterlin, een (moeilijk leesbaar) oud Duits schrift
Sütterlin is een Duits schrift dat begin twintigste eeuw werd ontwikkeld door pedagoog Ludwig Sütterlin, in opdracht van het Pruisische Ministerie van Cultuur en Onderwijs. Het is afgeleid…
Richard Wagner, een leven vol drama in dienst van het ‘muziekdrama’
Samen stonden ze in 1849 op de barricaden in Dresden: Richard Wagner en de latere anarchist Michail Bakoenin. Twee ogenschijnlijk onverenigbare figuren, maar het leven van…
Hoe Duitsland afrekende met zijn ‘bruine’ verleden
Duitsland worstelde na 1945 met collectieve schuld, schaamte en het verwerken van het naziverleden, terwijl het zich ontwikkelde tot een democratische staat.…
Het omstreden gelijk van Angela Merkel
In december 2021 trad Angela Merkel af als bondskanselier van de Bondsrepubliek Duitsland. Ze had er vier ambtstermijnen opzitten, liefst zestien jaar. In haar onlangs verschenen…
Tweede Wereldoorlog speelde zich niet af in sepiakleuren
De film 'In Liebe, eure Hilde' toont op ingetogen wijze het leven en verzet van Hans en Hilde Coppi, leden van de verzetsgroep Die Rote Kapelle,…
Iconische naaktdanseres Anita Berber deed in 1926 ook het ‘preutse’ Nederland aan
De Duitse danseres Anita Berber was een icoon van de Berlijnse cultuur van de jaren twintig van de twintigste eeuw. Ze werd vooral bekend door haar…
De Nieuwe Zakelijkheid: kunst in de Weimarrepubliek
Veel kunstenaars die deel uitmaakten van de Nieuwe Zakelijkheid waren veteranen van de Eerste Wereldoorlog. De verwoestingen en trauma’s van de oorlog hadden hun sporen in…