Jan J.B. Kuipers

De Merovingische stamvaders Chlodio, Merovech en Childerik in een stamboom van de Habsburgers. Prent van Robert Péril, Antwerpen 1533-1535, het eerste van twintig bladen.

De Merovingen, van drieste veroveraars tot ‘vadsige koningen’

Onder de Frankische dynastie van de Merovingen (481-751) ontstond in het tegenwoordige Frankrijk, Duitsland, Nederland, België en Luxemburg een cultuurgebied waarin Germaanse en Romeinse elementen samensmolten.…

De slag bij Poitiers, door Carl von Steuben, tussen 1834 en 1837

Middeleeuwen·Vorstenhuizen

Karel Martel – Wegbereider van het Karolingische keizerrijk

De postume roem van Karel Martel (686-741) heeft altijd in de schaduw gestaan van die van zijn kleinzoon Karel de Grote, de eerste keizer van het…

Re-enactment van een Vikingstrijd in Denemarken, 2005

Denemarken·Middeleeuwen·Vaderlandse geschiedenis·Vikingen

Vikingen in de Lage Landen

In 810 verschenen tweehonderd schepen vol Denen voor de Friese kust: het begin van de Vikingtijd in de latere Nederlanden, een periode die twee eeuwen zou…

Portret van Henriette Roland Holst vóór 1918, onbekende fotograaf

Historische vrouwen·Literatuur·Politieke geschiedenis

Henriette Roland Holst wijdde leven aan poëzie én socialisme

Henriette Roland Holst was een Nederlandse dichteres en socialiste, bekend om haar activisme voor arbeidersrechten en haar idealistische, maatschappijkritische poëzie.…

Titelblad van Anna Bijns’ eerste bundel, 1528

Historische vrouwen·Literatuur·Middeleeuwen

Anna Bijns, dichter tussen uitersten

Anna Bijns (1493-1575) bleef bij het nageslacht vooral voortleven als leverancier van onverzoenlijke tirades tegen de reformator Maarten Luther en zijn volgelingen. Maar deze Antwerpse dichter…

Spaanse Armada in het Kanaal, 1588, ets van Frans Hogenberg, 1588 - ca. 1591

Engeland·Maritieme geschiedenis·Militaire geschiedenis·Spanje·Tachtigjarige Oorlog·Vaderlandse geschiedenis

De ‘mythische’ Spaanse Armada en de Slag bij Grevelingen

De Spaanse Armada voer in 1588 uit om Engeland op de knieën te dwingen, maar werd een groot fiasco. Deze afloop bracht ook grote vreugde in…

Franse belegering van Brussel tijdens de Oostenrijkse Successieoorlog (1746).

Militaire geschiedenis·Vaderlandse geschiedenis

De Oostenrijkse Successieoorlog (1740-1748)

De Oostenrijkse Successieoorlog (1740-1748) is wel ‘de begrafenis van de Republiek als grote mogendheid’ genoemd. Tegen wil en dank raakte Nederland bij dit ingewikkelde conflict betrokken,…

Kaart van de Canarische eilanden in de vorm van een kreeft (Leonardo Torriani, 1590). Centraal ligt Gran Canaria, met La Isleta rechtsboven.

Maritieme geschiedenis·Piraterij·Spanje

Een Nederlandse invasie op Gran Canaria in 1599

In 1599 voerde een Nederlandse vloot, onder aanvoering van viceadmiraal Pieter van der Does, een succesvolle aanval uit op Gran Canaria waarbij het fort van van…

Hoes van The Zodiac (1967), een op astrologie gebaseerd album dat aanhaakte bij de tegencultuur.

Boekfragmenten·Religieuze geschiedenis

Een Universele Beschaving onder handbereik?

Het eerste kwart van de eenentwintigste eeuw stond tot dusver bol van oorlog, conflicten, klimaat- en milieuproblemen en zelfs een pandemie. Het biedt een bitter contrast…

Het komende anarchistische paradijs volgens Paul Signac: ‘Au temps d’harmonie’ (1893-1895).

Politieke geschiedenis

De voorgeschiedenis van het proletarisch winkelen

De Nederlandse arbeidersbeweging beleefde in de jaren 1890 een scheiding der geesten tussen enerzijds de revolutionaire socialisten en anarchisten, en anderzijds de parlementairen. De anarchisten hadden…

Aanslag op Café Terminus en arrestatie van Emile Henry. Ill. Osvaldo Tofani, Le Petit Journal, 26 feb. 1894.

Misdaad·Politieke geschiedenis

‘Dood aan de bourgeoisie!’

In de jaren 1890 schrok Europa regelmatig op van moord- en bomaanslagen op autoriteiten, instellingen en gewone burgers. Het meedogenloze ‘anarchisme van de daad’ leek een…

Deel van een affiche voor Hai in de Rai, 1967

Boekfragmenten·Muziekgeschiedenis

‘Broedende kippen in een hels kabaal’

Het Holland Pop Festival in het Kralingse Bos van juni 1970 wordt algemeen beschouwd als het Nederlandse Woodstock. Voordien waren er echter al enkele geruchtmakende festivals…

Boekfragmenten·India·Religieuze geschiedenis

Wereldleraar Krishnamurti en de Sterkampen in Ommen

Vanaf 1924 vonden in Ommen de befaamde Sterkampen plaats. Jaarlijks verzamelden zich hier duizenden mensen uit tientallen landen om naar Krishnamurti en zijn boodschap te luisteren.…

Noorse zelfspot: woeste Vikingen, klaar voor de aanval. Arkeologisk museum i Stavanger, foto H.M.D. Dekker; afb. uit Vikingen.

Boekfragmenten·Middeleeuwen·Religieuze geschiedenis·Vikingen

Confrontaties van mentaliteit en religie in de Vikingtijd

‘Nooit eerder is zulke wreedheid in Brittannië gezien,’ schreef Karel de Grote’s hofgeleerde Alcuinus, naar aanleiding van de bloedige Vikingaanval op het klooster van Lindisfarne aan…

Gewelfschildering met Sint-Olof, Sint-Gertrudis en het wapen van de plaatselijke Bergenvaarders in de Lebuinuskerk, Deventer. | Foto H.M.D. Dekker.

Duitsland·Middeleeuwen

Hanzecultuur – Baksteen en koopmanstrots

handelsstromen op de Oost- en Noordzee en aanpalende wateren, en rekte haar bestaan nadien nog eeuwen. De materiële en immateriële cultuur van het uitgestrekte Hanzenetwerk putte…

Zoutpakhuizen in Lübeck (foto Kurt Hielscher, 1925)

Middeleeuwen

De omgang met het Hanzeverleden

Zoals Karel de Grote wel ‘de vader van Europa’ is genoemd, zou de Hanze een voorloper van de Europese Economische Gemeenschap respectievelijk Europese Unie zijn geweest.…

Het gereconstrueerde Fort Berchem bij Retranchement, West Zeeuws-Vlaanderen (foto H.M.D. Dekker)

Nieuws·Zeeland

Negen Zeeuwse ‘erfgoedlijnen’

De provincie Zeeland gaat aan de slag met negen ‘Erfgoedlijnen’. Drenthe ging al voor met een project waarin zes van dergelijke thema’s zijn uitgebouwd.…

Willem van Oranje met het in 1574 verstrekte stadsrecht aan Arnemuiden. Daniël van den Queborn, 1588; museum Arnemuiden.

Koningshuis

Willem leeft! – ‘Sfinx’ Oranje blijft belangstelling wekken

Onlangs hield ik een lezing over de Staats-Spaanse Linies, het complex van vestingsteden, linies en fortificaties in Zeeuws-Vlaanderen en aanpalend België. Daarbij kwam in de wandelgangen…

Meld u aan voor onze gratis nieuwsbrief