‘Verboden’ muziek in Hitlers bunker
Mei 1945. Een ploeg Sovjetsoldaten doorzoekt Hitlers geheime bunker in Berlijn. Ze vinden lichamen, documenten, juwelen en schilderijen maar … stuiten ook op een uitgebreide collectie…
Transmannen – ‘Manwijven’ in de vroege middeleeuwen
Vrouwen die als man door het leven werden weliswaar als onhandelbaar en koppig beschouwd, maar uit Scandinavische teksten kunnen we afleiden dat deze vrouwen, die ook…
Barbarijse zeerovers: de vergeten slavernij van christelijke Europeanen
De Barbarijse zeerovers kwamen uit veel landen en hadden niet veel meer gemeen dan dat ze de islam formeel erkenden en dat ze hun brood verdienden…
Anne Frank en het Merwedeplein
Nadat de familie Frank in 1933 vanuit Duitsland op het Merwedeplein was neergestreken, volgden vele andere joodse vluchtelingen.…
Kerstmis 1941 in de Sovjet-Unie
Hoe Kerstmis in 1941 werd gevierd in het belegerde Leningrad en elders in de Sovjet-Unie.…
De reorganisatie van het Pruisische leger
De hervormingscommissie stopte niet bij het ontslag van duizenden leidinggevenden, maar stelde ook een aantal andere structurele hervormingen voor.…
De Waldseemüller-kaart (1507) en de ‘geboorte’ van Amerika
Op de hartvormige wereldkaart van Martin Waldseemüller uit 1507 werd voor het eerst de naam ‘America’ vermeld – voor het zuidelijke deel van het continent.…
Tot de laatste man – Doorvechten tot het bittere einde (1945)
Waarom bleef het Duitse volk tijdens de Tweede Wereldoorlog tot het bittere eind doorvechten? De gevolgen waren enorm. In de laatste maanden van de oorlog stierven…
Op zoek naar echte, ‘pure’ Duitsers
Het concept van de Volksduitser speelde een belangrijke rol in de rassenideeën en het beleid van de nazi’s. Onzuiver bloed moest worden gezuiverd, zeker, en tegelijk…
Amerikaanse reddingsoperatie tijdens Russische hongersnood (1921)
In 1921, na jaren van oorlog en revolutie stond de zojuist opgerichte Sovjet-Unie op instorten. In zeer grote delen van het gigantische land stond er een…
Het Museum van de Tweede Wereldoorlog in Gdansk
Het nieuwe ‘Museum van de Tweede Wereldoorlog’ is onontkoombaar. Het ligt bij de haven en het voormalige postkantoor. Het is dezelfde plek waar de Tweede Wereldoorlog…
Van boom tot boot – Boten uit de prehistorie
De eerste functie van de boot was vervoer. Wegen bestonden niet, hooguit beloopbare vlakten en doorwaadbare plaatsen. De boot was het enige vervoermiddel. Mogelijk diende de…
Josef Kotalla, de gevreesde kampbeul van Amersfoort
Josef Kotalla (1908-1979), een van de beruchtste Duitse oorlogsmisdadigers in de Tweede Wereldoorlog in Nederland, leek ervan te genieten gevangenen te zien lijden.…
De uitvinding van de weersverwachting
Vroeger zorgden de Griekse goden voor het weer. Zeus deed de hemel bliksemen, Boreas wás de noordenwind en zorgde voor stormen en golven, Zephyrus blies uit…
Russische roulette met Grigori Petsjorin en luitenant Voelitsj
In 'De held van onze tijd' (1840) beschrijft Michail Lermontov het leven van een soldaat in de Kaukasus, Grigori Aleksandrovitsj Petsjorin, van binnenuit, via dagboekfragmenten en…
Atlas van het bezette Amsterdam (1940-1945)
Overal in Amsterdam bevinden zich zichtbare en onzichtbare sporen van de oorlog. Waar zaten onderduikers? Waar was het hoofdkwartier van de NSB? Waar werden Het Parool…
Florence – Startpunt van de tweede bloeiperiode
Florence werd voor de eerste keer gesticht door de Etrusken in 200 v.Chr. maar al in 82 v.Chr. met de grond gelijkgemaakt door het Romeinse leger.…
De taal van het dorp (vóór 1970)
De migratie binnen Nederland en de migratie vanuit het buitenland naar Nederland was niet de eerste aanzet voor de achteruitgang van de dorps- en stadsdialecten van…
Heimwee naar Bureau Warmoesstraat, het beruchtste politiebureau van Amsterdam