Wekelijks verschijnen er nieuwe geschiedenisboeken. Van lijvige studies tot publieksboeken en van naslagwerken tot historische strips. Op Historiek plaatsen we veel voorpublicaties en we bespreken zoveel mogelijk titels, maar alles bespreken is ondoenlijk. Daarom hebben we de rubriek ‘signalementen’. Hier plaatsen we wekelijks een bericht met daarin recent verschenen en besproken titels.
<<< Signalementen week 20 | Signalementen week 22 >>>
Selectie week 21
Apologie
Vertaald en ingeleid door René van Stipriaan
In 1580 greep Filips II naar het zwaarste middel om af te rekenen met zijn grote tegenstander Willem van Oranje; hij verklaarde hem vogelvrij. Wie erin slaagde Oranje om te brengen kon een hoge beloning tegemoet zien: een groot geldbedrag en een adellijke titel. God zou deze daad op voorhand vergeven. Het Banedict van de Spaanse koning, tevens heer der Nederlanden, was in Europa wekenlang het gesprek van de dag.
De Byzantijn
Een Venetiaans epos
Als de flamboyante Venetiaan Alessandro Apolinare Ortolani zich geconfronteerd ziet met zijn sterfelijkheid, vraagt hij de Nederlandse schrijver Ruben naar Venetië te komen om zijn levensverhaal op te tekenen. ‘Het wordt een opera in veel te veel aktes,’ zegt Ortolani zelf, een opera die begint met zijn ‘explosieve’ geboorte in 1918 en langs een wervelend decor voert dat wordt gevormd door het fascisme van Mussolini, de Tweede Wereldoorlog en de chaotische decennia erna.
De Camino de Santiago in 101 voorwerpen
Materiële sporen in heden en verleden
Pelgrimeren, alleen of in een groep, blijft trekken en fascineren. De pelgrimage naar Jacobus in Santiago de Compostela is hier een treffend voorbeeld van: jaarlijks gaan er honderdduizenden mensen op camino. Dit boek vertelt en verbeeldt aan de hand van 101 voorwerpen de pelgrimage naar Santiago in heden en verleden.Bespreking: Op zoek naar jezelf en het opperwezen
De Minoërs
Een korte geschiedenis van Kreta in de bronstijd
De mythe gaat zo: De Fenicische prinses Europa wordt ontvoerd door Zeus, in de gedaante van een stier, en over de zee naar Kreta meegenomen. Daar brengt ze een dynastie van drie zonen voort, onder wie Minos, de legendarische koning die later het labyrint voor de Minotaurus zal bouwen. Zijn naam leeft voort in die van de bronstijdbeschaving de Minoërs.
De zaak Einstein
Hitler, Mussolini en de moord op een gezin
Italië, zomer 1944. Duitse soldaten arriveren bij Villa Il Focardo, vlakbij Florence. Het is de woning van Robert Einstein, een neef van de beroemde wetenschapper Albert Einstein. Albert, een prominente tegenstander van het naziregime, heeft tien jaar eerder zijn Duitse staatsburgerschap opgegeven en zit veilig in Amerika, buiten Hitlers bereik.
Hendrik De Man
Visionair of verrader?
Hendrik De Man (1885-1953), onbegrepen held, naïeve idealist, arrogante machtsmens? Omstreden? Vast en zeker. Als tiener uit een begenadigd Antwerps milieu koos hij voor het socialisme, aangetrokken door de belofte van een rechtvaardigere samenleving. In Gent raakte hij in de ban van het marxisme, ontmoette hij Edward Anseele en ontpopte zich tot een strijder tegen militarisme.Bespreking: Nieuwe biografie van omstreden politicus Hendrik de Man
Historiën
Alles wat ik zag, hoorde en onderzocht
Herodotus (ca. 484-424 v.Chr.) schreef het oudste bewaard gebleven prozawerk van Europa. Zijn uitgangspunt was oorlog. De slagen bij Marathon, Thermopylai en Salamis en Plataiai waren in Herodotus’ tijd al bekend als de grote confrontaties tussen de wereldmacht van de Perzen en de coalitie van Griekse stadsstaten. Maar Herodotus’ belangstelling gaat veel verder.Artikel: De Historiae van Herodotus: al 2500 jaar bewonderd én bekritiseerd
IJdeltuiterij, opgeblazenheid en gewichtigdoenerij
Historici, autobiografie en fictie
Er zijn maar weinig Nederlandse historici die zich gewaagd hebben aan het genre autobiografie. Ze zijn opgeleid om te schrijven over mensen uit het verleden. Ze doen dat met wetenschappelijke distantie, voegen bewijslast toe in voetnoten en hebben geleerd om nooit het woord ‘ik’ in hun boeken te gebruiken. Dat alles vormt een rem op autobiografisch schrijven.Bespreking: De autobiografie als historische bron – ‘de gevaarlijkste van alle bronnen’
Mijn gedroomde Nederland
Jan Voerman jr. en de Verkadealbums
Wie kent ze niet: de plaatjesalbums van Verkade uit de vorige eeuw. Generaties groeiden ermee op, plakten de plaatjes zorgvuldig in en raakten betoverd door de kleurrijke beelden uit de natuur en de verhalen erachter. Wat ooit begon als een reclamecampagne, groeide uit tot een van de meest geliefde culturele verschijnselen van Nederland. In totaal verschenen er dertig albums, met samen maar liefst drie miljoen exemplaren.
Wandelen en fietsen door de geschiedenis van Vlaanderen
20 tochten langs historische plekken
Geen saaie historische uiteenzetting, maar een boeiende en actieve duik in het verleden. Auteur en historicus Gunter Hauspie neemt je mee naar de hoogtepunten uit de Vlaamse geschiedenis en laat je op een andere manier naar bekende en minder bekende plekken en monumenten kijken.Bespreking: Wandelen en fietsen door de geschiedenis van Vlaanderen
Weimar
Leven op de rand van de afgrond
Weimar heeft een prominente plaats in de Duitse geschiedenis. Deze oude stad, gelegen in het hart van het land, was de thuisbasis van enkele van Europa’s grootste kunstenaars en denkers, onder wie Goethe en Schiller, Liszt en Nietzsche. Ze gaf haar naam aan de ambitieuze Weimarrepubliek, die werd gevormd in de nasleep van de Eerste Wereldoorlog. Weimar was ook de plek waar het fascisme voet aan de grond kreeg.
Meer geschiedenisboeken:
- Aan de frontiere gelegen. Reformatie en strijd in Eemland 1520-1650 – Pieter Koekkoek
- Als de zon ondergaat. De familie Mann in Sanary – Florian Illies
- De bezetting. De strijd om abortuskliniek Bloemenhove en baas in eigen buik – Sanne Thierens
- Hoe een stad de benen nam. De Vlucht uit Breda op 12 mei 1940 – Sanne Stevens
- Mondige minderheid. Doopsgezinden en natievorming in negentiende-eeuws Nederland
- The life of Philippe Fermin. Nature, medicine and law in Suriname and the Netherlands – Peter J Koehler
- Zo rijk en allesverpletterend. Leven en werk van Nanne Tepper – Lodewijk Verduin
<<< Signalementen week 20 | Signalementen week 22 >>>
Nieuwe biografie van Louis Couperus verschenen
Oscar Wilde en ‘Die Ballade von Reading Gaol’ (1961)
Romano Hänni: experimentele typografie op keukenrol
Het favoriete geschiedenisboek van Harold Makaske
