Wekelijks verschijnen er nieuwe geschiedenisboeken. Van lijvige studies tot publieksboeken en van naslagwerken tot historische strips. Op Historiek plaatsen we veel voorpublicaties en we bespreken zoveel mogelijk titels, maar alles bespreken is niet haalbaar. Daarom hebben we de rubriek ‘signalementen’. Hier plaatsen we wekelijks een bericht met daarin recent verschenen en besproken titels.
<<< Signalementen week 37 | Signalementen week 39 >>>
Selectie week 38
Anderen
Een Drents dorp, de Koude Oorlog en de lange arm van de CIA
Op een middag in 1951 stappen twee Amerikaanse professoren in Drenthe uit de bus. Hun doel: antropologisch veldwerk op het Nederlandse platteland. Dat hadden buitenlandse wetenschappers nog nooit eerder gedaan. Te voet bereiken John en Dorothy Keur het geïsoleerde boerendorp Anderen.Bespreking: Wat deden Amerikaanse antropologen tijdens de Koude Oorlog in een Drents boerendorp?
Atlas van de jaren 60
De jaren zestig waren iconisch. Dit boek brengt dat vernieuwende decennium in kaart aan de hand van getekende figuren, kaarten en infographics. We zien waar bekende bands werden opgericht, welke mode opkwam en hoe de anticonceptiepil zijn intrede deed. Op zowel serieuze als grappige wijze tonen de kleurrijke kaarten wat er speelde op het gebied van cultuur, politiek, technologie en wetenschap.
De avonturen van Telemachus
Stendhal bewonderde zijn stijl en James Joyce modelleerde naar men zegt de verhouding tussen Stephen Dedalus en Leopold Bloom naar de beide hoofdpersonen van De avonturen van Telemachus. Toch is de naam van Fénelon in elk geval in Nederland grotendeels in vergetelheid geraakt.
De Bestedeling
De geschiedenis van kinderveilingen in Nederland
Tot diep in de twintigste eeuw was het realiteit in Nederland; kinderen, ouderen en mensen met een beperking werden geveild aan de laagste bieder. Een vergeten praktijk waar schrijver Menno Lanting op stuitte tijdens zijn zoektocht naar het levensverhaal van zijn overgrootmoeder. In dit boek reconstrueert hij voor het eerst deze schrijnende geschiedenis van uitbesteding, waarbij kwetsbare mensen als handelswaar werden behandeld.Fragment: Nederlandse kinderveilingen: weeskinderen voor de laagste bieder
De Hanze
Opkomst en ondergang van een machtig handelsverbond
In dit boek beschrijft Harrison de geschiedenis van het machtige middeleeuwse handelsnetwerk – waarvan ook Nederland en België deel uitmaakten – en de wereld waarin het ontstond, floreerde en uiteindelijk weer ten onder ging.Fragment: De pest verspreidde zich ook eenvoudig via de Hanze
De ‘Javaanse psyche’
Koloniale psychiaters in Nederlands-Indië. Een familiegeschiedenis
Rond 1920 introduceerden Nederlandse psychiaters in Nederlands-Indië theorieën over de zogenoemde ‘Javaanse psyche’. Ze stelden dat Javanen ‘kinderlijk en impulsief’ waren, en waarschuwden daarom tegen een snelle onafhankelijkheid van de kolonie. Deze ideeën, verpakt als wetenschap, werden omarmd door conservatieve politici en genootschappen.Bespreking: Psychiatrie in Indië hielp kolonialisme goedpraten
De kanteling
Hoe samenlevingen kunnen veranderen
Kan het nog goedkomen met de wereld? Volgens Marten Scheffer wel. En hij is niet de eerste de beste. Winnaar van de Spinozapremie, en internationaal vermaard om zijn baanbrekende onderzoek naar kantelpunten en naar systemen waarin de principes van kantelpunten te zien zijn. Hij stelde vast dat als een systeem kantelt de verandering die optreedt zichzelf versterkt.
Het Lam Gods en de Rechtvaardige Rechters
De verbluffende waarheid
In de nacht van 10 en 11 april 1934 sluipen dieven de Sint-Baafskathedraal binnen en lichten twee panelen van het Lam Godsretabel uit hun frame. Het paneel met de afbeelding van Johannes De Doper werd terugbezorgd, het paneel van de Rechtvaardige Rechters is meer dan negentig jaar later nog steeds niet terecht.Bespreking: Diefstal van De Rechtvaardige Rechters blijft mysterie
In Nederland gebleven
De geschiedenis van Molukkers 1951-2025
In 1951 kwamen ongeveer 12.900 Molukkers naar Nederland, veelal voormalige militairen van het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL) en hun gezinnen. De verwachting was dat ze na enkele maanden weer terug naar huis zouden gaan. Inmiddels zijn bijna 75 jaar verstreken en is maar een kleine groep teruggekeerd.
Onder kardinalen
Ooggetuigenverslag van een pausverkiezing
Journalist en schrijver Stijn Fens is dé kenner van het Vaticaan in Nederland en kan over het wel en wee van de kerk schrijven als niemand anders. Op de ochtend dat de paus overleed was Fens net weer thuis uit Rome en had juist zijn telefoon even weggelegd. Toen hij hem tien minuten later weer oppakte was het ding ontploft. Paus Franciscus was overleden. Fens moest linea recta terug naar Rome om verslag te doen van een gebeurtenis die de hele wereld in zijn greep hield: de verkiezing van een nieuwe paus.
Invention and Innovation
A Brief History of Hype and Failure
In zijn boek geeft Vaclav Smil een boeiend overzicht van technische innovaties. Hij onderscheidt drie typen innovaties: uitvindingen die aanvankelijk positief leken maar uiteindelijk schadelijk bleken, technologieën waarvan men grootschalige doorbraken verwachtte maar die uitbleven, en beloften waarop we nog altijd wachten. Daarnaast wijdt hij een hoofdstuk aan ‘techno-optimisme’, waarin overdreven én realistische verwachtingen besproken worden.Besprekingen: Technische mislukkingen en successen door de tijden heen
Kamp Miranda
Hoe Nederlandse Joden, Spanje-strijders, Engeland-vaarders, spionnen en nazi’s in een Spaans concentratiekamp belandden – en het overleefden
Tijdens de Tweede Wereldoorlog probeerden duizenden Nederlanders via Spanje de Duitse bezetters te ontvluchten. Een deel van hen werd op last van dictator Franco gearresteerd en kwam in het concentratiekamp van Miranda de Ebro terecht.Fragment: Honderden Nederlanders leden tijdens oorlog honger in Franco’s concentratiekamp
Verdeeld Koninkrijk
Op reis door het Groot-Brittanië van Charles
De Britse koning Charles III weet het al decennia zeker: de mensheid heeft de grenzen van de technologische vooruitgang bereikt. Massaproductie en consumentisme vergiftigen het milieu en schaden de sociale cohesie. Eind vorige eeuw werd de toenmalige prins er nog om uitgelachen, maar inmiddels zijn steeds meer mensen het met hun vorst eens.
Meer geschiedenisboeken:
- 500 unieke One Hit Wonders – Denis Michiels
- Actieve herinnering. De normen en waarden van nog weten en vergeten – Wim Voermans
- Barones tussen de armen – Astrid Schutte
- Belijdenissen – Aurelius Augustinus
- Bouwen en leven op Plan Zuid. Biografie van een gebouw en zijn inwoners
- Brandende IJver. Siebold, de biografie – Arlette Kouwenhoven
- Het kon minder. De lessen van Johan Remkes – Peter Kee & Thijs Broer
- Love, Freddie. Het geheime leven van Freddie Mercury – Lesley-Ann Jones
- Sodomiet (roman) – Alexandre Vidal Porto
- Thuis bij Ter Borch. Kunstenaarsfamilie in Zwolle
- Waarom Wilders wél wint – Roy Kramer
<<< Signalementen week 37 | Signalementen week 39 >>>
