Wekelijks verschijnen er nieuwe geschiedenisboeken. Van lijvige studies tot publieksboeken en van naslagwerken tot historische strips. Op Historiek plaatsen we veel voorpublicaties en we bespreken zoveel mogelijk titels, maar alles bespreken is ondoenlijk. Daarom hebben we de rubriek ‘signalementen’. Hier plaatsen we wekelijks een bericht met daarin recent verschenen en besproken titels.
- Atlas van Mokum
- De Kriterionmeisjes
- Het Oranjecomplot
- De Roof van de Oranje Collecties (1795-1815)
- Een moderne geschiedenis van de Arabische wereld
- Golden Earring
- IJsbrekers
- Ik en Rome
- In de ban van de jaarring
- Mesopotamië
- Muizentanden en steunberen
- Verweven levens
- Wenn das Gestern anklopft
- Meer geschiedenisboeken
<<< Signalementen week 44 | Signalementen week 46 >>>
Selectie week 45
Atlas van Mokum
Joods leven is tot op vandaag de dag diep verbonden met de groei en ontwikkeling van de stad Amsterdam en met de levens van niet-Joodse Amsterdammers, die de hoofdstad even vanzelfsprekend ‘Mokum’ noemen. Deze atlas toont de plaatsen waar zij neerstrijken, de manier waarop zij de stad – soms letterlijk – helpen vormgeven, hoe zij een positie veroveren in de stedelijke samenleving en hun relaties met elkaar en met de overige stadsbewoners.
De Kriterionmeisjes
Amsterdamse studentes in het verzet
De Kriterionmeisjes volgt de onbekende geschiedenissen van twaalf studentes die deelnamen aan het verzet tegen de Duitse bezetter. Na de oorlog richtten zij de Amsterdamse studentenbioscoop Kriterion op. Al deze jonge vrouwen zijn verzetshelden met een eigen verhaal. Toch zijn zij vrijwel nergens meer terug te vinden. Door de verzetsmannen aangeduid als ‘de meisjes’ zijn zij naamloos de geschiedenis ingegaan. Wie waren deze meisjes? Wat was hun rol in het verzet?
Het Oranjecomplot
Herfst 1799. Vier jaar nadat de Oranjes zijn verdreven, beramen zij een complot om naar Nederland terug te keren. Een Brits-Russisch leger van 42.000 man, dat de revolutionairen van aartsrivaal Frankrijk wil bestrijden, trekt ter ondersteuning van dit plan Noord-Holland binnen. Achter de linies ontvouwt zich een web van spionage, verraad en sabotage.
Bespreking: Willem I en de mislukte invasie van 1799
De Roof van de Oranje Collecties (1795-1815)
In de achttiende eeuw waren de collecties van de stadhouders internationaal vermaard. Hoe de collecties tot stand kwamen is echter nauwelijks bekend. Goede contacten met internationale hoven waren hierbij van cruciaal belang. Maar ook intellectuelen uit het stadhouderlijk netwerk en goede relaties binnen de handelscompagnieën van de Republiek speelden een belangrijke rol.
Een moderne geschiedenis van de Arabische wereld
De Arabische wereld weet de aandacht van de rest van de internationale gemeenschap vast te houden door haar enorme tegenstellingen. Terwijl zij enerzijds in de Gazastrook en in Soedan grote rampspoed kent, staat ze anderzijds bekend om de enorme welvaart van de Golfstaten.
Golden Earring
Enjoy the ride
Golden Earring, opgericht in 1961 in Den Haag, was een van ’s werelds oudste rockbands met internationale hits als ‘Radar Love’, ‘Twilight Zone’ en ‘When the Lady Smiles’. De laatste bezetting was non-stop actief tussen 1970 en 2021. Bart Chabots liefde voor Golden Earring is begonnen in zijn eigen vertrouwde stad, Den Haag.
IJsbrekers
Hoe Ard Schenk en Kees Verkerk schaatsen professionaliseerden
Na de successen van Ard Schenk en Kees Verkerk eind jaren 60 en begin jaren 70 groeiden zij uit tot de boegbeelden van het Nederlandse allround schaatsen. Schaatsen was bij uitstek een amateursport, maar vereiste wel een professionele inzet. Toch kregen de schaatsers in die tijd slechts een vergoeding van 15 gulden per dag van de knsb. Samen met andere internationale toppers uit die tijd probeerden zij in 1972 een commerciële schaatscompetitie op poten te zetten, met hulp van een Amerikaanse miljonair.
Ik en Rome
Alle brieven
Cicero voerde een levendige correspondentie met zijn netwerk uit de maatschappelijke en politieke elite, waarvan maar liefst een kleine duizend brieven zijn overgeleverd. Dankzij die uitgebreide briefwisselingen kunnen we bij hem zowel voor als achter de schermen kijken, tijdens de laatste fase van de Romeinse Republiek en onder de heerschappij van Julius Caesar. Deze integrale en chronologisch geordende uitgave van alle brieven biedt unieke mogelijkheden om gebeurtenissen met elkaar te verbinden, en feiten en opvattingen te vergelijken.
In de ban van de jaarring
Onze oudste bomen en de verhalen die ze vertellen
Een boom vertelt meer dan je denkt. Samen met wetenschappers van over de hele wereld neemt Valerie Trouet je in dit prachtig geïllustreerde boek mee op een fascinerende reis door de tijd aan de hand van jaarringen. Ze ontrafelen de verhalen van tien bijzondere oerbomen, van de reuzensequoia in Californië en de kauriboom in Nieuw-Zeeland tot de oeroude zomereik in West-Europa.
Mesopotamië
Een meeslepende en epische historische roman over het leven van Gertrude Bell, een ten onrechte (bijna) vergeten vrouw die na de Eerste Wereldoorlog een cruciale rol speelde in de geschiedenis van het Midden-Oosten. Gertrude Bell, geboren in 1868, kwam op vierentwintigjarige leeftijd voor het eerst in de mythische regio Mesopotamië, het gebied tussen de rivieren de Eufraat en de Tigris. Deze ervaring zou haar leven ingrijpend veranderen.
Bespreking: Roman over het uitzonderlijke levensverhaal van Gertrude Bell
Muizentanden en steunberen
Bouwen in de middeleeuwen
Hoe maak je eigenlijk een baksteen? En wat heb je nodig voor het vervaardigen van glas? Wie bepaalt hoe een gebouw eruitziet? En kan dat allemaal zomaar; bouwen? Ook in de middeleeuwen wilden mensen een dak boven hun hoofd hebben. Maar je kon niet even naar de bouwmarkt, of dakpannen bestellen via internet. Toch bouwde men toen al kerken en kloosters, stadhuizen en markthallen, en ontelbare huizen. En veel daarvan staan er nog steeds!
Verweven levens
De onderduikers en helpers van het Achterhuis
Het is het bekendste onderduikverhaal uit de Tweede Wereldoorlog. Dankzij het dagboek van Anne Frank kent de hele wereld de schuilplaats aan de Amsterdamse Prinsengracht. Maar door de grote belangstelling en fascinatie voor Anne ontstaat een beperkte blik op deze geschiedenis. Verweven levens besteedt aandacht aan alle acht onderduikers en de zes helpers die bij de onderduik in het Achterhuis betrokken waren.
Wenn das Gestern anklopft
Wat kunnen we leren van de ondergang van de democratie van de Duitse Weimarrepubliek in 1933? Die vraag staat centraal in de Duitstalige bundel Wenn das Gestern anklopft die in november 2025 onder redactie van filosoof Philipp Ruch en historicus Thomas Weber verscheen. Samen met zeventien andere deskundigen schreven ze over de opkomst van extreemrechts in heden en verleden.
Bespreking: Leren van Weimar: is Trump de nieuwe Hitler?
Meer geschiedenisboeken:
- Apinti. De sprekende drum van de Marrons – André, Georgio, Simba & Susi Mosis
- De Indische tak. Een familiegeschiedenis in fotoverhalen – Hester Hobbelink
- Dood en levend (essays) – Zadie Smith
- Drie Maria’s aan de Kaap – Jan de Lint
- Een hoop stenen. Ode aan dorp – Nancy Wiltink
- Ellen lacht. Het masker van het kampkind – Ad Grooten
- Het boek der Kantelingen. 2015-2051 (roman) – Dave Dröge
- In de Greep van het Jappenkamp – Mirjam van Raalte
- In licht bevroren (roman) – Brigitte de Swart
- Jan Terlouw en de kinderen van Katoren – Henrieke Herber
- Schuldig geboren (roman) – Joanna Elmy
- Van veeartsenij naar diergeneeskunde. De Nederlandse dierenarts in een veranderende samenleving, 1950-1985
<<< Signalementen week 44 | Signalementen week 46 >>>
