Wekelijks verschijnen er nieuwe geschiedenisboeken. Van lijvige studies tot publieksboeken en van naslagwerken tot historische strips. Op Historiek plaatsen we veel voorpublicaties en we bespreken zoveel mogelijk titels, maar alles bespreken is ondoenlijk. Daarom hebben we de rubriek ‘signalementen’. Hier plaatsen we wekelijks een bericht met daarin recent verschenen en besproken titels.
<<< Signalementen week 8 | Signalementen week 10 >>>
Selectie week 9
Broers
Meeslepende (familie)geschiedenis over kunst, idealen en de opbouw van Nederland. Een leraar, een meubelontwerper en kunstcollectioneur, en een beeldhouwer: drie broers kiezen elk een ander pad. In januari 1945 lopen twee broers door besneeuwde polders van Amsterdam terug naar hun ouderlijk huis in Papendrecht: ontsnapt aan de Arbeitseinsatz. Na de bevrijding kiezen zij elk een ander levenspad.
De rode en de zwarte jonker
De oorlog van de broers Willem en Marinus van der Goes van Naters
Terwijl de ene broer de romantiek een plaats gaf in een democratisch systeem, liet de andere zich betoveren door de koortsdroom van een dictator. Na de oorlog kende iedereen de ‘rode jonker’ Marinus van der Goes van Naters (1900-2005). Maar zijn broer, de nationaalsocialist Willem (1897-1944), was vergeten.Bespreking: De rode jonker had een zwarte broer
Dorst
Een geschiedenis van de mens op zoek naar water
De zoektocht naar water heeft onze geschiedenis bepaald. Het heeft onze voorouders ver van hun oorsprong gedreven, langs rivieren en over woestijnen. Het heeft beschavingen doen bloeien en vallen, ons gevoed maar ook uitgehongerd.Bespreking: Walvis in de woestijn – hoe ‘dorst’ de geschiedenis stuurt
Een schandaal in Königsberg
In de jaren 1830 was de Pruisische stad Königsberg, na de razernij van de napoleontische oorlogen, in rustiger vaarwater gekomen. Er heerste de geest van matiging, rationaliteit en vooruitgang. Tot een schandaal van ongekende omvang de stad in zijn greep kreeg: een quasireligieuze sekte, waarvan de leden zich schuldig maakten aan extreme seksuele uitspattingen, verdeelde de inwoners tot op het bot.
Bespreking: Een sekte, een rechtszaak en een mediarel in Königsberg
Fré Dommise
Als romanschrijfster is haar naam vrijwel vergeten, maar in de wereld van de geestelijke gezondheidszorg leeft zij voort als pionier en pleitbezorger. Voor Fré Dommisse (1900-1971) was literatuur geen doel op zich, maar een middel, aldus een recensent.
Bespreking: Fré Dommisse wilde de kloof tussen ‘normaal’ en ‘abnormaal’ slechten
Gaza, een geschiedenis
In ‘Gaza’ beschrijft historicus Jan-Auwke Diepenhorst de complexe geschiedenis van deze smalle landstrook vanaf de oudheid tot nu. Duizenden jaren lang was Gaza een knooppunt van handel, politiek en economische ontwikkeling. De regio kende voorspoed. Hoe scherp steekt dat verleden af tegen het heden. Sinds 7 oktober 2023 is Gaza vrijwel dagelijks in het nieuws vanwege de verwoestende oorlog. Ongeveer 90 procent van de woningen is beschadigd of verwoest en veel inwoners leven onder primitieve omstandigheden.
Fragment: Gaza in de oudheid – handelscentrum en strijdtoneel
Het Nationaal Steunfonds en de financiering van het verzet 1941-1945
Drie jaar na de oorlog startte jurist Piet Sanders een onderzoek naar een van de grootste illegale organisaties van het verzet in Nederland en uniek in Europa: het Nationaal Steunfonds (NSF). In opdracht van Loe de Jong interviewde hij vele verzetsmensen over hun directe betrokkenheid bij dit ingenieuze financieringsvehikel. Het leverde een uniek boek op dat nu opnieuw verschijnt, voorzien van een uitgebreide inleiding.
Morgenrood boven China
Hoe de communisten een kwart van de mensheid voor zich wonnen
De geschiedenis van het moderne China is lang afgeschilderd als een verhaal van communisten die geleidelijk de steun van het volk verwierven, door land van de rijken af te pakken en aan de armen te geven. Maar op basis van nieuw archiefmateriaal onthult Morgenrood boven China hoe onwaarschijnlijk de overwinning van de partij was geweest zonder steun van de Sovjet-Unie.
Nieuw-Guinea Verraden
Een volk als prooi van Amerikaanse multinationals, geopolitiek en de CIA
Nieuw-Guinea had in de jaren vijftig en zestig recht op zelfbeschikking. Toch werd het eiland zonder instemming van de bevolking overgedragen aan Indonesië. Hoe kon dat gebeuren? En waarom zweeg de internationale gemeenschap?Fragment: De ‘ontdekking’ van Nieuw-Guinea
Rome en de Lage Landen
Een geschiedenis van Caesar tot Clovis
Na de veroveringen van Caesar drukten de Romeinen een onuitwisbare stempel op het gebied dat nu België en Nederland vormt. Ze organiseerden het bestuur, legden wegen aan, stichtten steden die uitgroeiden tot bakens van Romeinse cultuur en ontwikkelden deze uithoek – met zijn vruchtbare gronden, economische centra en een onmisbaar reservoir aan soldaten – tot een sleutelregio van het West-Romeinse Rijk.Bespreking: Van Caesar tot Clovis: vijf eeuwen Rome en de Lage Landen
Zondagskinderen
Europeanen, oorlog en vrede
Een onmisbaar boek over oorlogsdreiging, Europese vrede en historische lessen. Sinds 1945 hebben Europeanen oorlog zo succesvol van hun grondgebied geweerd dat ze de grootste pacifisten ter wereld zijn geworden. Maar zelden stelden ze de vraag: ‘Wat als iemand van buitenaf óns de oorlog verklaart?’ Met de inval van Rusland in Oekraïne is oorlogsdreiging terug op het continent. Europeanen herbewapenen zich en denken opnieuw na over oorlog en geweld – kwesties die lang onder het tapijt waren geveegd.
Meer geschiedenisboeken:
- Alles stroomt – Vasili Grossman
- Dan zien we dezelfde sterren. Op reis naar het verzet van Oekraïne – Maurits Chabot
- Democratie, politiek en politieke cultuur in Suriname. De etnische logica van de macht
- De weg van Spinoza. Een kleine inleiding – Peter Eijgenhuijsen
- Glyph (roman) – Ali Smith
- Lied der Liefde – Shir Hashirim. Berijmingen van het Hooglied in de vroege zeventiende eeuw
- Nation of strangers. Bouwen aan een nieuw thuis in de 21e eeuw – Ece Temelkuran
- Once in a Lifetime. 50 jaar Talking Heads – Eric van den Berg
- Papieren krijgsmacht. De macht van de documenten in leger en vloot, 1588-1940
- Poolliefde. Verlangen bij -40 °C – Anders Bache en Sigri Sandberg
- Vier helden. Aias, Herakles, Elektra, Filoktetes – Sofokles
