De Oostenrijkse wetenschappelijke expeditie naar Brazilië
Brazilië in 1817. De Oostenrijkse aartshertogin Leopoldine trouwt in Rio de Janeiro met Pedro, de kroonprins van Portugal. De verbintenis opent ook de deuren voor een…
Margary Kempe schreef eerste Engelstalige autobiografie (1436)
Het is een wonder dat 'The Book of Margery Kempe' alles heeft overleefd. Dit werk, ‘de eerste in het Engels geschreven autobiografie’ genoemd, had talloze keren…
De voorlopers van de gloeilamp
De toepassing van elektriciteit vanaf eind negentiende eeuw bracht een ongeëvenaarde verandering van het dagelijks leven op gang. Terwijl het land van stroom werd voorzien ging…
‘Hovercraft gaat wegen overbodig maken’
Volgens sciencefictionschrijver Arthur C. Clarke stond de wereld, na de komst van de automobiel en het vliegtuig, met de amfibische hovercraft aan de vooravond van een…
Verraad en verzet – hoe Deventer en Groningen het rampjaar 1672 herdenken
Het kan niemand ontgaan: in 2022 ligt het rampjaar 1672 alweer 350 jaar achter ons. Zo’n jubileum vraagt om manifestaties, tentoonstellingen, boeken, maar leidt ook tot…
Memoires van een Joodse blokoudste in Auschwitz
In 2021 bracht de Londense afdeling van de Amerikaanse uitgeverij Simon & Schuster de memoires uit van Magda Hellinger, een Slowaakse dame van joods geloof, die…
‘Facemaker’ Harold Gillies gaf verminkte soldaten in WOI hun waardigheid terug
In het Verenigd Koninkrijk verrichtte de Nieuw-Zeelandse kno-arts Harold Gillies (1882-1960) tijdens de Eerste Wereldoorlog baanbrekend werk op het gebied van gezichtsreconstructies bij zwaargewonde militairen. Een…
Het Gilgamesj-epos, het oudste fictiewerk ter wereld
Het Epos van Gilgamesj, algemeen beschouwd als ’s werelds eerste literaire fictiewerk, is een lang gedicht dat de avonturen vertelt van Gilgamesj, een koning uit de…
Een geschiedenis van het KNIL
De afgelopen jaren waren niet al te best voor de reputatie van het koloniale leger. In het nieuws werd het KNIL vooral geassocieerd met oorlogsmisdaden en…
Hoe de kousen in de 16e eeuw langzaam zwart kleurden
De zestiende eeuw staat bekend als de eeuw van politieke en religieuze verandering. Jos de Weerd onderzocht hoe de omwenteling van kerk en wereld werd beïnvloed…
‘Heidense smeerlapperij’
Voor de vroege middeleeuwer waren de waarneembare en de bovenzinnelijke wereld volledig met elkaar verweven, laat Luit van der Tuuk zien in Indiculus. Iedereen was zich…
Het onbegrepen Perzische rijk
De geschiedenis van de Perzen begint in Centraal-Azië waar ze een nomadisch bestaan leiden, voordat ze zo’n 5000 jaar geleden naar het hoogland van Iran trekken.…
Idiotenschool in Den Haag markeerde begin van speciaal onderwijs
De hervormde predikant Cornelis E. van Koetsveld richtte in 1855 in Den Haag de Idiotenschool op, de eerste school voor speciaal onderwijs. Het motto van de…
Hoe het leven op het Vlaamse platteland écht was
Er wordt weleens gezegd dat het de goede oude tijd was, maar klopt dat wel? Dat is de centrale vraag die de Belgische heemkundige Veerle Maebe…
Na komst Nederlanders werd Marind-stam geteisterd door geslachtsziekte
In 1902 stichtten de Nederlanders de bestuurspost Merauke, min of meer als reactie op klachten van de Engelse koloniale buren over de sneltochten van de Marind,…
Twintig lessen uit de twintigste eeuw
Volgens historicus Timothy Snyder was de “geschiedenis van de vorige eeuw niet eerder zo actueel” en zijn er veel mensen die (onterecht) denken dat onze democratieën…
Foute vrouwen in dienst van de nazi’s
In Foute vrouwen tekent Paul van de Water opmerkelijke levensverhalen op van Nederlandse en Vlaamse vrouwen die collaboreerden of op andere manieren de bezetter hielpen tijdens…
Daar praten wij niet over
De eigengereide Sacha Gerdes groeit in de jaren dertig op in een welvarend gezin in ’t Gooi. Haar vader, kunstschilder Ed Gerdes, ontwikkelt na de dramatische…
Hoe de stoomlocomotief de Europeanen verbond