Anne Frank en het Merwedeplein
Nadat de familie Frank in 1933 vanuit Duitsland op het Merwedeplein was neergestreken, volgden vele andere joodse vluchtelingen.…
Kerstmis 1941 in de Sovjet-Unie
Hoe Kerstmis in 1941 werd gevierd in het belegerde Leningrad en elders in de Sovjet-Unie.…
De reorganisatie van het Pruisische leger
De hervormingscommissie stopte niet bij het ontslag van duizenden leidinggevenden, maar stelde ook een aantal andere structurele hervormingen voor.…
De Nederlandse Spoorwegen in oorlogstijd
Vrijwel direct na de inval van de Duitsers in mei 1940 sloot de NS een ‘loyaal samenwerkingscontract’ met de Duitse bezetter. Daarmee hoopte het bedrijf relatief…
De Waldseemüller-kaart (1507) en de ‘geboorte’ van Amerika
Op de hartvormige wereldkaart van Martin Waldseemüller uit 1507 werd voor het eerst de naam ‘America’ vermeld – voor het zuidelijke deel van het continent.…
Tot de laatste man – Doorvechten tot het bittere einde (1945)
Waarom bleef het Duitse volk tijdens de Tweede Wereldoorlog tot het bittere eind doorvechten? De gevolgen waren enorm. In de laatste maanden van de oorlog stierven…
Op zoek naar echte, ‘pure’ Duitsers
Het concept van de Volksduitser speelde een belangrijke rol in de rassenideeën en het beleid van de nazi’s. Onzuiver bloed moest worden gezuiverd, zeker, en tegelijk…
De omzwervingen van Mala Rivka Kizel
Journalist Pieter van Os heeft een indrukwekkend boek geschreven, geschreven met vaart en handelend over een zwaar edoch belangrijk historisch thema: de Holocaust. In 'Liever dier…
In ‘Vaderliefde’ ontrafelt P.F. Thomése zijn eigen familiegeschiedenis
Vaderliefde is – in een notendop – een zoektocht naar de geschiedenis van zijn familie. Die begon Thomése na het overlijden van zijn moeder in 2018.…
Amerikaanse reddingsoperatie tijdens Russische hongersnood (1921)
In 1921, na jaren van oorlog en revolutie stond de zojuist opgerichte Sovjet-Unie op instorten. In zeer grote delen van het gigantische land stond er een…
Het verhaal van de familie Bloch
Jarenlang vulde de bekende Patisserie Alsacienne van de familie Bloch zich iedere ochtend met lekkernijen en verspreidde de geur van suiker, gist en kaneel zich over…
Het Museum van de Tweede Wereldoorlog in Gdansk
Het nieuwe ‘Museum van de Tweede Wereldoorlog’ is onontkoombaar. Het ligt bij de haven en het voormalige postkantoor. Het is dezelfde plek waar de Tweede Wereldoorlog…
Van boom tot boot – Boten uit de prehistorie
De eerste functie van de boot was vervoer. Wegen bestonden niet, hooguit beloopbare vlakten en doorwaadbare plaatsen. De boot was het enige vervoermiddel. Mogelijk diende de…
Elementaire kennis over het gebruik van het verleden
Iedere geschiedopvatting heeft zijn eigen nut, zo betoogt Chiel van den Akker. Hij laat zich dan ook niet veroordelend uit over geschiedopvattingen die niet wetenschappelijk zijn.…
Josef Kotalla, de gevreesde kampbeul van Amersfoort
Josef Kotalla (1908-1979), een van de beruchtste Duitse oorlogsmisdadigers in de Tweede Wereldoorlog in Nederland, leek ervan te genieten gevangenen te zien lijden.…
De uitvinding van de weersverwachting
Vroeger zorgden de Griekse goden voor het weer. Zeus deed de hemel bliksemen, Boreas wás de noordenwind en zorgde voor stormen en golven, Zephyrus blies uit…
De krant, een cultuurgeschiedenis
De gedrukte krant in Nederland ontstond aan het begin van de zeventiende eeuw. De eerste echte Nederlandse krant was de Courante uyt Italien, Duytslandt, etc, die…
Russische roulette met Grigori Petsjorin en luitenant Voelitsj
In 'De held van onze tijd' (1840) beschrijft Michail Lermontov het leven van een soldaat in de Kaukasus, Grigori Aleksandrovitsj Petsjorin, van binnenuit, via dagboekfragmenten en…
Hoe de Duitsers een leuker land maakten van Amerika