Wekelijks verschijnen er nieuwe geschiedenisboeken. Van lijvige studies tot publieksboeken en van naslagwerken tot historische strips. Op Historiek plaatsen we veel voorpublicaties en we bespreken zoveel mogelijk titels, maar alles bespreken is ondoenlijk. Daarom hebben we de rubriek ‘signalementen’. Hier plaatsen we wekelijks een bericht met daarin recent verschenen en besproken titels.
<<< Signalementen week 22 | Signalementen week 24 >>>
Selectie week 23

Dan maak je maar zin
Pleidooi voor religie zonder geloof
illennia lang schiepen mensen zich goden die het leven van uiteindelijke zin voorzagen. Essentieel daarbij was de beleving dat die goden juist niet door de mens geschapen waren. In deze veelal onopgemerkte religieparadox speelde geloof een hoofdrol – maar niet altijd, zo laat religiewetenschapper en -journalist Koert van der Velde zien in een zoektocht door de godsdienstgeschiedenis. In het oude Midden-Oosten en in de Europese middeleeuwen werd soms ook zonder geloof religie gecreëerd, in de hoop op religieuze beleving.
De hooiberg van Mussert
Collaboratie en verzet binnen één Huizer familie
Toen de Duitsers in 1940 Nederland binnenvielen dook NSB-leider en landverrader Anton Mussert onder bij zijn trouwe kameraad Gijsbert Gooijer in Huizen. Na de Nederlandse capitulatie kwam Mussert tevoorschijn en wierp hij zichzelf op als vertegenwoordiger van het Nederlandse volk.Bespreking: Nazaat van Mussert-beschermer bepleit geheel vrije toegang tot oorlogsarchief

De wereldverbeteraar
Hoe mijn vader opging in de rebelse jaren zestig en zeventig
De vader van Greta Riemersma was een kind van zijn generatie: idealistisch en gedreven. Vol passie was hij bezig met een betere wereld. Voortdurend moest alles anders, ook binnen zijn eigen gezin. Zijn streven veroorzaakte veel onrust en onbegrip – en uiteindelijk kwam hij steeds meer alleen te staan.
Eén vierkante kilometer ellende
Herinneringen aan Bureau Warmoesstraat
Bureau Warmoesstraat: het beruchtste politiebureau van Nederland. Het staat symbool voor de roerige geschiedenis van de Amsterdamse Wallen. Met de komst van harddrugs, dealers en junks groeide het bureau in de jaren 70 en 80 uit tot het beruchtste politiebureau van Nederland. In 1966 begon de jonge inspecteur Joop van Riessen hier zijn loopbaan, bij wat toen al het bekendste politiebureau van Nederland was.
Een koffer vol oorlog
Een verborgen NSB-verleden in de oude Amsterdamse Jodenbuurt
Een indringende geschiedenis van kleine mensen die verdwaald raakten in grote geschiedenissen. Amsterdam, de Oude Jodenbuurt, 1995. Bij een verbouwing valt een koffer uit de nok van een huis aan de Nieuwe Hoogstraat. Een tijdcapsule vol nazi-memorabilia en brieven, foto’s en persoonlijke voorwerpen als een kinderschoentje en een haarlok.Bespreking: Een verborgen NSB-verleden in de oude Amsterdamse Jodenbuurt

Hartstochtelijk, partijloos, feministe
Dr. W.H. (Lilian) Posthumus-van der Goot (1897-1989) was naar eigen zeggen een hartstochtelijk, partijloos feministe. Vanaf het midden van de jaren dertig van de vorige eeuw tot vlak voor haar dood ijverde zij voor de maatschappelijke positie van vrouwen en zette zij zich in voor betere menselijke relaties. In haar eigen tijd was ze een bekende naam.
Fragment: Lilian Posthumus-van der Goot speelde actieve rol tijdens vredescongres — maar haar naam haalde de annalen niet
Bespreking: Van ‘gewone mevrouw met te veel vrije tijd’ tot feministe
Inkt, bloed & liefde
Leo Vroman (1915-2014)
In vele honderden korte hoofdstukken schetst Atte Jongstra het leven van schrijver en wetenschapper Leo Vroman, een van de grote naoorlogse dichters. Vromans leven leest vooral in de hoofdstukken rondom WO II als een avonturenroman. Als Joodse student ontvlucht hij de nazi’s en komt na lange omzwervingen in Nederlands-Indië en vervolgens in Japanse krijgsgevangenkampen terecht.
Onder diplomatieke dekmantel
De geheime strijd van Buitenlandse Zaken
Diplomaten staan bekend om hun zorgvuldigheid, tact en onberispelijke voorkomen. Maar achter deze façade gaat een minder zichtbare werkelijkheid schuil. In Onder diplomatieke dekmantel schetsen Ron Geraets en Bob de Graaff een indringend beeld van de positie van Nederlandse diplomaten wereldwijd.
Onwillige volksgenoten
Hoe de Duitsers tegenover het naziregime stonden
Waren de Duitsers na 1933 een volk dat alles wat het naziregime deed prachtig vond en toejuichte? Volgens de heersende opinie zou de meerderheid van de Duitsers na 1933 zijn meegesleept door nationale euforie en het gevoel dat nu alles anders zou worden. Verrassend snel zouden ze zich achter de nieuwe machthebbers hebben geschaard.Fragment: Hoe groot was de steun voor Hitler onder de Duitse bevolking echt?
Bespreking: Nazi-regime werd eerder gedoogd dan gesteund
Tussen feest en protest
Het verhaal van de Amsterdamse Pride
Hoe groeide Pride Amsterdam uit van een kleinschalig homofeest tot een veelzijdig megaevenement? Op basis van uniek archiefmateriaal en interviews met meer dan 150 personen, onder wie bekende Nederlanders, neemt dit boek je mee in de bijzondere geschiedenis van één van de grootste evenementen van Amsterdam.
Vergeten plekken, vergeten mensen
Een atlas van het Nederlandse slavernijverleden
Wat we denken te weten over het Nederlands slavernijverleden, is slechts een fractie van het volledige verhaal. Achter het bekende narratief van de trans-Atlantische mensenhandel gaat een wereldwijde geschiedenis schuil van ontvoering, uitbuiting en vergeten levens. Die geschiedenis strekt zich uit van Afrika tot Azië en Amerika, van 1595 tot in de twintigste eeuw.Fragment: Al tijdens de Eerste Schipvaart maakten Nederlanders Afrikanen tot slaaf (1595)
Meer geschiedenisboeken:
- Amsterdams eerbiedwaardigheid en opkomst – Leonardus marius (1588-1652)
- Ik hoop, dat ge Uw mooie polder moogt bewaren. 400 jaar (1626-2026) ‘dijckagie’ de Wijdewormer – Bart Middelburg & Mathilde Kors
- Missie Chinook. Aangrijpende verhalen uit de cockpit – Maarten Vissers
- Mogen we nog een beetje leven? (essay) – Arnon Grunberg
- Theologisch-staatkundige verhandeling – Spinoza
- Verzetsgroep Zwaantje. Opkomst en ondergang van een Delfzijlse verzetsorganisatie, en haar rol in de Zweedse Weg – Harold de Jong
- Via Italia. Italië voorbij pizza, maffiosi en dolce vita – Rosa van Gool
- Zusters in Iran. Het verhaal van de opstanden, geleid door vrouwen – Fatemeh Jamalpour & Nilo Tabrizy
Hoe de stoomlocomotief de Europeanen verbond
Het favoriete geschiedenisboek van Manon Wilbrink
Op zoek naar het ware verhaal van Hitlers dood
Groen van Prinsterer en de Belgische opstand