Wekelijks verschijnen er nieuwe geschiedenisboeken. Van lijvige studies tot publieksboeken en van naslagwerken tot historische strips. Op Historiek plaatsen we veel voorpublicaties en we bespreken zoveel mogelijk titels, maar alles bespreken is ondoenlijk. Daarom hebben we de rubriek ‘signalementen’. Hier plaatsen we wekelijks een bericht met daarin recent verschenen en besproken titels.
<<< Signalementen week 29 | Signalementen week 31 / 32 >>>
Selectie week 30

Atlas van het eerste elektrische spoor
Het jaar 1908 vormt een mijlpaal in de geschiedenis van de spoorwegen in Nederland. Na een lange en rumoerige voorbereidingstijd werd door de Zuid-Hollandsche Electrische Spoorweg-Maatschappij de reizigersdienst begonnen op de eerste geëlektrificeerde spoorlijn in Nederland, die van Rotterdam Hofplein naar Den Haag HS en Scheveningen Kurhaus. Alle begin is moeilijk, en dat gold ook voor de ZHESM, maar uiteindelijk werd het toch duidelijk dat de elektrische tractie vele, vooral economische voordelen had ten opzichte van de stoomtractie.

Bouke de Vries
Unbroken
Bouke de Vries geeft historische keramiekfragmenten een nieuw leven. Zijn sculpturen, stillevens en installaties zijn visueel verleidelijk en vol gelaagde betekenissen. Hij viert breekbaarheid, transformatie en de schoonheid van het onvolmaakte: maar wel met een dosis humor en spot. Deze rijk geïllustreerde, tweetalige uitgave bundelt hoogtepunten uit zijn internationale carrière, met bijdragen van vooraanstaande kunstkenners en experts.
De man die Tito ging vermoorden
André Engwirda, verzetsheld of verrader
Het levensverhaal van André Engwirda en zijn morele draai van dappere strijder tegen Franco’s troepen naar de man die er in opdracht van Hitler opuit ging om Josip Broz Tito te vermoorden. André Engwirda (1917-1944) was een raadsel voor vriend en vijand. Tijdens de Spaanse Burgeroorlog gold hij als een van de dapperste strijders tegen Franco’s fascistische troepen en aan het begin van de Tweede Wereldoorlog toonde hij zich een fanatiek tegenstander van de Duitse machthebbers.
De minister-president
Een ambt in ontwikkeling
In juli 2024 trad Dick Schoof aan als minister-president. Hij volgde Mark Rutte op, die het ambt bijna veertien jaar had bekleed – en vormgegeven. Onmiskenbaar heeft het premierschap in die jaren veranderingen ondergaan, niet het minst onder invloed van internationale ontwikkelingen.Bespreking: De premier wordt steeds meer ‘de baas van het spul’

Eddy Merckx. De ultieme biografie
Eddy Merckx heeft de indrukwekkendste erelijst die ooit is bijeengekoerst. Voor velen is hij daarom ‘de grootste wielrenner aller tijden’. In zijn topjaren won hij één op de drie wedstrijden waaraan hij deelnam.
Bespreking: De Kannibaal wilde “altijd winnen”

Gerechten van een tuinknecht
Met een vleugje maatschappelijke en culinaire historie
In dit kookboek met meer dan tweehonderd eigentijdse en originele recepten speelt zich ook de geschiedenis af van een timmerman en een gravin. De opa van auteur Marthe Fuld werkte in de eerste helft van de twintigste eeuw als timmerman bij de gravin Van Bylandt op het landgoed Oostduin-Arendsdorp in Den Haag. Haar opa en de gravin aten andere gerechten dan wij tegenwoordig. Bovendien at de gravin meestal deftiger dan haar timmerman. Met dit boek krijg je een beeld van het verschil tussen vroeger en nu.
Het recht als de goede orde der dingen
de rechtsfilosofie van een oorlogskind
Wat betekent recht werkelijk? Voor Paul van Nispen tot Sevenaer (1935–2024) was het geen abstract begrip, maar een levenshouding: recht als ‘de goede orde der dingen’. In dit boek deelt hij zijn rechtsfilosofie, geworteld in een leven getekend door oorlog, een bijzondere familiegeschiedenis en grote maatschappelijke daadkracht. Als kind vlucht Paul op 10 mei 1940 voor de oorlog.
Krijgstoneel van Europa
Tijdgenoten rond het Beleg van Breda (1624-1625)
“Alle ogen van Europa waren gericht op dat schouwspel”, zo schreef een student uit Leuven kort na het einde van het Beleg van Breda in juni 1625. Negen maanden lang was de stad omsingeld geweest door een enorm Habsburgs leger. De bevolking had beschietingen, ziektes, honger en andere ontberingen doorstaan, maar gaf zich uiteindelijk toch gewonnen. Voor het eerst sinds 1590 viel Breda weer onder Spaans bewind.
PSV tijdens de Tweede Wereldoorlog
De voetbalcompetitie van seizoen 1939-1940 loopt op z’n eind als deze ruw wordt onderbroken door de Duitse inval. Die leidt echter niet tot een jarenlange stop van het voetbal. Een week of zes later wordt de noodcompetitie hervat. Ook in de seizoenen die volgen, voetballen de PSV’ers door ondanks de weerslag die de oorlog heeft op de club en haar leden.
Fragment: PSV-supporters in de val tijdens grote razzia bij stadion, 1944

Willem, heer van Abcoude, Wijk en Duurstede
Ferm en ontfermend
Wie was Willem van Abcoude, de middeleeuwse edelman die in 1400 twee gasthuizen stichtte die vandaag de dag nog steeds actief zijn: het Sint-Ewoutsgasthuis in Wijk bij Duurstede en het Sint-Bartholomeusgasthuis in Utrecht? Dit rijk geïllustreerde boek haalt Willem van Abcoude uit de schaduw van de geschiedenis.
<<< Signalementen week 29 | Signalementen week 31 / 32 >>>
Augustus 1939 – De zomer voor de oorlog begon
Politieke prenten uit een opstandige tijd, 1880 – 1920
Een Nederlandse stripserie over de Romeinen
Het geromantiseerde verhaal van een wereldstad