Het ‘ge(i)le gevaar’: Japanse dwangprostitutie

In de jaren 1930 en tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn naar schatting 30.000 inheemse vrouwen uit Nederlands-Indië slachtoffer geworden van Japans seksueel geweld. Aldus het intrigerende boek Geknakte bloem. Acht vrouwen vertellen hun verhaal over Japanse militaire dwangprostitutie, van Marguerite Hamer. De schrijfster is een insider: zelf heeft ze ook

Het vaderloze tijdperk van de Vrije Universiteit

De jaren 1970 staan nog beperkt in de belangstelling van Nederlandse wetenschappers. Historicus Duco Hellema publiceerde vorig jaar Nederland in de jaren zeventig. Afgezien van enkele specialistische studies over politiek en economie, is er verder weinig verschenen. Met name waar het de geschiedenis van de Nederlandse universiteiten betreft, is de

Islamitische sluiers? Herwaardering voor Perzisch Rijk

Historica en archeologe Nanny de Vries reisde tussen 2005 en 2007 door Iran – tot 1935 Perzië geheten – en Turkije. In een historisch reisverslag laat ze zien dat beide landen minder islamitisch zijn dan ze op het eerste gezicht misschien wel lijken.

Geschiedenis van de Jazz

Jazz is een improvisatiekunstvorm die voortgekomen is uit de blues. “Jazz washes away the dust of everyday life”.

Historische route langs Belgische ‘Martelaarsteden’

‘Onder ogen zien’ is een fraaie routegids naar de slagvelden van de Eerste Wereldoorlog in België en Noord-Frankrijk. De kleurrijk geïllustreerde gids is onderverdeeld in vijf hoofdstukken. In geografische volgorde passeren de belangrijkste plaatsen de revue waar oorlogssporen te vinden zijn. Plaatsen die ook vanuit Nederland goed bereikbaar zijn.

Birkenau: soep met knopen en muizen

In Birkenau, het vernietingskamp van Auschwitz, zijn tijdens de Tweede Wereldoorlog 1,1 miljoen mensen omgekomen. Onder hen bevonden zich maar liefst 900.000 Joden. De Hongaarse Jodin Olga Lengyel verloor er haar ouders, man en kinderen. Zelf overleefde ze het kamp. Haar memoires, Leven met de dood, vormen een van de

Catharina de Grote: een veelzijdige tsarina

In 2013 is de biografie Catharina de Grote van politicoloog Simon Dixon, voor het eerst verschenen in 2010, in tweede druk uitgegeven door uitgeverij Unieboek-Het Spectrum. Deze herpublicatie is terecht: het boek biedt de lezer een informatieve wandeling door het leven van de bijzondere Russische tsarina Catharina de Grote. Deze

‘Weest hard’: misselijkmakende verzetjes van de SD en de politie

De indrukwekkende bundel De jacht op het verzet (2013) treedt in gruwelijk detail over het meedogenloze optreden van de Sicherheitsdienst (SD) en de Nederlandse politie tijdens de Tweede Wereldoorlog. Feitelijk is het boek, dat verschenen is bij uitgeverij Balans, een vervolg op het eerder verschenen Jodenjacht (2011). Uit strafdossiers diepten

Hitlers kunstenaarsziel

Schilder Adrian Stahleker, geboren in Den Haag (1937) en een globetrotter die jarenlang in Spanje woonde, publiceerde bij Aspekt een dertiental boeken, met name over kunstenaars uit de film- en toneelwereld. In 2012 voegde hij hieraan een mooie biografie van Adolf Hitler als kunstenaar toe.

Geflirt op de fiets met Anne Frank

“Nederland fietsland.” Wie kent deze slogan niet? Voor de gemiddelde Nederlander is het zien van fietsers in allerlei soorten en maten een vertrouwd beeld. Rutte en Donner op de fiets richting het Binnenhof? Volstrekt normaal toch? Buitenlanders daarentegen wrijven zich de ogen uit bij het zien van al die maffe

Herdenking Eerste Wereldoorlog 2014-2018

In 2014 staat de Eerste Wereldoorlog weer volop in de belangstelling bij historici, omdat het honderd jaar geleden is dat hij uitbrak. Een belangrijke spil in de herdenkingsactiviteiten vormt de Stichting Studiecentrum Eerste Wereldoorlog (SSEW). Wat doet deze organisatie precies? We vroegen het aan SSEW-vicevoorzitter Henk van der Linden.

Christiaan Huygens: een geniaal natuurkundige

Vincent Icke, hoogleraar sterrenkunde en kosmologie aan de Universiteit Leiden, is helemaal idolaat van de zeventiende-eeuwse wis-, natuur- en sterrenkundige Christiaan Huygens (1629-1695). Ickes bewondering blijkt uit drie boekjes die hij de afgelopen tijd bij de Historische Uitgeverij Groningen uitgaf over Huygens. Prille lente Het eerste bundeltje is getiteld Christiaan

Slavenopstand op een VOC-schip in 1766

Sommige verhalen hebben een universele waarde. Dat geldt ook voor het spannende verhaal van de opstand op het VOC-schip de Meermin in 1766. De bronnen laten niet alleen overheden en de bemanning aan het woord, maar ook burgers en slaven. Opmerkelijk is de relatieve mildheid van de VOC-straffen na de

Een gestoorde edelman uit de Late Middeleeuwen

Gilles de Rais was een Franse maarschalk uit het begin van de vijftiende eeuw, die net als zijn tijdgenoot Jeanne d’Arc op de brandstapel stierf. Echter, om minder nobele redenen. De Rais deed zich voor als diepgelovig man, maar misbruikte en vermoordde meer dan honderd kinderen. Wie was deze man,

De gesmolten flessenfoetus van Nagasaki

“Genius of Photography” is een interessante zesdelige dvd-serie over de ziel, het ontstaan en de ontwikkeling van de fotografie. De serie beslaat in totaal zes uur. Qua tijdspanne behandelt deze BBC-documentaire – die in 2007 de Royal Television Society Award won – de eerste experimenten met fotograferen in de jaren

Het gebroken oog van Horus

De vierdelige dvd-serie The Story of Maths voert de lezer mee op een reis door de geschiedenis van de wiskunde. Professor Marcus du Sautoy behandelt helder het ontstaan van de belangrijkste wiskundige principes in vroegere beschavingen zoals die van Egypte, Mesopotamië, China, het Midden-Oosten en Europa.

Opstand en oorlog in de Republiek

Het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) vatte tien jaar geleden het plan op om een serie uit te brengen over de Nederlands krijgsgeschiedenis. Bij Boom Uitgevers is in 2013 deel 1 verschenen, dat de militaire en strategische aspecten van de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) onder de loep neemt. Het is