Grossmans reis door Armenië in 1961

In 1961 maakte de bekende Russische schrijver Vasili Grossman een reis door Armenië, waarvan hij in een dagboek een verslag deed. Hij was gevraagd de vertaling op zich te nemen van een Armeense roman en greep die kans aan om het land twee maanden te bezoeken. Zijn verslag is dit jaar in het Nederlands verschenen als Reis door Armenië (Balans).

Grote smaragden

Vasili Grossman is een veelgeprezen auteur om zijn schrijfkunst en dat blijkt ook weer uit dit boek. Grossmanns relaas kenmerkt zich door spontaniteit, warmte en verbazing en bewondering voor de Armeense cultuur, pracht en praal. Zo kwam hij in een kathedraal terecht die zijn bewondering wekte:

“We bekeken de kathedraal van Etsjmiadzin, de goede gaven die aan God door Armeense in het buitenland wonende miljonairs geschonken waren; ik stond vooral versteld van de onwaarschijnlijk grote smaragden en robijnen, van het versierde zilveren en gouden beslag van iconen, de kostbare zware banden om de bijbels, belegd met een kruis van enorme briljanten.” (123)

Glas brandewijn

Als Grossmann uitweidt over de Armeense drink-/eetgewoonten, begint hij – zoals op meer plekken in dit boek – op dreef te komen:

“Ik dronk een glas brandewijn, at een groen pepertje en een stukje schapenvlees; uit angst tegen het gebruik in te gaan, dronk ik een tweede glaasje brandewijn en at ik weer een groen ingemaakt tomaatje, dat zo heet en scherp was dat ik behoefte had aan nog een slokje sterke brandewijn, om het tomatenvuur te blussen. Zo drinken ze in Armenië: met het vuur van een brandewijn blussen ze het vuur van de peper. De brandwijn had na mijn nachtelijk maagproblemen een ongewone, maar geweldig krachtige uitwerking. Zo gaat waarschijnlijk een beeldhouwer te werk op de steen; al het overbodige wordt ineens weggebeiteld en weggebikt, de beitel van de beeldhouwer bevrijdt een levend wezen dat in steen schuilging.” (140,141)

Censuur

Reis door Armenië - Vasili Grossman
Reis door Armenië – Vasili Grossman
Overigens moest Grossman na terugkomst uit Armenië, voordat het tijdschrift Novy Mir het wilde plaatsen, zijn Armeense bespiegelingen censureren, omdat hij op meerdere plekken melding maakte van het antisemitisme dat hij in Armenië tegenkwam. Grossman weigerde echter hiermee in te stemmen, waardoor zijn verhaal pas in 1965, enkele maanden na zijn dood, werd gepubliceerd, met weglating van diverse hoofdstukken.

- advertentie -

~ Enne Koops

Openingsfoto: Kathedraal van Etsjmiadzin – cc

Bestel dit boek bij:

Dit atikel is afkomstig van online geschiedenismagazine www.historiek.net

Meer van dit soort berichten? Like ons dan!

Gelijk naar geschiedenisboeken over:
Ook adverteren op Historiek?
Goede keus! Klik hier