De man met het getrimde snorretje

Vijftig jaar geleden, op 28 augustus 1963, hield Martin Luther King zijn beroemde mensenrechtenspeech “I have a dream”. Hiermee werd hij, naast onder meer John F. Kennedy, een van de belangrijkste iconen van de jaren zestig. De zwarte predikant beschikte over een zelden geëvenaard charisma, zo maakt historicus Godfrey Hodgson

Verhalenboek Fryslân: historische anekdotes van en over Friezen

Het Ferhaleboek. Ferhaal van Fryslân is een uitgave van het Fries Museum over ruim 100 verschillende voorwerpen die iets vertellen over de Friese geschiedenis of over Frieze personen. Het caleidoscopische boek laat zien wat er typisch Fries is, of wat niet. Korte, prikkelende verhalen van 2 à 3 pagina’s laten

‘Operatie Goudvissen’ bij Terschelling

Op 9 oktober 1799 verging voor de Nederlandse kust, tussen Terschelling en Vlieland, in een zware storm een Engels fregat: de Lutine. Dit schip was onderweg van Londen naar Hamburg om een partij goud van enkele duizenden kilo’s af te leveren aan het noodlijdende noorden van het Heilige Roomse Rijk.

IJskoude oorlogservaringen: Sergeant in de sneeuw

In 1953 publiceerde Mario Rigoni Stern (1921-2008), een Italiaanse militair, zijn non-fictie debuut Sergeant in de sneeuw. Met dit boek werd hij een van de belangrijkste literaire schrijvers van naoorlogs Italië. De debuutroman van Stern beschrijft zijn gruwelijke ervaringen aan het oostfront in de winter van 1942-1943, waar hij tegen

‘Reusachtige zwarte sigaar’: eerste luchtbombardement

Edward Alexander Powell was een Amerikaanse journalist met internationale ervaring, toen hij in 1914 verslag mocht doen van de strijd in Vlaanderen. De strijd bij en val van Antwerpen legde hij op adembenemende wijze vast. Het resultaat was het in november 1914 gepubliceerde Fighting in Flanders, dat al snel een

Vlaamse graven in beeld

Het mooi uitgegeven boek Graven van Vlaanderen bevat ruim 30 biografieën van de belangrijkste Vlaamse vorsten die van 862 tot 1795 aan de macht waren.

Nieuwe biografie over tijdloze Karel de Grote

De Frankische vorst Karel de Grote, die regeerde van 768 tot 814, lijkt op de een of andere manier altijd terug van weggeweest. Zowel in kronieken, heiligenverhalen als miniaturen was Karel in de eeuwen na zijn dood terug te vinden. Toch is het beeld van Karel de Grote altijd eenzijdig

Indringende Vlaamse oorlogservaringen

Het verhalenboek Zonder vensters de treinen is een bundel met indringende anekdotes van met name Belgische ooggetuigen uit de Eerste en Tweede Wereldoorlog. Het relaas is niet bedoeld als geschiedenisboek, maar vooral een handleiding om komende generaties te waarschuwen voor het altijd terugkerende gevaar van misdaden tegen de menselijkheid onder

De belevenissen van een 16e-eeuwse beul

De soorten executies die Frantz – eerst als beulsgezel en later als meester – in diverse plaatsen in het Heilige Roomse Rijk uitvoerde – liepen uiteen. Zijn eerste executie als gezel was het radbraken van een veroordeelde.

Hoorcolleges over 150 jaar afschaffing slavernij

Op 1 juli 1863 schafte Nederland de slavenhandel af in Suriname en op de Nederlandse Antillen. Naar aanleiding daarvan brengt Veen Media, de uitgever van het Historisch Nieuwsblad, een mooi vierdelige reeks hoorcolleges uit over het fenomeen slavernij. Vier experts vertellen het dramatische verhaal van tweeënhalve eeuw menselijke uitbuiting. De

“Waar is mijn baby?”

In Zuid-Polen ligt het plaatsje Będzin, dat in 1939 door de nazi’s wordt veroverd en nauwelijks 40 kilometer van Auschwitz lag. Uit de omliggende regio worden 85.000 joden naar Auschwitz gedeporteerd en vergast. De geschiedenis van dit stadje in de roerige jaren 1939-1943 wordt treffend beschreven in het boek Een

Geschiedenis van Vliegbasis Soesterberg

Honderd jaar geleden, op 1 juli 1913, zag de Luchtvaartafdeeling (LVA) van het Nederlandse leger het levenslicht. Sinds die tijd heeft de luchtmacht een ongekende ontwikkeling doorgemaakt. Militair historicus Rolf de Winter biedt met Een eeuw militaire luchtvaart in Nederland 1913-2013 een mooi historisch verslag van de belangrijkste veranderingen en

Kamp Vught: geen massale dorpsactie

Toen historicus en publicist Boyd van Dijk in 2010 in Kamp Vught de tentoonstelling “Zichtbare herinneringen” bezocht, stelde een gids van het Nationaal Monument Kamp Vught dat ‘heel veel Vughtenaren niet wisten dat er een concentratiekamp was’. Van Dijk besloot onderzoek te doen naar de relatie tussen het dorp Vught

Honderd legendarische veldheren: van Atilla tot Zoeloe

De beste historici van deze tijd beschrijven onder redactie van Andrew Roberts helder en boeiend de levens en carrières van de belangrijkste veldheren uit het verleden, onder wie Rames III, Julius Caesar, Karel de Grote, Napoleon en Rommel.

Terechte kritiek van jonge historici

Een politiek klimaat van bezuinigingen maakt de atmosfeer van de geschiedwetenschap kil. Daarom is het voor de nieuwe generatie historici van groot belang zich rekenschap te geven van de maatschappelijke waarde van hun vak. In Snelweg naar Rome belicht een aantal jonge historici van de Universiteit van Amsterdam op een

Uruk en Rome: opgang en ondergang

De BBC-serie Ancient Worlds, gepresenteerd door de Britse historicus Richard Miles, gaat over de geschiedenis van diverse oude beschavingen. De leidende these achter de zes documentaires is dat oude beschavingen niet primitief of statisch waren, maar hoogontwikkeld en dynamisch. Daarnaast leert de geschiedenis dat beschavingen opgaan, blinken, neergaan en verzinken.

Escher en de islam

De tekeningen en houtsnedes van de Friese grafische kunstenaar Maurits Cornelis Escher (1898-1972) zijn wereldberoemd. Vrijwel elke Nederlander kent zijn surrealistische prenten, maar ook in het buitenland wordt zijn werk bijzonder gewaardeerd. Zelf verbleef Escher twintig jaar van zijn leven in landen als Italië, Spanje en Frankrijk. Deze reizen leidden