Historische klaagbrief uit 1942 over een deftige omroeper
Nederlanders nemen niet snel een blad voor de mond: we kennen een lange traditie van mopperen en klagen. In vergeten archiefmappen hebben de grieven zich eeuwenlang…
Flauwekul! (Slappe zak…)
Dat met 'flauwekul' onzin wordt bedoeld is algemeen bekend. Veel minder bekend is dat het woord 'kul' afkomstig is uit het Oudnederlands, als benaming voor de…
Herkomst van de uitdrukking ‘Oost-Indisch doof zijn’
De uitdrukking Oost-Indisch doof zijn betekent dat je doet alsof je iets niet hebt gehoord. Wat heeft dit gezegde met het voormalige Nederlands-Indië van doen?…
Carpe diem – Wat ‘Pluk de dag’ echt betekent
De Latijnse spreuk Carpe diem betekent letterlijk ‘pluk de dag’ – een oproep om het leven ten volle te benutten en ervan te genieten. Humanisten gebruikten…
Op de fles gaan – Herkomst van de uitdrukking
Over de uitdrukking ‘op de fles gaan’, dat betekent dat je failliet gaat, doen meerdere verklaringen de ronde. Waar komt dit gezegde volgens taalwetenschappers vandaan?…
Herkomst van het woord ’terrorist’
Sinds de aanslagen van 11 september 2001 in de Verenigde Staten, komt in de media regelmatig het woord ’terrorisme’ voorbij. Waar komt dit begrip eigenlijk vandaan?…
De kogel is door de kerk
Je hoort het nog wel eens iemand zeggen: ‘De kogel is door de kerk’. Als de kogel door de kerk is, is er iets beslist of…
Gaius Cilnius Maecenas – De eerste ‘mecenas’
De Romeins-Etruskische staatsman Gaius Cilnius Maecenas vertegenwoordigde keizer Augustus als die afwezig was. Hij stond bekend als een groot kunstliefhebber.…
Top 25 – Zigeunerwoorden in het Nederlands
In de Nederlandse taal en in dialecten zijn ruim 130 zigeunerwoorden in omloop. Zigeuners, zoals de Roma en Sinti, zijn mensen die al eeuwen rondreizen en…
Op zijn elfendertigst
Het gezegde ‘op zijn elfendertigst’ heeft een boeiende herkomst. Deze uitdrukking is ofwel afkomstig uit de tijd van de Republiek der Verenigde Nederlanden (1588-1795), ofwel uit…
Een wit voetje halen
De uitdrukking ‘een wit voetje halen’ wordt veel gebruikt en de betekenis is bij de meeste mensen ook wel bekend. Een wit voetje halen bij iemand…
‘Naar de filistijnen gaan’ – Herkomst van de uitdrukking
Als iets “naar de filistijnen” is, dan is iets volledig verloren gegaan of dusdanig vernield dat het niet meer te gebruiken is. De uitdrukking is afkomstig…
Abraham gezien hebben – Sara gezien hebben
Als je als man of vrouw 50 jaar wordt, is de standaarduitdrukking dat je dan Abraham of Sara gezien hebt. Maar waar komen deze uitdrukkingen –…
Weten waar Abraham de mosterd haalt
De uitdrukking ‘weten waar Abraham de mosterd haalt’ is algemeen bekend. Het gezegde betekent dat je goed op de hoogte bent en weet hoe iets in…
Wat is de Pavlovreactie? Ivan Pavlov en zijn hond
Met een Pavlovreactie wordt een aangeleerde, onbewuste reactie bedoeld. We danken dit begrip aan de Russische fysioloog en Nobelprijswinnaar Ivan Pavlov (1849-1936) die een beroemd experiment…
“Je Pappenheimers kennen” – Herkomst van de uitdrukking
De uitdrukking ‘Ik ken mijn pappenheimers’ is al eeuwenoud. Het betekent zoveel als: ik weet over wie ik het heb, ik ken mijn mensen, ik weet…
Kneppelfreed: Waarom Fries wel een rijkstaal is en Limburgs niet
Een veel gehoord argument voor het prestigeverschil tussen het Fries en Limburgs is dat het Fries een échte taal zou zijn, terwijl het Limburgs ‘slechts’ een…
De Zwanenzang – Herkomst van de uitdrukking
Iemands laatste daad wordt soms aangeduid met het begrip zwanenzang. De persoon in kwestie verricht nog een laatste daad, voor hij of zij wat anders gaat…
Blue Monday: de deprimerendste dag van het jaar