Broodprijs is bepalend voor de levensstijl
Drie vrouwen bediscussiëren de prijs van het brood, volgens de lezing van fotograaf Bernard Eilers. Het is ergens tussen 1907 en 1914. Brood is de barometer…
Een boterham met tevredenheid
Wie weinig geld heeft of gewoon zuinig wil leven, kan besluiten om een boterham zonder beleg te eten. In de volksmond staat zo’n droge boterham ook…
Schuifkaas – Zuinig aan doen
Nederlanders staan bekend als kaaskoppen maar dat betekent niet dat iedere Nederlander elke dag kaas eet. Soms rijzen de prijzen de pan uit en moet men…
‘Dag vader, mooi broodjes verkopen, hè!’
‘De warmste bollen! De vrolijkste bollen! De gelukkigste bollen!’ Bianca Bartels wist als kind al hoe je klanten de winkel in moest lokken. Hoe kan het…
Klare wijn schenken – Herkomst en betekenis
Als je klare wijn schenkt, draai je er niet omheen maar geef je duidelijkheid, zonder iets achter te houden. Je spreekt de volledige waarheid ook al…
Ergens een slaatje uit slaan – Herkomst en betekenis
Wie ergens een slaatje uit slaat, weet ergens van te profiteren. Het kan bijvoorbeeld gaan om een aankoop die onder zeer gunstige omstandigheden tot stand is…
Wat in het vat zit, verzuurt niet – Betekenis en herkomst
Als iemand je heeft beloofd iets te doen, maar enige tijd later aangeeft dat het er nog niet van gekomen is kan deze persoon zeggen: wat…
Zelf jagen-verzamelen: iets lekkers maken van eikels
Als we rondkijken in de wereld blijken er veel volken te zijn voor wie de eikel basisvoedsel is of was. Volgens de Karuk, de vertellers van…
De uitvinding van de kaasschaaf
De kaasschaaf is als eetgerei een onmisbaar accessoire. Bijna ieder Nederlands huishouden heeft wel een of meer kaasschaven in huis. Veel mensen denken dat de kaasschaaf…
Weg met de Italiaanse ijsverkopers!
In de jaren dertig waren veel Nederlandse ijsbereiders en -verkopers het zat. In de jaren hiervoor hadden ze steeds meer Italianen naar Nederland zien komen en…
Met hoge heren is het kwaad kersen eten
Je hoort of leest de uitspraak misschien niet vaak, maar hij bestaat nog steeds: ‘Met hoge heren is het kwaad kersen eten’. Waar komt de uitdrukking…
Het conservenblik, een nuttige uitvinding
Hoewel groente en ander voedsel tegenwoordig ook vaak in glazen potten wordt verkocht, zijn metalen conservenblikken ook nog altijd populair. Voedsel in blik is lang houdbaar…
Adam en Eva waren vegan
Genesis is dus zowat het eerste mainstream geschrift dat veganisme beschrijft. Of het daarmee een bestaande werkelijkheid uit die zesde eeuw (in het Tweestromenland?) reflecteert, of…
Aardappeloproer 1917: volkswoede in Amsterdam escaleert
Het Aardappeloproer bereikte op 5 juli 1917 een bloedig dieptepunt, toen leger en marechaussee in Amsterdam het vuur openden op demonstranten die protesteerden tegen voedseltekorten.…
Een appelflauwte krijgen
Het gezegde ‘een appelflauwte krijgen’ horen en lezen we niet zo vaak meer in de Nederlandse taal. En dat is best jammer, want over de betekenis…
Gemeentepils – Een goedkoop soort ‘bier’ voor de armen
De term gemeentepils wordt wel gebruikt als eufemistisch synoniem voor kraanwater ofwel leidingwater. Gemeentepils bevat dus geen druppel alcohol en is zeker niet de lekkerste pils…
De eigenheimer – Een aardappel én een persoonstype
Iemand die nogal op zichzelf is en zich onverstoord en eigenzinnig door het leven slaat, wordt in Nederland wel eens een eigenheimer genoemd. Maar eigenlijk is…
Madeira-wijn, geschiedenis van de lang houdbare wijn
Het is aan de Engelsen te danken dat de Portugese wijn uit Madeira wereldwijde bekendheid kreeg. Net als met tal van andere buitenlandse producten lieten ze…
Koning Karel XII was een lastige gast (en schonk de Zweden hun gehaktballetjes)