De oorsprong van de Belgische taalgrens
Vandaag loopt er midden door België, van oost naar west, een taalbreuklijn. Ze verdeelt het land in twee gebieden die ongeveer even groot zijn. In het…
Nederlands jihadisme vooral aantrekkelijk voor jongeren
Omstreeks 2011-2012 kwam na de Hofstadgroep de tweede, grotere golf van Nederlands jihadisme op gang. Deze had langs een omweg alles te maken met de Arabische…
De grote Vlaamse heksenjachten
De grote Vlaamse heksenjachten begonnen in 1589, waarna de brandstapels tientallen jaren oplaaiden. De regionale verschillen waren aanzienlijk. In de metropool Antwerpen werd slechts één vrouw…
De drijfveer voor een exclusief Joodse staat
Recent verscheen een nieuwe vertaling van het boek 'De Nakba' van de Israëlische hoogleraar geschiedenis Ilan Pappe, een prominent lid van de zogeheten ‘nieuwe historici’, die…
De eerste Staten-Generaal (1464)
Op 9 januari 1464 kwam de Staten-Generaal van de Nederlanden voor het eerst samen voor een vergadering. Het initiatief voor deze bijeenkomst kwam niet van hertog…
De verdeelde Staten van Amerika
In de afgelopen vijftig jaar zien we in Amerika een hele reeks ‘Culture Wars’, een richtingenstrijd waarbij conservatieven proberen traditionele waarden en normen uit het verleden…
Loesje transformeerde oubollige tegeltjeswijsheden tot iets hips
In november 2023 blies Loesje veertig kaarsjes uit. Het fictieve postermeisje kwam in 1983 ter wereld in Arnhem, in het kille actieklimaat van kraken en angst…
De ontdekking van Kaap Hoorn (1616)
We kunnen ons moeilijk voorstellen wat Isaac le Maire deed op 25 januari 1616 rond de middag. Zat hij te mijmeren in zijn bevroren warmoestuin? Als…
‘Zonder Jan de Koning geen CDA’
Jan de Koning speelde een belangrijke rol bij de oprichting van het CDA. Als minister voor Ontwikkelingssamenwerking was hij verder belangrijk voor Dries van Agt en…
Napoleon wilde bedienden die hij ‘een schop onder hun kont’ kon geven
Als militair gewend om velerlei ontberingen te doorstaan – vermoeidheid, honger, dorst, regen, hitte en kou – kon Napoleon zich na het bereiken van de hoogste…
Plato en Aristoteles over barbaren en slaven
Slavernij is voor Plato geen toestand waarin iedereen toevallig terecht kan komen, maar een aparte, ondergeschikte categorie van mens-zijn. Slaven zijn fundamenteel anders dan andere mensen,…
Napoleon’s communicatieapparaat in infographics
In een rijk dat voortdurend groeide en geconfronteerd werd met permanente oorlog op extern fronten, was communicatie van het grootste belang. De keizer hield zich dagelijks…
Nomen est omen: Lodewijk de Twister (1289-1316)
Laten we wel zijn: als jouw partner de hele tijd met iedereen ruziemaakte, dan ging jij toch ook op zoek naar vertier buitenshuis? Margaretha van Bourgondië,…
Schoot koning Leopold I de laatste wolf van België?
De mannetjeswolf die in 1844 door de eerste koning der Belgen zou zijn neergeschoten, nam in de volksmond al snel gigantische proporties aan. In re-enactments door…
De vervolging van joods Alkmaar
Op 5 maart 1942 verliet het overgrote deel van de Alkmaarse joden de stad, met achterlating van alles wat hun dierbaar was. Naar telling van de…
Een Universele Beschaving onder handbereik?
Het eerste kwart van de eenentwintigste eeuw stond tot dusver bol van oorlog, conflicten, klimaat- en milieuproblemen en zelfs een pandemie. Het biedt een bitter contrast…
Van Amsterdam naar Batavia
Wie in de negentiende eeuw van Nederland naar Nederlands-Indië wilde voer mee op een zeilend koopvaardijschip. De reis rond Kaap de Goede Hoop duurde enkele maanden…
Vreugde en verdriet – de mooiste geschiedenis van België
Geschiedenis wordt meestal geschreven. Maar niet altijd. Soms wordt geschiedenis ook geschilderd. Dan brengen kunstenaars een belangrijke gebeurtenis in beeld, proberen ze de tijdsgeest te vatten…