De vervolging van joods Alkmaar
Op 5 maart 1942 verliet het overgrote deel van de Alkmaarse joden de stad, met achterlating van alles wat hun dierbaar was. Naar telling van de…
Een Universele Beschaving onder handbereik?
Het eerste kwart van de eenentwintigste eeuw stond tot dusver bol van oorlog, conflicten, klimaat- en milieuproblemen en zelfs een pandemie. Het biedt een bitter contrast…
Van Amsterdam naar Batavia
Wie in de negentiende eeuw van Nederland naar Nederlands-Indië wilde voer mee op een zeilend koopvaardijschip. De reis rond Kaap de Goede Hoop duurde enkele maanden…
Vreugde en verdriet – de mooiste geschiedenis van België
Geschiedenis wordt meestal geschreven. Maar niet altijd. Soms wordt geschiedenis ook geschilderd. Dan brengen kunstenaars een belangrijke gebeurtenis in beeld, proberen ze de tijdsgeest te vatten…
Niet de mens maar de sabbat vormt de kroon op de schepping
Je zou geneigd zijn de mens te zien als kroon op de schepping, en zo is de tekst ook uitgelegd. Zo simpel is het echter niet.…
Jan Jumelet, burgemeestersbeul en spion op het provinciehuis
Spionnen, infiltranten, verraders en intriganten. Je hebt ze in elke oorlog en tijdens elke bezetting. Zo ook in de provincie Noord-Holland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Daar…
Dinomanie: van stenen balzak tot geëxplodeerde botten
Hoewel de Verenigde Staten de fakkel intussen al een hele tijd geleden hebben overgenomen, was het Verenigd Koninklijk eigenlijk de bakermat van de dinowetenschap. De eerste…
‘Ik werd gedoopt op de dag dat Frankrijk Duitsland de oorlog verklaarde’ (1870)
Opgroeiend in een Duits-Nederlands gezin raakte Bas von Benda-Beckmann al vroeg gefascineerd door de Tweede Wereldoorlog. Toen hij dertien was hoorde hij voor het eerst dat…
Castellum Hoge Woerd – ontdekking van een Romeins fort bij Utrecht
Wie iets over Romeins Utrecht wil weten, komt onvermijdelijk als eerste op het spoor van de vier castella in de provincie. Ze behoren alle vier tot…
‘Er was in Indonesië orde en rust, totdat de Nederlanders terugkeerden’
"We wisten wel de letterlijke betekenis van het woord ‘onafhankelijkheid’ maar konden ons geen voorstelling maken van wat onafhankelijkheid werkelijk inhield, vandaar dat we er een…
‘Majesteiten zijn nu eenmaal geen gewone stervelingen!’
Aan het einde van de Eerste Wereldoorlog vluchtte keizer Wilhelm II naar Nederland. Het grootste deel van zijn ballingschap bracht hij door op Huis Doorn, maar…
Over historische strohoeden en luifelhoeden
Buitenshuis droeg een vrouw een hoed op haar hoofd. Er waren kant en klare hoeden te koop én hoeden die je zelf kon opmaken. De zogenaamde…
Atoombommen voor de vrede
Na de Eerste Wereldoorlog gingen velen ervan uit dat de continue uitbreiding van wapenarsenalen voor fundamentele instabiliteit zou zorgen, maar deze aanname werd door de Koude…
De oude wereld in 1400 – Globalisering en kolonisatie in beeld
Eurazië en Afrika zijn al lang met elkaar verbonden. Na een terugval in de handel in de veertiende eeuw (met name als gevolg van de Zwarte…
Madame de Pompadour, een invloedrijke maîtresse aan het Franse hof
Jeanne-Antoinette Poisson, beter bekend als madame de Pompadour, wist liefde en politieke macht goed te combineren. Deze beroemde maîtresse van Lodewijk XV van Frankrijk verwierf veel…
‘Wat als het niet bevalt in Nederland?’
Tussen 1945 en 1968 maakten zo’n 300.000 mensen de oversteek van Indonesië naar Nederland. Wat waren de redenen voor hun vertrek? Hoe verliep de reis? En…
Bronbeek en Oud-Indiëgangers
In Nederlands’ koloniale tijdperk waren talloze militairen actief in de overzeese gebieden. Sommige van hen konden na hun dienst niet meer dienen in het leger en…
Harderwijk als ‘Sodom en Gomorra’ van de Veluwe
Een kolonel vertelde de Franse historicus Henry Havard eind negentiende eeuw hoe de militairen in Harderwijk op straat werden aangespoord tot consumptie, om ze tot de…
Eerste ‘stablecoin’ ter wereld werd 416 jaar geleden uitgevonden in Amsterdam