Verhalen en mythes over de ‘verbeelde Jood’
Eeuwenlang geeft de Joodse familie Gottschalls kleur aan de dorpsgemeenschap Klein-Gerau. Maar als Hitler in 1933 aan de macht komt, verandert het leven in een nachtmerrie.…
Vechten tegen kindsoldaten tijdens de ondergang van Hitlers rijk
Al vroeg in de oorlog werd gewaarschuwd voor het gevaar van geradicaliseerde nazi-jeugd. In de laatste oorlogsmaanden verdedigden Duitse tieners hun verwoeste vaderland. Van jongs af…
Van welkom tot wantrouwen: Amerika en zijn immigranten
Zowel in de agrarische zuidelijke staten als in het meer geïndustrialiseerde Noorden van de Verenigde Staten groeide in de loop van de negentiende eeuw de weerzin…
Baden met Berlage in Baarn
De veelzijdige architect, spoorwegingenieur en ondernemer Theodor Sanders (1847-1927) zette zich onvermoeibaar in voor de vooruitgang. De wat vergeten compagnon van Berlage droeg veel bij aan…
Rust, reinheid en regelmaat: de drie R’en van een Friese wijkverpleegkundige
In 1905 lanceerde de Harlinger wijkverpleegkundige Sien van Hulst het credo ‘rust, reinheid en regelmaat’ en sindsdien zijn de drie R’en nooit meer helemaal weggeweest. Van…
Een grafmonument voor koning Willem I?
Na de dood van koning Willem I in 1843 liet zijn tweede vrouw, Henriette d’Oultremont, een grafteken ter zijner nagedachtenis maken. Maar wie zien we eigenlijk…
Hans Frank en zijn bloedige schrikbewind in Polen
Hans Frank was een prominente nazi-leider en gouverneur-generaal van het door Duitsland bezette Polen tijdens de Tweede Wereldoorlog, waar hij verantwoordelijk was voor wreedheden tegen de…
Moederschap in de Middeleeuwen
Hoe werd er in de Middeleeuwen aangekeken tegen het moederschap? En wat werd er van vrouwen die moeder werden verwacht?…
Hoe Nederland een beroepsleger kreeg
Een oorlog uitvechten is één ding, maar een tegenstander bevechten met een georganiseerd en getraind leger is iets anders. Voor het ontstaan van de Nederlandse krijgsmacht…
Joden, Romeinen en Arabieren in Jeruzalem
L’Shana Haba’ah B’Yerushalayim – tot volgend jaar in Jeruzalem. Op twee feestdagen per jaar, aan het einde van Sederavond en op Jom Kipoer, uiten religieuze joden…
De vorming van de moderne natiestaat (1890–1914)
Het nationalisme is onmiskenbaar aan een opmars bezig. Dat maken recente verkiezingsoverwinningen van populistische politici over de hele wereld en ook in ons eigen land wel…
Hoe de drukpers tot meer polarisatie, vervolging en geweld leidde
De uitvinding van de drukpers door Johannes Gutenberg leidde niet alleen tot de verspreiding van religieuze ideeën, zoals de hervormingen van Maarten Luther, maar ook tot…
Het vergeten verhaal van Frans-Vlaanderen
De Nederlandse geschiedenis zie je in Frans-Vlaanderen overal terug: in de taal, in het landschap, in de dorpen en in de gewoontes.…
Hoe Rusland grip probeert te houden op Georgië
Het is opnieuw onrustig in Georgië, een land dat in 2008 ook al een roerige periode doormaakte toen Rusland Zuid-Ossetië probeerde los te weken om zo…
Thorbecke vond kunst geen regeringszaak
De beroemde staatsman Johan Rudolph Thorbecke meende dat de overheid geen oordeel over kunst moest vellen en kunst niet financieel moest steunen. Hij zag voor de…
Vrouwenkleding in de zeventiende eeuw, gevonden in de modder
Van lang niet al het textiel dat wordt opgegraven is te achterhalen waarvoor het ooit precies gebruikt is. Toch is in sommige gevallen duidelijk te zien…
De wijnkaart rond 1700, geheimen van de wijnkelder
Hoe houd je wijn goed? Wat te doen als de wijn troebel blijkt? Wat doe ik met zure wijnen? Met deze vragen kregen wijndrinkers in de…
Het Groot Interregnum en de desintegratie van het Heilige Roomse Rijk
De winter van 1255/1256 markeerde daarom, niet het ontstaan, maar wel de doorbraak, van de semionafhankelijke vorstendommen in de Lage Landen.…