De beer is los!
De uitdrukking ‘De beer is los!’ kent vrijwel iedereen wel. Het betekent dat er ineens van alles gebeurt. Er is paniek, tumult, opschudding of een ruzie.…
Hoe historische figuren op ons bord belandden (2)
Ook al staan wij er niet bij stil, met een bintje, een chateaubriand met bismarckgarnituur en een pêche melba verorberen wij in feite een bord met…
Naar de gallemiezen gaan – Herkomst en betekenis
Herkomst en etymologie van de uitdrukkingen 'naar de gallemiezen gaan' en 'naar de barbiesjes gaan': je gaat dan naar de knoppen of de filistijnen.…
Opkalefateren
De term opkalefateren komt uit de scheepvaart en heeft betrekking op het dichtmaken van naden om schepen waterdicht te maken.…
Praten als Brugman
De uitdrukking 'praten als Brugman' is in de Nederlandse taal beland door het optreden van de volksprediker en dichter Johannes Brugman (ca.1400-1473).…
In de contramine zijn
De uitdrukking ‘in de contramine zijn’ betekent dat je je tegendraads opstelt. De uitspraak is afkomstig uit de militaire wereld en al eeuwenoud.…
Zegswijzen en uitdrukkingen uit de literatuur: Nieuwste Tijd (1800-heden)
Onze taal wemelt van zegswijzen en uitdrukkingen, die zijn ontleend aan literaire werken en boeken. In de eerste plaats heeft de bijbel een enorme stempel op…
In conclaaf gaan
Herkomst van de uitdrukking met iemand anders 'in conclaaf gaan': in overleg gaan. In conclaaf gaan heeft te maken met de verkiezing van een nieuwe paus.…
Boontje komt om zijn loontje – Herkomst
Boontje komt om zijn loontje. Dit spreekwoord wordt gebruikt als iemand zijn verdiende straf krijgt. Er zit een toontje van leedvermaak in de uitspraak.…
Eponiemen top 50 – Woorden vernoemd naar historische personen
Eponiemen zijn woorden die teruggaan op historische personen of mythologische figuren. Een selectie van 50 fraaie eponiemen op Historiek.…
Iets met de Franse slag doen
Als we iets met de Franse slag doen, maken we ons er wat makkelijk van af. Een klus wordt haastig en slordig afgeraffeld.…
Iets of iemand om zeep helpen
De uitdrukking 'om zeep helpen', of 'om zeep brengen', is afkomstig uit de scheepvaart. Het betekent iemand doden, of iets verprutsen.…
Markies de Sade, de seksmaniak die de taal het woord ‘sadisme’ schonk
Sadisme is een perverse lust tot het kwellen van levende wezens. De term is ontleend aan de seksueel perverse aristocraat Markies de Sade (1740-1814).…
Lynchen – Vernoemd naar de dubieuze rechter Charles Lynch
Lynchen = een volksgericht; bloedige moordpartij zonder proces, gepleegd door een hysterische menigte. We danken dit woord aan Charles Lynch (1736-1796).…
Platonische liefde
Platonische liefde of een platonische relatie staat voor liefde zonder seksueel verkeer. Een innige vriendschap bijvoorbeeld. Waar komt dit begrip vandaan?…
De doos van Pandora: het begin van alle ellende
Het verhaal van Pandora, de eerste vrouw in de Griekse mythologie en de mythe van de Doos van Pandora.…
Provoceren (in het Colosseum en bij Het Lieverdje)
Etymologie van 'provoceren'. Van het Latijnse provocare: uitdagen, ophitsen, uitlokken. De gladiatoren deden dit al en in de jaren 1960 ook Provo.…
Testikels – ‘Kleine getuigen’ in de Romeinse rechtszaal
Etymologie van testikel, artikel. Komt van Romeinse 'testiculus', kleine getuige. In rechtszaal hielden Romeinse mannen elkaars ballen vast bij een eed.…
Alle ogen zijn gericht op Kwatta – Herkomst van de oude uitdrukking