//

‘Leuven Vlaams, Walen buiten!’

Dit jaar besteden veel media aandacht aan ‘mei 1968’, toen een opstand van studenten aan de Sorbonne in Parijs het begin inluidde van de culturele omwenteling in de westerse wereld, in gang gezet door de protestgeneratie. Afhankelijk van de politieke voorkeur waarderen mensen dit positief of negatief.

Onderdeel van ‘mei 1968’?
//

‘Aan de schandpaal!’

Tijdens middeleeuwse markten en braderieën zijn ze nog geregeld te zien: schandpalen. De schandpaal werd vroeger gebruikt om misdadigers te kijk te stellen. Wie vandaag de dag in het openbaar ergens van wordt beschuldigd wordt spreekwoordelijk ‘aan de schandpaal genageld’.

/

Plebs & plebejer – Herkomst van de term

De term plebs of plebejer is ontleend aan het Latijn. In het Romeinse Rijk duidde ‘plebs’ het gewone volk aan, terwijl een ‘plebejer’ als individu uit deze groep een gewone, doorsnee burger was. De term ‘plebs’ is in het Nederlands beland en betekent in Bargoens zoiets als klootjesvolk, de meute, het gepeupel, minderwaardig volk of de grijze massa. De term

/

Het Droste-effect, een oneindig beeldeffect

Het Droste-effect is een beeldeffect dat in het oneindige doorgaat. De naam van het effect danken we aan een beroemde verpakking van cacaoproducent Droste. Op dit cacaoblik is een verpleegster met vijfhoekige kap te zien met een dienblad waarop hetzelfde blik cacao staat, met daarop dus wéér een afbeelding van een verpleegster met dienblad en cacaoblik. Enzovoort, enzovoort, tot in

///

Top 10 – mooiste voetbalwoorden en uitspraken

De voetbalsport heeft prachtige termen en uitspraken opgeleverd, die de Nederlandse taal hebben verrijkt. Bekend is het cruijffiaans, zoals het unieke taalgebruik van de legendarische voetballer en voetbaltrainer Johan Cruijff (1947-2016) genoemd wordt. Maar ook andere spelers, trainers en ook tv-presentators leverden een mooie bijdrage aan de Nederlandse taal. Op Historiek een top 10 van de meest legendarische woorden en

“Komt dat schot!”
//

‘Een pgoleet met agistocgatische alluges’

Nederlanders nemen niet snel een blad voor de mond: we kennen een lange traditie van mopperen en klagen. In vergeten archiefmappen hebben de grieven zich eeuwenlang opgestapeld; je vindt er bijvoorbeeld klachten over helse grammofoonconcerten, onbedekte museale geslachtsdelen en onhoffelijke agenten. Veel van deze brieven schetsen onbedoeld een vermakelijk tijdsbeeld. Historisch letterkundige Annemieke Houben diept voor Historiek elke week een

/

Flauwekul! (Slappe zak…)

Dat met ‘flauwekul’ onzin wordt bedoeld is algemeen bekend. Veel minder bekend is dat het woord ‘kul’ afkomstig is uit het Oudnederlands, als benaming voor de ’teelbal’ of ‘zaadbal’. We duiken kort in de historische achtergrond.

/

Carpe diem (Pluk de dag)

De bekende Latijnse spreuk Carpe diem betekent zoveel als ‘pluk de dag’, waarmee bedoeld wordt dat men vooral van het leven moet genieten. De spreuk werd veelvuldig gebruikt door humanisten als tegenhanger voor het godvrezende ‘memento mori’ (gedenk te sterven).

/

Top 25 – Zigeunerwoorden in het Nederlands

In de Nederlandse taal en in dialecten zijn ruim 130 zigeunerwoorden in omloop. Zigeuners, zoals de Roma en Sinti, zijn mensen die al eeuwen rondreizen en geen eigen land hebben. Ze wo(o)n(d)en verspreid over Europa en Azië. Al sinds de late Middeleeuwen wonen er zigeuners in Nederland. Zij hebben de Nederlandse taal tientallen woorden opgeleverd.

Joekel, gids, bengel en pooier….
//

Op zijn elfendertigst

Het gezegde ‘op zijn elfendertigst’ heeft een boeiende herkomst. Deze uitdrukking is ofwel afkomstig uit de tijd van de Republiek der Verenigde Nederlanden (1588-1795), ofwel uit de wereld van het weefgetouw. Welke verklaring klopt? En waarom?

Twee verklaringen: reizende Friezen of verfijnd weefgetouw?
1
/

Een wit voetje halen

De uitdrukking ‘een wit voetje halen’ wordt veel gebruikt en de betekenis is bij de meeste mensen ook wel bekend. Een wit voetje halen bij iemand houdt in dat je in de gunst van die persoon wilt komen. Vaak door te slijmen. Je probeert bijvoorbeeld bij je baas in een goed blaadje te komen. Hoe komen we aan ‘een wit

Lancelot en de boze wolf deden mee…
1 20 21 22 23 24 33