Vrouwen tijdens de oorlog (in kleur)
Moderne oorlogvoering zou onmogelijk zijn zonder vrouwen. Vechten wordt vaak gekenmerkt als de ultieme machobezigheid, maar al vanaf het allereerste begin van de geschiedenis worden er…
Nederland en de Iraanse Revolutie van 1979
Wie vandaag de dag het nieuws over Iran leest, kan zich nauwelijks voorstellen dat de relaties tussen Nederland en Iran tot 1979 uitstekend waren. Mohammed-Reza Pahlavi,…
Çatalhöyük, een inspirerende prehistorische gemeenschap in Turkije
Het is een van de eerste omvangrijke nederzettingen ter wereld die werd gebouwd door mensen die nog maar kort geleden hun jacht- en verzamelverleden achter zich…
Bonaire, de witte hel (1650)
Bonaire was voor Nederland behalve een straf- en verbanningskolonie een belangrijk verversingsstation en zoutleverancier. Honderden slaafgemaakte Afrikanen moesten hier dwangarbeid verrichten op de natuurlijke zoutpannen. Velen…
Toffe jongens: seks in de jaren ’60 en ’70
H.L. Batenburg stond in zijn bekende 'Boek voor verloofden en jonggehuwden' onder meer stil bij het voorspel en het ‘huwelijkse mingenot’. Als je als man klaarkwam,…
Klein warkruid – Een soort bloeddorstige spaghetti
Moeten planten per se mooi zijn? Soms lijkt het er wel op. Voldoet iets niet aan ons schoonheidsideaal, dan wordt er al snel denigrerend over gepraat.…
De geheime dienst tijdens de Eerste en Tweede Wereldoorlog
‘De aanslagpleger was bekend bij de diensten.’ Een veelgebruikt zinnetje in nieuwsberichten over terrorisme, maar ook een zinnetje dat veel vragen oproept. Welke diensten dan? Wat…
Klimaatverandering bedreigde leven op aarde meer dan eens
We zouden allemaal dankbaar moeten zijn voor de enorme veranderingen die het klimaat op aarde heeft ondergaan. Zouden er niet miljarden jaren zijn voorbijgegaan met intense…
Vlektyfus. Biografie van een bacterie
Tijdens de Tweede Wereldoorlog stierven duizenden mensen aan de vlektyfus. Niet alleen in getto’s en concentratiekampen. Naarmate de oorlog voortduurde nam ook het aantal vlektyfusinfecties in…
De ontruiming van De Joodsche Invalide (1943)
In De Joodsche Invalide, een bekend tehuis in Amsterdam voor Joodse invaliden en ouden van dagen, voelden veel bewoners zich veilig, ook tijdens de toenemende dreiging…
Hoe verzetsman Henk Das de oorlog overleefde, maar er toch aan onderdoor ging
Na de Tweede Wereldoorlog wist niemand wat de psychische nasleep van een leven als verzetsstrijder zou zijn. Henk Das ondervond dat aan den lijve. De oorlog…
‘Israël is een medicijn voor onze vergiftigde jonge zielen’
Afgeladen vol zat het Concertgebouw op zondag 16 mei 1948. Uit heel Nederland waren Joden naar de hoofdstad gekomen om samen de uitroeping van de nieuwe…
De bestudering van de foetus in vroeger tijden
Wat gebeurt er precies in een zwangere buik? Al eeuwenlang proberen mensen, meestal mannen, die vraag te beantwoorden. De onderzoekers die zich erover bogen gebruikten daarbij…
Broodprijs is bepalend voor de levensstijl
Drie vrouwen bediscussiëren de prijs van het brood, volgens de lezing van fotograaf Bernard Eilers. Het is ergens tussen 1907 en 1914. Brood is de barometer…
Partij vroeg enorme offers van de Oost-Duitse bevolking
Toen Walter Ulbricht in juli 1950 het vijfjarenplan aankondigde, had hij nog gepocht dat ‘als eenmaal de oorlogsschade was hersteld, de levensstandaard van dit vooruitstrevende Duitsland…
Vriendjes in Broek in Waterland (1904)
Het is een vertederend tafereel: vier jongetjes poseren gniffelend voor de camera. Een heeft zijn armen om zijn twee vrienden heen geslagen. Ze lijken verlegen, maar…
Jan Duijkers, de verzetsman die voor de Duitsers werkte
Rob Duijkers had altijd geleden onder het gemis aan zijn heldhaftige vader Jan. Later blijkt dat die helemaal geen verzetsstrijder was maar op hoog niveau werkte…
Krengenslagers uit Wijhe (1912) – “Giftmengers der openbare gezondheid”
"‘De 88-jarige Polak, met zijn twee zoons, de “krengenslagers” te Wijhe, die door de ambtenaar van het O.M. op het verderfelijke van hun bedrijf werden gewezen,…
‘God wil het! God wil het!’ – de opzwepende oproep tot de Eerste Kruistocht