Wekelijks verschijnen er nieuwe geschiedenisboeken. Van lijvige studies tot publieksboeken en van naslagwerken tot historische strips. Op Historiek plaatsen we veel voorpublicaties en we bespreken zoveel mogelijk titels, maar alles bespreken is ondoenlijk. Daarom hebben we de rubriek ‘signalementen’. Hier plaatsen we wekelijks een bericht met daarin recent verschenen en besproken titels.
<<< Signalementen week 39 | Signalementen week 41 >>>
Selectie week 40

Als meisjes stoer zijn
In de oorlog wist je als kind niet beter dan dat je altijd op je hoede moest zijn voor de bezetter. Na de capitulatie ontdekte je algauw dat bevrijding niet hetzelfde was als vrijheid. Dat grensoverschrijdend gedrag overal op de loer lag en zich niet zomaar zou laten uitwissen. Dat je eerste grote liefde minder romantisch bleek dan je verwacht had. Dat je studie zou moeten wijken voor huwelijk en moederschap. Dat je tot je dood ‘de vrouw van’ zou blijven. Zo kon het gaan als je in 1935 was geboren.

Antiek kopen is een kunst
Verhalen van een antiekhandelaar
In dit boek neemt antiekhandelaar Bas Jonker je mee in de wereld van antiek: van excentrieke ontmoetingen tot praktische tips voor jouw eigen vondsten. Met ruim 35 jaar ervaring in de handel deelt Bas Jonker in ‘Antiek kopen is een kunst’ kleurrijke verhalen over ontmoetingen met excentrieke persoonlijkheden, spectaculaire vondsten en verborgen parels, waaronder zelfs een onbekend ontwerp van de wereldberoemde ingenieur Eiffel.
Deshima
Het dagelijks leven op de Nederlandse handelspost in Japan
Deshima was twee eeuwen lang een Nederlandse nederzetting op een kunstmatig eilandje voor de kust van Nagasaki en de plek waar tussen 1641 en 1858 de Hollanders als enige westerlingen handel mochten drijven met de Japanners. Aan de hand van reisverslagen, kaarten, archiefstukken, brieven, afbeeldingen en persoonlijke verhalen neemt Japankundige Anne Sey je mee terug in de tijd naar deze bijzondere afgesloten wereld.
De waterzoon
Jac. P. Thijsse, zijn zoon en onze verhouding tot de natuur
In hoeverre mogen we ingrijpen in de natuur? Die vraag loopt als een rode draad door de familiegeschiedenis van Jac. P. Thijsse. In zijn populaire Verkade-albums leerde hij Nederland begin vorige eeuw om de natuur te koesteren. Zijn zoon Jo Thijsse keek anders naar zijn omgeving: hij werd de wetenschappelijke man achter de Afsluitdijk en de Deltawerken.Artikel: Geschiedenismaand dit jaar in teken van onze relatie met de natuur

De wereld volgens Noord-Korea
Het nieuws dat Noord-Koreaanse militairen aan Russische zijde vochten in Oekraïne kwam in 2024 voor velen als een verrassing. Noord-Korea is toch die in zichzelf gekeerde dictatuur waar op grote schaal mensenrechten worden geschonden? Maar het land blijkt juist ook in het buitenland grote ambities te hebben en zijn greep op de wereld te willen versterken. Noord-Koreakenner Remco Breuker legt uit hoe dat zit.
Fragment: Noord-Korea bewapende niet alleen Rusland maar ook het Midden-Oosten

De wonderverteller
Over de reizen van Marco Polo
Genua, 1298, Topina is schoonmaakster in de gevangenis en is haar geboortestad nog nooit uit geweest. Gevangene Marco Polo heeft juist de hele wereld bereisd. Elke dag komen er mensen naar de gevangenis om zijn wonderlijke verhalen te horen.Artikel: Margaretha van Andel en Lida Dijkstra schreven beste historische jeugdboeken
Artikel: Lida Dijkstra wint Gouden Griffel 2025 met historisch jeugdboek
Een klein land vol geschiedenis
Vergeten verhalen uit alle provincies
Iedereen heeft op school geleerd over de moord op Willem van Oranje, de aanleg van de Afsluitdijk, het verraad van Anne Frank. Maar de Nederlandse geschiedenis behelst veel meer dan de bekende gebeurtenissen, er zijn talloze vergeten verhalen te vinden in al onze twaalf provincies. Beginnend in de prehistorie en eindigend bij de Koude Oorlog vertellen Lars Boon en Axel Stam van The Dutch Historian per provincie twee verhalen die niet in de Canon van Nederland te vinden zijn.Fragment: De Vlaardingse toiletmoord op Godfried met de Bult (1076)

Frank Sinatra en Nederland
“Niet van zins te slaan”
In 1975 gebeurde het bijna ondenkbare: Frank Sinatra stond voor het eerst op de planken in Nederland. Een halve eeuw later ontrafelen de auteurs de relatie tussen Sinatra en Nederland en de lange weg die moest worden afgelegd voordat deze levende legende naar hun land werd gebracht.Fragment: Concert van Frank Sinatra zorgde in 1989 bijna voor kabinetscrisis

Gestolen muziek
De roof van muzikaal erfgoed door de nazi’s
Anders Rydell beschrijft hoe de nazis tijdens de Tweede Wereldoorlog Europas muzikale erfgoed roofden. Een indrukwekkende geschiedenis over roofkunst en de blijvende kracht van muziek. De Joodse musici Wanda Landowska, Shony Braun en Arthur Rubinstein maakten tijdens het interbellum furore in Duitsland en Europa. Slechts een paar jaar later werden ze door de nazi’s meedogenloos vervolgd.
Laat varen alle hoop
Nederlandse gevangenen in Mauthausen
Tussen mei 1941 en het einde van de Tweede Wereldoorlog zaten er bijna tweeduizend Nederlanders gevangen in het Oostenrijkse concentratiekamp Mauthausen. Bijna 90 procent overleefde dit niet. Wie waren deze Nederlanders, hoe en waarom kwamen zij in Mauthausen terecht en wat stond hun te wachten?Fragment: Zweden bekommerde zich in 1941 om lot van Nederlandse Joden in Mauthausen

Schrijven over vernietiging
Sem Dresden en de Holocaust vanuit meervoudig perspectief
Hoe te schrijven over de terreur van totalitaire regimes, over het leed, de onderdrukking, vervolging en vernietiging die daaruit voortkomen? Hoe komt het dat schrijvers in de nationaalsocialistische concentratie- en vernietigingskampen, ondanks de immense druk en huiveringwekkende omstandigheden, toch besloten te schrijven over hun ervaringen? Kan taal, die onvermijdelijk tekortschiet in de weergave van het verlies en het leed, in literatuur toch ingezet worden om dat verlies zichtbaar en invoelbaar te maken?
Voor de democratie
Perikles
In 431 v.Chr. hield Perikles, de beroemdste staatsman van Athene, een vurige rede ter ere van gesneuvelde soldaten in de oorlog tegen aartsvijand Sparta. Tot op de dag van vandaag geldt Perikles’ grafrede als de krachtigste toespraak over democratische waarden ooit. Zijn woorden zijn een lofzang op de democratie zélf, op het geloof in gelijkwaardigheid van de Atheense burgers, en de noodzaak van gemeenschapszin.
Zoetwateroorlog
Hoe de Nederlandse Marine de Fransen bestreed op de Waterlinie, de rivieren en de Zuiderzee, 1672-1673
In de zomer van 1672 dreigde de Republiek onder de voet te worden gelopen door het leger van de Franse koning Lodewijk XIV en zijn bondgenoten. De Oude Hollandse Waterlinie zou het westen van het land daarbij beschermd hebben. Maar hoe dan?
Meer geschiedenisboeken:
- De feestzaal van mijn ouders. Een Vlaamse familiegeschiedenis – Els Snick
- De Kronieken van Narnia – C.S. Lewis
- De Linkse Mannen – Onteigen de boer? Onderzoek naar een impopulaire oplossing voor een dringend probleem – Bram Douwes & Wilbert van de Kamp
- De schaamte voorbij. Een persoonlijke geschiedenis – Anja Meulenbelt
- Engelenspel. Middeleeuwse topstukken en hun muzikale metgezellen – Rens Tienstra
- Esther, de zonneschijn. Dansend in de storm van de Tweede Wereldoorlog – Naomi Buntinx
- Het kan echt anders – Henri Bontenbal
- Het personalisme. Op zoek naar de Europese waarden – Maurits Potappel
- Het unieke dier. Op zoek naar het specifiek menselijke – Rens Bod
- In dienst van de kerk. Het Oud-Katholiek Seminarie 1725-2025 – Jan Hallebeek
- Legends of Amsterdam. Historische beeldverhalen vanaf het ontstaan van Amsterdam
- Negentien Negentien (roman) – Aline Sax
- Oldekerk en Kuzemer. De geschiedenis van een verdwenen klooster en dorpskerk in het Groninger land – Gunter Brandorff
- Ontaard (roman) – Marion Bruinenberg
<<< Signalementen week 39 | Signalementen week 41 >>>