Aan de bedelstaf raken – Betekenis en herkomst
Het gezegde ‘aan de bedelstaf raken’ kan je als persoon beter maar niet overkomen. Wat betekent ‘aan de bedelstaf raken’ precies en waar komt dit gezegde…
Karel VI de Waanzinnige, een gestoorde ‘glazen’ koning uit de Middeleeuwen
De Franse koning Karel VI (1368-1422) is de geschiedenisboeken ingegaan als Karel de Waanzinnige (Charles le Fou). Deze vorst van Frankrijk draaide op een gegeven moment…
Zo klonk het Oudnederlands in de elfde eeuw
Historisch taalkundige Peter-Alexander Kerkhof heeft een reconstructie gemaakt van het Oudnederlands zoals dat rond de elfde eeuw in grote delen van het huidige Nederland werd gesproken.…
Excommunicatie – Betekenis en korte geschiedenis
De term excommunicatie komt regelmatig voorbij in de geschiedschrijving over de Middeleeuwen. Wat was excommunicatie precies?…
Rijksban – Betekenis & historische voorbeelden
Het begrip Rijksban is een term die regelmatig terugkomt met betrekking tot de Middeleeuwen en het Heilige Roomse Rijk.…
De Pest van Justinianus (541-543)
De zogenoemde Pest van Justinianus (541-543) wordt door sommige historici wel beschouwd als de eerste pandemie uit de geschiedenis. Andere historici zijn echter voorzichtiger en relativeren…
Rijksmuseum van Oudheden koopt duizend jaar oude Vikingring
De ring is gevormd uit een staafje zilver met een gedraaide groef. Daarin loopt een fijn draadje filigraan (draad die uit kleine bolletjes bestaat), waardoor het…
Ibn Battuta – De Marokkaanse ontdekkingsreiziger
De Marokkaanse scheepvaarder Ibn Battuta is in Europa niet erg bekend, maar geldt wel als een van de grootste ontdekkingsreizigers uit de geschiedenis.…
Nieuwe website voor Middeleeuwse handschriftencollecties
Doel van het project is om een groot publiek toegang te bieden tot een volledige set digitale afbeeldingen en goede beschrijvingen van de middeleeuwse handschriften.…
Zondagskind – Betekenis en herkomst
Het begrip zondagskind wordt vaak in overdrachtelijke zin gebruikt. Wat betekent deze term en waar komt het begrip zondagskind vandaan?…
Hoe de seksuele revolutie rond 1500 huishield in Vlaanderen, Brabant en Holland
Eeuwenlang hield de kerk het lichaam gevangen. Het huwelijk diende voor de voortplanting en het dempen van lusten. Genot was uit den boze. Maar beschikte het…
Byzantijnse Rijk (330-1453) – Geschiedenis en tijdlijn
Het Byzantijnse Rijk, dat van 330 tot 1453 heeft bestaan, wordt ook wel eens Byzantium of het Oost-Romeinse Rijk genoemd. In dit artikel wordt de geschiedenis…
Jan Van Eyck: mysterie, mythe en mens
Jan Van Eyck, de fijnschilder van het wereldberoemde altaarstuk ‘Lam Gods’, die verbluffende beelden wist op te bouwen, die de schilderkunst wist te hervormen. Een man…
“Seks is waarlijk nuttig en bevordert de gezondheid”
Hoogleraar taal- en letterkunde Herman Pleij schreef een boek over seks in de middeleeuwen. Op Historiek een fragment uit zijn boek.…
Hoe een Siciliaanse graaf de kruistochten beïnvloedde
Tussen de elfde en de dertiende eeuw vochten christelijke en islamitische legers om zeggenschap over het Heilige Land.…
Horigen, horigheid en lijfeigenschap – Betekenis
Betekenis van de begrippen horigen, horigheid en lijfeigenschap. Korte geschiedenis van de horige boeren, ook bekend als halfvrije boeren of cijnsboeren.…
Heilige graal – Uitdrukking en betekenis
De Heilige graal is een bekend fenomeen uit Middeleeuwse verhalen. In spreekwoordelijke zin is de 'heilige graal' het hoogste waar een bepaald persoon naar streeft.…
Transmannen – ‘Manwijven’ in de vroege middeleeuwen
Vrouwen die als man door het leven werden weliswaar als onhandelbaar en koppig beschouwd, maar uit Scandinavische teksten kunnen we afleiden dat deze vrouwen, die ook…
Slag bij Ane (1227) – De beroemde Drentse opstand tegen het bisschoppelijk gezag