De Waldseemüller-kaart (1507) en de ‘geboorte’ van Amerika
Op de hartvormige wereldkaart van Martin Waldseemüller uit 1507 werd voor het eerst de naam ‘America’ vermeld – voor het zuidelijke deel van het continent.…
Moppen over communisme en de Koude Oorlog
Vraag: ‘Waarom houdt Ceausescu een massabijeenkomst op de eerste mei?’ Antwoord: ‘Om te zien hoeveel mensen de winter hebben overleefd.’…
Schrikkeljaar en schrikkeldag – Geschiedenis en achtergrond
Goed nieuws voor de mensen die op 29 februari geboren zijn: het is dit jaar weer schrikkeljaar en de verjaardag kan dus gewoon gevierd worden.…
Victoria Woodhull, de eerste vrouwelijke presidentskandidate van Amerika
"Wicked Woodhull, de vreselijke sirene, madame Satan", zo werd Victoria Woodhull (1838-1927) genoemd. Feministe met ‘communistische’ sympathieën, eerste vrouwelijke beursagente, een van de eerste vrouwelijke kranteneigenaars…
Gezicht van Inca-ijsmaagd door archeologen gereconstrueerd
Wetenschappers hebben een gezichtsreconstructie gemaakt van een beroemde vijfhonderd jaar oude mummie uit Peru. Het gaat om de mummie van een tienermeisje dat tussen de dertien…
Paavo Nurmi: het mysterie op twee benen
Geen atleet heeft de gemoederen tussen de twee wereldoorlogen in zo beziggehouden als het Finse loopwonder Paavo Nurmi. Deze langeafstandsloper won maar liefst negen gouden medailles…
‘Hé, Jan met de blauw gestreepte muts!’
Het is niet alles goud wat er blinkt, zelfs niet in het Rijksmuseum. Deze gehavende muts ontleent zijn waarde niet aan het kostbare materiaal – het…
Hoe komt het lieveheersbeestje aan zijn naam?
Weinig insecten worden met zoveel plezier verwelkomd als het lieveheersbeestje. Zeker kinderen, maar ook volwassenen, roepen vaak opgetogen “Kijk, een lieveheersbeestje!” als ze het vrolijk gekleurde…
Boer Braat, de man die de zomertijd haat
Boer Braat van de Plattelandersbond was een kleine honderd jaar geleden de grootste tegenstander van de zomertijd. Maar liefst vijf keer diende hij in de Tweede…
“Sieg Heil!” volgens Duitse pianist ontleend aan American football
De beruchte strijdkreet ‘Sieg Heil’ van Adolf Hitler en consorten heeft mogelijk een bijzondere oorsprong. De beruchte strijdkreet ‘Sieg Heil’ van Adolf Hitler en consorten heeft…
Een verboden kaart van een Europese utopie (1866)
In augustus 1866 verscheen in Duitsland een kaart van Europa die veel stof deed opwaaien. Het lijkt op het eerste gezicht een gewone staatkundige kaart van…
Het Huis met de Hoofden – Een bloedige geschiedenis
Aan de Keizersgracht 123 in Amsterdam is het 'Huis met de Hoofden' te vinden. Dit monumentale grachtenpand dankt zijn naam aan zes beelden die aan de…
De heilige Veronica – De vrouw die het gezicht van Jezus droogde
De heilige Veronica is een legendarische vrouw die Jezus volgde op zijn tocht naar Golgotha, waar hij gekruisigd zou worden. Onderweg zou de vrouw Jezus’ bezwete…
Na komst Nederlanders werd Marind-stam geteisterd door geslachtsziekte
In 1902 stichtten de Nederlanders de bestuurspost Merauke, min of meer als reactie op klachten van de Engelse koloniale buren over de sneltochten van de Marind,…
De soldaat zonder verleden – het raadsel van Anthelme Mangin
Op 1 februari 1918 trof men op het station Lyon-Brotteaux een soldaat aan die urenlang rondslenterde, zonder over identiteitspapieren te beschikken. Evenmin was op zijn uniform…
Draken in het middeleeuwse wereldbeeld
De draak wordt al zo lang geschilderd en beschreven dat het bijna lijkt alsof hij echt heeft bestaan. In de middeleeuwen waren ze daar tenminste erg…
“All I want for Christmas is a clean white school”
De zesjarige Ruby Bridges kreeg het in 1960 in het gesegregeerde Amerika zwaar te verduren toen zij als eerste zwarte leerling naar een 'gewone' school ging.…
Duitsers wilden tijdens bezetting alle postduiven doden
Tijdens de Tweede Wereldoorlog mochten de meeste sporten gewoon doorgaan in bezet Nederland. Maar één 'sport' werd streng verboden door de Duitsers: de duivensport. Duizenden postduiven…
50 Indonesische en Maleise leenwoorden in het Nederlands