Religieuze geschiedenis - Religie in de geschiedenis

Boekbesprekingen·Religieuze geschiedenis

Een sekte, een rechtszaak en een mediarel in Königsberg

Een religieuze sekte, seksuele geruchten en een mediarel zetten Königsberg in de negentiende eeuw op scherp. Historicus Christopher Clark reconstrueert de zaak rond de predikanten Johann…

Portret van Dirck Volckertsz Coornhert Hendrick Goltzius, 1591-1592

Boekfragmenten·Religieuze geschiedenis

Coornhert en Herbers: verwante geesten met een verlangen naar een gezuiverde kerk

Coornhert en de gereformeerde predikant Herman Herbers stonden in de zestiende eeuw bekend om hun omstreden geloofsopvattingen. Dit artikel belicht hun ideeën en de beeldvorming rond…

Historische vrouwen·Religieuze geschiedenis·Vaderlandse geschiedenis

Rekkelijke dominee ontsnapte in 1621 uit gevangenis: zijn vrouw nam zijn plaats in

In 1621 nam Grietje Ulbes vrijwillig de plaats van haar man in de gevangenis in, zodat hij kon ontsnappen. Een opmerkelijk verhaal uit het roerige Hoorn…

Nieuws·Religieuze geschiedenis·Unesco

Acta Sanctorum: monumentale verzameling heiligenlevens erkend door Unesco

De zeventiende-eeuwse Acta Sanctorum, een monumentale verzameling heiligenlevens, en de bijbehorende archieven zijn opgenomen in het Unesco Memory of the World-register.…

De Nederlandse paus Adrianus VI, naar een werk van Jan van Scorel

Geestelijken & theologen·Pausen·Religieuze geschiedenis

Adrianus VI: de enige Nederlandse paus

Op 9 januari 1522 werd Adriaan Florenszoon Boeyens uit Utrecht onverwacht gekozen tot paus Adrianus VI. Het verhaal van de enige Nederlandse paus in de geschiedenis.…

Eten en drinken·Religieuze geschiedenis·Taalgeschiedenis

De dood in de pot: van giftig eten naar dodelijke saaiheid

Als het ergens oersaai is, zegt men ook dat het er ‘de dood in de pot is’. Deze bekende uitdrukking danken we, zoals wel meer zegswijzen,…

Amerikaanse geschiedenis·Religieuze geschiedenis

Mormonen richtten in 1857 bloedbad aan onder landverhuizers

Een van de zwartste dagen in de geschiedenis van Utah (VS) viel op 11 september 1857. Een Mormoonse militie slachtte toen zo’n honderdtwintig landverhuizers af, die…

Wapens van de Drie Koningen in het 'Wapenboek Gelre', ca. 1390-1415

Kerst·Middeleeuwen·Religieuze geschiedenis

Ook de Drie Koningen uit de Bijbel kregen in de Middeleeuwen hun eigen wapens

In de Middeleeuwen kregen ook Bijbelse figuren heraldische wapens toegeschreven. Zo ook de Drie Koningen uit het kerstverhaal.…

Korte begrippen·Religieuze geschiedenis·Taalgeschiedenis

Belial en zijn ‘goddeloze kinderen’

Het scheldwoord belialskind (of belialszoon) is niet zo vaak meer te horen, maar je kan het nog wel tegenkomen in bijvoorbeeld oudere religieuze teksten of literaire…

Bladmuziek van 'Stille Nacht, Heilige Nacht'

Kerst·Muziekgeschiedenis·Religieuze geschiedenis

Stille Nacht, Heilige Nacht: het lied en zijn geschiedenis

'Stille Nacht, Heilige Nacht' is een lied waarvoor de mitrailleurs soms even ophielden met hun gehakketak. Een lied dat opklonk onder het sterrengewemel van de tropennacht…

Islam·Middeleeuwen·Midden-Oosten·Religieuze geschiedenis·Turkije

Het Kalifaat van Samarra en het verval van Bagdad (833-946)

Na het overlijden van kalief al-Mamun komt het moslimrijk steeds meer onder invloed te staan van Turkse militaire leiders van wier kracht de kalief afhankelijk is.…

De enige bekende foto van Andreas Zijlmans

Boekfragmenten·China·Geestelijken & theologen·Religieuze geschiedenis

Van Waalwijk naar Mongolië: missie en dood van pater Andreas Zijlmans

De Waalwijkse missionaris Andreas Zijlmans vertrok in 1898 naar China om er het katholieke geloof te verkondigen, in een tijd van toenemende spanningen tussen westerse mogendheden…

Kerst·Korte begrippen·Religieuze geschiedenis

De annunciatie – De verschijning van de engel Gabriël aan Maria

Met de annunciatie wordt het bezoek van de aartsengel Gabriël aan Maria bedoeld, waarbij de geboorte van Jezus aangekondigd wordt.…

Middeleeuwen·Religieuze geschiedenis

De Lijflandse Kruistocht: een reeks veroveringsoorlogen met een vroom masker

Tussen 1198 en 1290, bijna een eeuw lang, woedde de Lijflandse Kruistocht, uitlopers tot in de vijftiende eeuw niet meegerekend. Het officiële doel was kerstening van…

Aankomst van kruisvaarders in Constantinopel

Boekfragmenten·Middeleeuwen·Populair·Religieuze geschiedenis

‘God wil het! God wil het!’ – de opzwepende oproep tot de Eerste Kruistocht

‘Niet ik maar God roept jullie op, als herauten van Christus, om mannen van welke rang of stand ook – zowel voetvolk als ridders, arm en…

Kerst·Nieuws·Religieuze geschiedenis

‘Zjezus weurt gebore’: het kerstverhaal in dialect

Het kerstverhaal raakt lezers het diepst wanneer ze het in hun eigen dialect of moedertaal horen. Het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap heeft het bekende bijbelverhaal daarom uitgebracht in…